Tlolela kwa diteng

Teko ya go lemoga nako

A o ka lemoga metsotswana e 10 o sa dirise tshupanako? Tobetsa Simolola, o bo o tobetsa Emisa fa o akanya gore nako e fedile. E tsaya mo e ka nnang motsotso o le 1, ke mahala: ga go tlhokege go ikwadisa.

Ka setlhopha sa HelibrainE sekasekilwe ke Robert(Seesemane), moithuti wa PhD mo fisikeng ya ditshediE gatisitswe ka E sekasekilwe la bofelo ka

Go tlhaloganya maduo a gago

  • Palogare ya phoso: gore o ne o fositse ka bokae ka palogare, jaaka peresente ya nako e o neng o e lebeletse. Go emisa mo metsotswaneng e 9 fa o tshwanetse go emisa mo go 10 ke phoso ya 10%. Phoso e nnye e botoka.
  • Lekgetlo le le gaufi thata: lekgetlo le o neng wa atamela thata ka lone mo nakong e e lebeletsweng.
  • Tshupanako ya gago ya ka fa teng: e “tsamaya ka bonako” fa o ne o emisa pele ga nako ka palogare (nako e ne ya bonala e le telele go feta kafa e neng e ntse ka teng); e “tsamaya ka bonya” fa o ne o emisa morago ga nako; e “lekalekana” fa diphoso tsa gago tsa go emisa pele le morago ga nako di lekalekanya.
  • Makgetlo: nako nngwe le nngwe e o neng o e lebeletse le e o emiseditseng mo go yone, mmogo le phoso ya yone ka peresente (letshwao la go tlosa = pele ga nako, la go oketsa = morago ga nako).

Maduo a bapisiwa fela le a batho ba ba dirisitseng mokgwa o o tshwanang: sekerini se se kgomang, legotlhi kgotsa khiiboto.

Go lemoga nako ka tlwaelo go nepile go le kana kang?

Fa batho ba sa bale, nako e ba e lekanyang gantsi e fetofetoga ka mo e ka nnang 10 go ya go 20% go tswa mo lekgetlong lengwe go ya go le lengwe, mme pharologano e oketsega fa nako e le telele [1]. Fa e le halofo ya motsotso kgotsa go feta, mo dithutong dingwe tse dinnye tsa laboratori, go fopholetsa ga lekgetlo le le lengwe gantsi go ne go fosa ka 20 go ya go 30% [2]. Ga go na palogare e kgolo e e gatisitsweng ya “emisa mo metsotswaneng e 10”, ka jalo bapisa le lekgetlo la gago le le latelang.

Dintlha ka bokhutshwane

  • Tshupanako ya ka fa teng: kgopolo ya bogologolo ya go lekanya nako e re go na le sediriswa se se romelang ditikiti le sebadi se di kgobokanyang; ditikiti tse dintsi di dira gore re ikutlwe e kete nako e ntsi e fetile [3][4].
  • Phoso e oketsega fa nako e le telele: go fosa nako e e lebeletsweng ya metsotswana e 15 ka metsotswana e 1.5 go batla go tshwana le go fosa ya metsotswana e 4 ka metsotswana e 0.4. Ke ka moo re bontshang phoso ya gago ka peresente [1].
  • Go bala go a thusa, fa nako e feta motsotswana: go bala go simolola go thusa fa lobaka lo feta mo e ka nnang metsotswana e 1.2 [5], mme go dira gore go lekanya dinako tse ditelele go nne go tlhomame [2].
  • Fa mogopolo o tshwaregile, o emisa morago ga nako: mo ditekeletsong di le 117, batho ba ba neng ba kopiwa go tlhagisa lobaka lwa nako fa megopolo ya bone e tshwaregile ba ne ba tlhagisa dinako tse ditelele [6].
  • Dingwaga: gantsi bagolo ba tlhagisa dinako tse dikhutshwane (ba emisa pele ga nako) mme dinako tsa bone di farologana thata [7].

Teko ya go lemoga nako e dira jang

  1. Bona nako e e lebeletsweng. Lekgetlo lengwe le lengwe le bontsha nako e o tshwanetseng go e lekanya. Go na le makgetlo a le 4, go simolola ka 4 go fitlha ka 15 metsotswana.
  2. Tobetsa Simolola. Tshupanako e a simolola, mme ga o kgone go e bona.
  3. Tobetsa Emisa fa o akanya gore nako e fedile. Kgoma konopo kgotsa tobetsa Space.
  4. Bona gore o emisitse leng, mo moleng o o bapileng le nako e o neng o e lebeletse. Go latela lekgetlo le le latelang.

Leka go se bale mo mogopolong: go bala go dira tiro eno motlhofo thata [5]. Fa o sa tobetsa mo nakong e e lekanang le 3 ya nako e o neng o e lebeletse, lekgetlo leo le balwa e le go emisa morago ga nako thata. Nako e lekanyediwa ke porausara ya gago go tloga fa o tobetsa Simolola go fitlha fa o tobetsa Emisa; ka jalo tiego ya sediriswa e diragala kwa tshimologong le kwa bokhutlong mme bontsi jwa yone bo a phimoga.

Emisa tshupanako mo metsotswaneng e 10: ke eng se se amang maduo a gago?

  • Go bala. Go bala “sekete le nngwe, sekete le pedi” go dira gore go tlhagisa dinako tse ditelele go tlhomame [2][8]. Fa o sa bale, o ikaega fela ka maikutlo a gago a nako.
  • Tlhokomelo. Fa o itse gore o tla bodiwa ka nako mme o e ela tlhoko thata, lobaka lwa nako lo ikutlwa lo le telele [9]. Tota pitsa e o e lebileng e lebega e tsaya lobaka lo loleele go bela [10].
  • Mogopolo o o tshwaregileng. Fa o akanya ka sengwe se sele, nako e feta o sa lemoge, ka jalo batho ba emisa tshupanako morago ga nako [6].
  • Maikutlo le boitekanelo jwa mmele. Boitumelo jo bogolo le poifo di fetola kafa nako e ikutlwang ka teng [11].
  • Mogote wa mmele. Mo dithutong tsa bogologolo, mogote o o kwa godimo wa mmele o ne o dira gore nako e e ikutlwang e tsamaye ka bonako [12].
  • Dingwaga. Gantsi bagolo ba emisa pele ga nako, mme go lekanya nako ga bone go fetofetoga thata [7].

Se teko eno e ka se go bolelelang le se e ka se kang ya se go bolelela

Teko ya go lemoga nako e bontsha kafa o kgonang go lemoga metsotswana e se kae ka teng jaanong, mo motshamekong. Ga se teko ya kalafi kgotsa ya bokgoni jwa tlhaloganyo. Ga e supe sepe ka ADHD, bolwetse jwa go lebala kgotsa maemo a mangwe, le fa batho ka dinako dingwe ba batla “diteko tsa metsotswana e 10” ba akantse ka dilo tseo. Fa o tshwenyegile ka kgakologelo kgotsa tlhokomelo ya gago, bua le ngaka.

Dipotso tse di bodiwang gangwe le gape

A o ka emisa tshupanako ka metsotswana e 10 tota?

Go ema sentle mo metsotswaneng e 10.00 o sa dirise tshupanako ke lesego: tota le ditshupanako tse di nepileng di fapana ka mo e ka nnang karolo ya bolesome ya lobaka fa o leka gangwe le gape [1]. Mo tekong ya Helibrain ya go lemoga nako, go emisa mo diperesenteng di se kae fela go tswa mo nakong e e lebeletsweng ke maduo a a molemo thata. Go bala mo mogopolong go dira gore go nne motlhofo [5].

O ka bala jang metsotswana e 10 ka nepo?

Bala ka lobelo lo lo lekalekaneng, sekai “sekete le nngwe, sekete le pedi”, palo e le nngwe motsotswana mongwe le mongwe. Go bala go dira gore go atlhola dinako tse ditelele go tlhomame [2][8]. Fa batho ba sa bale, ba ikaega ka maikutlo a bone a nako, a a fetofetogang thata; ke ka moo teko ya Helibrain e go kopang gore o se ka wa bala.

Ke ka ntlha yang fa nako e bonala e tsamaya ka bonako fa ke ntse ke gola?

Dithuto tsa kafa batho ba atlholang nako ka teng di fitlhela gore gantsi bagolo ba tlhagisa dinako tse dikhutshwane mme di farologana thata [7]. Lebaka la go bo botshelo bo lebega bo nna le lobelo fa motho a ntse a gola ke potso e nngwe e teko eno e khutshwane e ka se kgoneng go e araba. Teko e lekanya kafa o atlholang metsotswana e se kae ka teng jaanong.

Go lemoga nako mo thutong ya tlhaloganyo ya motho ke eng?

Go lemoga nako ke kafa boboko bo atlholang boleele jwa dilo ka teng. Babatlisisi ba go ithuta ka ditiro tse di tshwanang le eno, tse mo go tsone batho ba tlhagisang lobaka lwa nako, le ditiro tse ba bapisa kgotsa ba boeletsa dinako mo go tsone [4]. Tlhokomelo, maikutlo le kafa mogopolo wa gago o tshwaregileng ka teng tsotlhe di fetola boleele jwa nako jo o bo utlwang [6][9][11].

A teko eno ke ya ADHD kgotsa bolwetse jwa go lebala?

Nnyaa. Teko ya Helibrain ya go lemoga nako ke motshameko mme ga e kgone go lemoga bolwetse bope. Go farologana ga tsela e o utlwang nako ka teng go ka bakwa ke tlhokomelo, maikutlo, letsapa kgotsa go bala. Fa o tshwenyegile ka tlhokomelo kgotsa kgakologelo ya gago, bua le ngaka.

A tota teko ya Helibrain ya go lemoga nako ke mahala?

Ee. Teko le maduo a gago otlhe ke mahala: ga go tlhokege go ikwadisa, go ntsha imeile kgotsa go duela. Helibrain e bona madi ka app ya yone, e e nang le thulaganyo ya mahala le dithulaganyo tse di duelwang; ga o tlhoke app go dira teko eno.

Bona diteko tsotlhe tsa mahala tsa boboko di le 43

A o batla go dira seno letsatsi le letsatsi? App ya Helibrain (e teng ka Seesemane fela ga jaana) e na le leano la mahala le a a duelwang.

Metswedi

  1. Wearden JH, Lejeune H (2008). Scalar properties in human timing: conformity and violations. Quarterly Journal of Experimental Psychology 61(4):569–587. doi.org/10.1080/17470210701282576
  2. Thönes S, Hecht H (2017). Counting does not improve the accuracy of long time productions. Attention, Perception, & Psychophysics 79(8):2576–2589. doi.org/10.3758/s13414-017-1407-5
  3. Treisman M (1963). Temporal discrimination and the indifference interval: implications for a model of the "internal clock". Psychological Monographs 77(13):1–31. doi.org/10.1037/h0093864
  4. Grondin S (2010). Timing and time perception: a review of recent behavioral and neuroscience findings and theoretical directions. Attention, Perception, & Psychophysics 72(3):561–582. doi.org/10.3758/APP.72.3.561
  5. Grondin S, Meilleur-Wells G, Lachance R (1999). When to start explicit counting in a time-intervals discrimination task: a critical point in the timing process of humans. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance 25(4):993–1004. doi.org/10.1037/0096-1523.25.4.993
  6. Block RA, Hancock PA, Zakay D (2010). How cognitive load affects duration judgments: a meta-analytic review. Acta Psychologica 134(3):330–343. doi.org/10.1016/j.actpsy.2010.03.006
  7. Block RA, Zakay D, Hancock PA (1998). Human aging and duration judgments: a meta-analytic review. Psychology and Aging 13(4):584–596. doi.org/10.1037/0882-7974.13.4.584
  8. Hinton SC, Rao SM (2004). "One-thousand one… one-thousand two…": chronometric counting violates the scalar property in interval timing. Psychonomic Bulletin & Review 11(1):24–30. doi.org/10.3758/BF03206456
  9. Block RA, Zakay D (1997). Prospective and retrospective duration judgments: a meta-analytic review. Psychonomic Bulletin & Review 4(2):184–197. doi.org/10.3758/BF03209393
  10. Cahoon D, Edmonds EM (1980). The watched pot still won't boil: expectancy as a variable in estimating the passage of time. Bulletin of the Psychonomic Society 16(2):115–116. doi.org/10.3758/BF03334455
  11. Droit-Volet S, Meck WH (2007). How emotions colour our perception of time. Trends in Cognitive Sciences 11(12):504–513. doi.org/10.1016/j.tics.2007.09.008
  12. Wearden JH, Penton-Voak IS (1995). Feeling the heat: body temperature and the rate of subjective time, revisited. Quarterly Journal of Experimental Psychology B 48(2):129–141. PubMed 7597195: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7597195/

Tsela e re dirileng tsebe eno ka yone: e kwadilwe ke setlhopha sa Helibrain go ikaegilwe ka dipatlisiso tse di umakilweng fa godimo, mme ya sekasekwa ke Robert(Seesemane) (moithuti wa PhD ya fisikaboko) ka 2026 Ngwanatsele 4. Re e ntšhwafatsa fa metswedi e fetoga.