Pitani ku zomwe zili patsambali

Mayeso a Kuzindikira Nthawi

Kodi mungamve kuti 10 masekondi adutsa popanda wotchi? Dinani Yambani, kenako Imitsani mukaganiza kuti nthawi yakwana. Zimatenga pafupifupi mphindi 1, ndi zaulere: palibe kulembetsa.

Wolemba: gulu la HelibrainYawunikidwa ndi Robert(Chingelezi), wophunzira wa digiri ya udokotala pa sayansi ya biophysicsLofalitsidwa Linawunikidwanso komaliza pa

Mmene mungawerengere zotsatira zanu

  • Kulakwitsa kwa avareji: mmene munasiyanirana ndi nthawi yomwe munafunika kufika, pa avareji, monga gawo la zana la nthawi iliyonse yomwe munafuna. Kuyima pa masekondi 9 pamene cholinga chinali masekondi 10 ndi kulakwitsa kwa 10%. Nambala yochepa ndi yabwino.
  • Ulendo womwe munayandikira kwambiri: ulendo umene munayandikira kwambiri pa nthawi yomwe munafuna kufika.
  • Wotchi yanu ya m’kati: imati “imathamanga” ngati munayima msanga pa avareji (nthawi inamveka yaitali kuposa mmene inalili), “imachedwa” ngati munayima mochedwa, ndipo “yofanana” ngati zolakwitsa zanu zoyambirira ndi zomaliza zathetsana.
  • Maulendo: nthawi yomwe munafuna kufika ndi pamene munayima, kuphatikiza kulakwitsa kwake monga gawo la zana (chizindikiro chochotsera = msanga, chowonjezera = mochedwa).

Zotsatira zimayerekezedwa ndi za anthu omwe anagwiritsa ntchito njira yofanana yokha: chophimba chokhudza, mbewa kapena kiyibodi.

Kodi nthawi imene anthu ambiri amamva imakhala yolondola motani?

Popanda kuwerenga, kawirikawiri nthawi imene anthu amayesa kuwerengera imasiyana pafupifupi 10 mpaka 20% kuchokera pa kuyesa kumodzi kupita kwina, ndipo kusiyanako kumakulirakulira pamene nthawi ikuchedwa [1]. Pa theka la mphindi kapena kuposerapo, mayeso amodzi m’kafukufuku kakang’ono ka labotale nthawi zambiri ankalakwika ndi 20 mpaka 30% [2]. Palibe avareji yayikulu yofalitsidwa ya “ima pa masekondi 10”, choncho yerekezerani ndi kuyesa kwanu kotsatira.

Mfundo zachidule

  • Wotchi ya m’kati: chitsanzo chodziwika cha mmene nthawi imagwirira ntchito ndi chipangizo chotumiza timkokomo ta nthawi ndi chowerengera chomwe timazisonkhanitsa; timkokomo tikachuluka, nthawi imamveka yaitali [3][4].
  • Kulakwitsa kumakula ndi kutalika kwa nthawi: kulakwitsa cholinga cha masekondi 15 ndi masekondi 1.5 n’kofanana pafupifupi ndi kulakwitsa cholinga cha masekondi 4 ndi masekondi 0.4. N’chifukwa chake timaonetsa kulakwitsa kwanu monga gawo la zana [1].
  • Kuwerenga kumathandiza nthawi ikapitirira pafupifupi sekondi imodzi: kuwerenga kumayamba kuthandiza nthawi zikaposa pafupifupi masekondi 1.2 [5], ndipo kumapangitsa kuyeza nthawi yaitali kukhala kokhazikika [2].
  • Maganizo akatanganidwa, munthu amayima mochedwa: m’mayesero 117, anthu amene anafunsidwa kuyeza nthawi pamene maganizo awo anali otanganidwa anayeza nthawi yaitali [6].
  • Zaka: achikulire amakonda kuyeza nthawi zazifupi (kuima msanga) ndipo nthawi zawo zimasiyana kwambiri [7].

Mmene mayeso a kuzindikira nthawi amagwirira ntchito

  1. Onani nthawi ya cholinga. Ulendo uliwonse umaonetsa nthawi yomwe mukufuna kufika. Pali maulendo 4, kuyambira masekondi 4 mpaka masekondi 15.
  2. Dinani Yambani. Wotchi imayamba, koma simungathe kuiwona.
  3. Dinani Imitsani mukaganiza kuti nthawi yakwana. Gwirani batani kapena dinani Space.
  4. Onani pamene mwaimitsa, pa mzere womwe uli pafupi ndi nthawi ya cholinga. Kenako mumayamba ulendo wotsatira.

Yesetsani kusawerenga m’maganizo mwanu: kuwerenga kumapangitsa ntchitoyi kukhala yosavuta kwambiri [5]. Ngati simudina mkati mwa nthawi yokwana 3 ya cholinga chake, ulendowo umawerengedwa kuti mwachedwa kwambiri. Nthawi imayezedwa ndi msakatuli wanu kuchokera pamene mwadina Yambani mpaka pamene mwadina Imitsani, choncho kuchedwa kwa chipangizo kumakhala kofanana pa mbali zonse ziwiri ndipo nthawi zambiri kumathetsana.

Imani wotchi pa masekondi 10: kodi zotsatira zanu zimasinthidwa ndi chiyani?

  • Kuwerenga. Kuwerenga “chikwi chimodzi ndi chimodzi, chikwi chimodzi ndi ziwiri” kumapangitsa kuyeza nthawi yaitali kukhala kokhazikika [2][8]. Mukapanda kuwerenga, mumadalira mmene mumamvera nthawi basi.
  • Kutchera khutu. Mukadziwa kuti mudzafunsidwa za nthawi ndipo mumaiganizira kwambiri, nthawi imamveka yaitali [9]. Mphika umene mukuuyang’anitsitsa umaonekadi ngati ukutenga nthawi yaitali kuwira [10].
  • Maganizo otanganidwa. Kuganizira zinthu zina kumapangitsa nthawi kudutsa osazindikira, choncho anthu amaimitsa wotchi mochedwa [6].
  • Mmene mukumvera ndiponso chisangalalo kapena mantha. Chisangalalo ndi mantha zimasintha mmene nthawi imamvekera [11].
  • Kutentha kwa thupi. M’kafukufuku wakale, kutentha kwambiri kwa thupi kunachititsa kuti nthawi imene munthu amamva ipite mofulumira [12].
  • Zaka. Achikulire amakonda kuima msanga, ndipo nthawi zawo zimasiyana kwambiri [7].

Zimene mayesowa angakuuzeni ndi zimene sangakuuzeni

Mayeso a kuzindikira nthawi amaonetsa mmene mungamvere masekondi angapo panopa, pamasewera. Si mayeso azachipatala kapena ozindikira mmene ubongo umagwirira ntchito. Sakunena chilichonse chokhudza ADHD, matenda a kuiwala kapena vuto lina lililonse, ngakhale kuti nthawi zina anthu amafufuza “mayeso a masekondi 10” poganizira zimenezi. Ngati mukuda nkhawa ndi kukumbukira kapena kutcheru khutu kwanu, lankhulani ndi dokotala.

Mafunso amene anthu amafunsa kawirikawiri

Kodi mungaimitse chowerengera pa masekondi 10 enieni?

Kufika pa masekondi 10.00 enieni popanda wotchi kumangochitika mwamwayi: ngakhale mawotchi abwino amasiyana pafupifupi gawo limodzi mwa magawo khumi a nthawi yomwe ikuwerengedwa, kuchokera pa kuyesa kumodzi kupita kwina [1]. Pa mayeso a Helibrain a kuzindikira nthawi, kufika mkati mwa magawo ochepa pa zana a nthawi ya cholinga ndi kwabwino kwambiri. Kuwerenga m’maganizo mwanu kumathandiza [5].

Kodi mungawerenge bwanji masekondi 10 molondola?

Werengani mofanana, mwachitsanzo “chikwi chimodzi ndi chimodzi, chikwi chimodzi ndi ziwiri”, kuwerenga kamodzi pa sekondi. Kuwerenga kumapangitsa kuyeza nthawi yaitali kukhala kokhazikika [2][8]. Mukapanda kuwerenga, anthu amadalira mmene amamvera nthawi, komwe kumasiyana kwambiri. N’chifukwa chake mayeso a Helibrain akukupemphani kuti musawerenge.

N’chifukwa chiyani nthawi imaoneka ngati ikupita mofulumira ndikamakalamba?

Kafukufuku wa mmene anthu amaweruzira nthawi apeza kuti achikulire amakonda kuyeza nthawi zazifupi ndipo nthawi zawo zimasiyana kwambiri [7]. Chifukwa chimene moyo umaoneka ngati ukufulumira munthu akamakalamba ndi funso lina limene mayeso achidulewa sangayankhe. Mayesowa amayeza mmene mukuweruzira masekondi angapo panopa.

Kodi kuzindikira nthawi kumatanthauza chiyani mu sayansi ya maganizo?

Kuzindikira nthawi ndi mmene ubongo umaweruzira kuti zinthu zatenga nthawi yaitali bwanji. Ofufuza amaphunzira zimenezi pogwiritsa ntchito ntchito ngati iyi, pomwe anthu amafunika kuyeza nthawi, komanso ntchito zimene amafananitsa kapena kubwereza nthawi [4]. Kutchera khutu, mmene mukumvera ndi kutanganidwa kwa maganizo zimasintha nthawi imene mumamva [6][9][11].

Kodi awa ndi mayeso a ADHD kapena matenda a kuiwala?

Ayi. Mayeso a Helibrain a kuzindikira nthawi ndi masewera ndipo sangathe kuzindikira matenda aliwonse. Kusiyana kwa mmene mumamvera nthawi kungayambitsidwe ndi kutcheru khutu, mmene mukumvera, kutopa kapena kuwerenga. Ngati mukuda nkhawa ndi kutcheru khutu kapena kukumbukira kwanu, lankhulani ndi dokotala.

Kodi mayeso a Helibrain a kuzindikira nthawi ndi aulere ndithu?

Inde. Mayesowa ndi zotsatira zanu zonse ndi zaulere: palibe kulembetsa, imelo kapena kulipira. Helibrain imapeza ndalama kuchokera ku pulogalamu yake, yomwe ili ndi mapulani aulere ndi olipira; simufunika pulogalamuyi kuti muchite mayesowa.

Onani mayeso onse a ubongo aulere okwana 43

Mukufuna kuchita zimenezi tsiku ndi tsiku? Pulogalamu ya Helibrain (yomwe ilipo m’Chingelezi pakadali pano) ili ndi dongosolo laulere komanso madongosolo olipira.

Magwero

  1. Wearden JH, Lejeune H (2008). Makhalidwe a kuyeza nthawi mwa anthu: kufanana ndi kusiyana kwake. Quarterly Journal of Experimental Psychology 61(4):569–587. doi.org/10.1080/17470210701282576
  2. Thönes S, Hecht H (2017). Kuwerenga sikumawonjezera kulondola poyezera nthawi yaitali. Attention, Perception, & Psychophysics 79(8):2576–2589. doi.org/10.3758/s13414-017-1407-5
  3. Treisman M (1963). Kusiyanitsa nthawi ndi nthawi yosazindikira kusiyana: tanthauzo lake pa chitsanzo cha “wotchi ya m’kati”. Psychological Monographs 77(13):1–31. doi.org/10.1037/h0093864
  4. Grondin S (2010). Kuyeza ndi kuzindikira nthawi: kubwereza zomwe kafukufuku waposachedwapa wa makhalidwe ndi sayansi ya ubongo apeza komanso njira zamaganizo. Attention, Perception, & Psychophysics 72(3):561–582. doi.org/10.3758/APP.72.3.561
  5. Grondin S, Meilleur-Wells G, Lachance R (1999). Nthawi yoyambira kuwerenga momveka bwino pa ntchito yosiyanitsa nthawi: gawo lofunika pa mmene anthu amayezerera nthawi. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance 25(4):993–1004. doi.org/10.1037/0096-1523.25.4.993
  6. Block RA, Hancock PA, Zakay D (2010). Mmene kutanganidwa kwa maganizo kumakhudzira kuweruza kutalika kwa nthawi: kubwereza kafukufuku wambiri. Acta Psychologica 134(3):330–343. doi.org/10.1016/j.actpsy.2010.03.006
  7. Block RA, Zakay D, Hancock PA (1998). Kukalamba kwa anthu ndi kuweruza kutalika kwa nthawi: kubwereza kafukufuku wambiri. Psychology and Aging 13(4):584–596. doi.org/10.1037/0882-7974.13.4.584
  8. Hinton SC, Rao SM (2004). “Chikwi chimodzi ndi chimodzi… chikwi chimodzi ndi ziwiri…”: kuwerenga nthawi m’njira yoyezera kumaphwanya lamulo la kufanana pa kuyeza nthawi. Psychonomic Bulletin & Review 11(1):24–30. doi.org/10.3758/BF03206456
  9. Block RA, Zakay D (1997). Kuweruza nthawi yomwe ikubwera ndi yomwe yadutsa: kubwereza kafukufuku wambiri. Psychonomic Bulletin & Review 4(2):184–197. doi.org/10.3758/BF03209393
  10. Cahoon D, Edmonds EM (1980). Mphika umene mukuuyang’anitsitsa sukufulumira kuwira: mmene kuyembekezera kumakhudzira kulingalira za mmene nthawi ikudutsa. Bulletin of the Psychonomic Society 16(2):115–116. doi.org/10.3758/BF03334455
  11. Droit-Volet S, Meck WH (2007). Mmene mmene tikumvera zimasinthira kuzindikira kwathu nthawi. Trends in Cognitive Sciences 11(12):504–513. doi.org/10.1016/j.tics.2007.09.008
  12. Wearden JH, Penton-Voak IS (1995). Kumva kutentha: kutentha kwa thupi ndi liwiro la nthawi imene munthu amamva, kuunikidwanso. Quarterly Journal of Experimental Psychology B 48(2):129–141. PubMed 7597195: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7597195/

Mmene tinakonzekerera tsambali: gulu la Helibrain linalilemba potengera maphunziro amene alembedwa pamwambapa, ndipo Robert(Chingelezi) (wophunzira wa digiri ya udokotala pa sayansi ya biophysics) analiyang’ananso pa November 4, 2026. Timalisintha magwero akasintha.