Fò lọ sí àkòónú

Ìdánwò ìwòye àkókò

Ṣé o lè mọ 10 ìṣẹ́jú-àáyá láìlo aago? Tẹ Bẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà Dúró nígbà tí o bá rò pé àkókò náà ti pé. Ó tó ìṣẹ́jú 1, ó sì jẹ́ ọ̀fẹ́: kò nílò ìforúkọsílẹ̀.

Láti ọwọ́ ẹgbẹ́ HelibrainÀyẹ̀wò látọ̀dọ̀ Robert(Gẹ̀ẹ́sì), ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsìTi tẹ̀ jáde ní Àyẹ̀wò tó kẹ́yìn ní

Bí o ṣe lè túmọ̀ èsì rẹ

  • Àṣìṣe àárín: bí àkókò tí o dúró fi jìnnà sí àkókò àfojúsùn ní ìpíndọ́gba, gẹ́gẹ́ bí ìdá ọgọ́rùn-ún àfojúsùn kọ̀ọ̀kan. Dídúró ní ìṣẹ́jú-àáyá 9 fún àfojúsùn ìṣẹ́jú-àáyá 10 jẹ́ àṣìṣe 10%. Bí ó bá kéré sí i, ó túbọ̀ dára.
  • Ìyípo tó sún mọ́ jù: ìyípo tí ìdáhùn rẹ sún mọ́ àfojúsùn jù.
  • Aago inú rẹ: ó “ń yára” bí o bá dúró ní ìpíndọ́gba kí àkókò tó pé (àkókò náà dà bí ẹni pé ó gùn sí i); ó “ń lọ́ra” bí o bá dúró lẹ́yìn àkókò náà; ó “dọ́gba” bí àṣìṣe rẹ nígbà tó tètè àti nígbà tó pẹ́ bá fagilé ara wọn.
  • Àwọn ìyípo: àfojúsùn kọ̀ọ̀kan àti àkókò tí o dúró, pẹ̀lú àṣìṣe gẹ́gẹ́ bí ìdá ọgọ́rùn-ún (àmì àyọkúrò = tètè; àmì àfikún = pẹ́).

A máa ń fi àwọn èsì wé ara wọn láàárín irú ohun èlò ìṣàkóso kan náà nìkan: ìbòjú ìfọwọ́kan, eku kọ̀ǹpútà tàbí àtẹ bọ́tìnì.

Báwo ni ìmọ̀ àkókò tí ó wọ́pọ̀ ṣe péye tó?

Láìka nínú ọkàn, àkókò tí ènìyàn wọn máa ń yàtọ̀ ní nǹkan bí 10 sí 20% láti ìgbìyànjú kan sí òmíràn, ìyàtọ̀ náà sì máa ń pọ̀ sí i bí àárín àkókò ṣe gùn sí i [1]. Fún ìdajì ìṣẹ́jú tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ, ìgbìyànjú kọ̀ọ̀kan nínú àwọn ìwádìí yàrá kéékèèké sábà máa ń ṣàṣìṣe ní 20 sí 30% [2]. Kò sí ìpíndọ́gba ńlá tí a tẹ̀ jáde fún “dúró ní ìṣẹ́jú-àáyá 10”, nítorí náà fi àbájáde náà wé ìgbìyànjú rẹ tó kàn.

Àwọn òtítọ́ kúkúrú

  • Aago inú: àwòṣe àtijọ́ kan fún bí a ṣe ń wọn àkókò ni ẹ̀rọ kan tó ń rán àwọn ìlù kéékèèké jáde àti ohun èlò ìṣírò tó ń kó wọn jọ; bí ìlù bá ṣe pọ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ ni àkókò ṣe máa ń dà bí ẹni pé ó gùn sí i [3][4].
  • Àṣìṣe máa ń pọ̀ sí i pẹ̀lú àkókò: àṣìṣe ìṣẹ́jú-àáyá 1.5 lórí àfojúsùn ìṣẹ́jú-àáyá 15 fẹ́rẹ̀ẹ́ dọ́gba pẹ̀lú àṣìṣe ìṣẹ́jú-àáyá 0.4 lórí àfojúsùn ìṣẹ́jú-àáyá 4. Ìdí nìyẹn tí a fi ń fi àṣìṣe rẹ hàn ní ìpíndọ́gba [1].
  • Kíkà ń ṣèrànwọ́, láti nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá kan lọ: kíkà bẹ̀rẹ̀ sí í ṣèrànwọ́ nígbà tí àárín àkókò bá ju nǹkan bí ìṣẹ́jú-àáyá 1.2 lọ [5], ó sì mú kí ìwọ̀n àkókò gígùn dúró ṣinṣin sí i [2].
  • Ọkàn tó dí máa ń dúró pẹ́: nínú ìdánwò 117, àwọn ènìyàn tí wọ́n ní iṣẹ́ ọpọlọ míì nígbà tí wọ́n ń ṣe àkókò kan ṣe àkókò náà gùn sí i [6].
  • Ọjọ́-orí: àwọn àgbàlagbà máa ń ṣe àkókò kúkúrú sí i (wọ́n tètè dúró), ìyàtọ̀ àkókò wọn sì máa ń pọ̀ sí i [7].

Bí ìdánwò ìwòye àkókò ṣe ń ṣiṣẹ́

  1. Wo àfojúsùn náà. Ìyípo kọ̀ọ̀kan máa ń fi àkókò àfojúsùn hàn. Ìyípo 4 ló wà, láti ìṣẹ́jú-àáyá 4 dé ìṣẹ́jú-àáyá 15.
  2. Tẹ Bẹ̀rẹ̀. Aago bẹ̀rẹ̀ sí í ṣiṣẹ́, ṣùgbọ́n o kò lè rí i.
  3. Tẹ Dúró nígbà tí o bá rò pé àkókò náà ti pé. Fọwọ́ kan bọ́tìnì náà tàbí tẹ Space.
  4. Wo ibi tí o dúró sí, lórí ìlà kan lẹ́gbẹ̀ẹ́ àfojúsùn náà. Lẹ́yìn náà ni ìyípo tó kàn.

Gbìyànjú láti má ṣe ka nínú ọkàn rẹ: kíkà mú kí iṣẹ́ náà rọrùn púpọ̀ [5]. Bí o kò bá tẹ bọ́tìnì láàárín 3 ìlọ́po àfojúsùn rẹ, a máa kà á sí pé o ti pẹ́ jù. Ẹ̀rọ aṣàwákiri rẹ ló ń wọn àkókò náà, láti ìgbà tí o tẹ Bẹ̀rẹ̀ dé ìgbà tí o tẹ Dúró; nítorí náà, ìdádúró ẹ̀rọ máa ń dọ́gba ní ìbẹ̀rẹ̀ àti òpin, ó sì sábà máa ń fagilé ara rẹ.

Dúró aago ní ìṣẹ́jú-àáyá 10: kí ni ń nípa lórí èsì rẹ?

  • Kíkà. Kíkà “ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọ̀kan, ẹgbẹ̀rún kan ó lé méjì” mú kí ìwọ̀n àkókò gígùn dúró ṣinṣin sí i [2][8]. Láìka, ìmọ̀ àkókò inú rẹ nìkan ni o gbára lé.
  • Àfiyèsí. Nígbà tí o bá mọ̀ pé a ó béèrè nípa àkókò, tí o sì ń fiyè sí i dáadáa, àkókò máa ń dà bí ẹni pé ó gùn sí i [9]. Omi inú ìkòkò tí a ń wò gan-an máa ń dà bí ẹni pé ó pẹ́ kí ó tó hó [10].
  • Ọkàn tó dí. Rírò nípa ohun mìíràn mú kí àkókò kọjá láìsí àkíyèsí, nítorí náà àwọn ènìyàn máa ń pẹ́ kí wọ́n tó dá aago dúró [6].
  • Ìmọ̀lára àti jíjẹ́ lójúfò. Inú dídùn líle àti ìbẹ̀rù máa ń yí bí àkókò ṣe ń rí padà [11].
  • Ooru ara. Nínú àwọn ìwádìí àtijọ́, ooru ara tó ga mú kí àkókò gẹ́gẹ́ bí a ṣe ń ní ìmọ̀lára rẹ yára sí i [12].
  • Ọjọ́-orí. Àwọn àgbàlagbà máa ń tètè dá aago dúró, ìyàtọ̀ àkókò wọn sì máa ń pọ̀ sí i [7].

Ohun tí ìdánwò yìí lè sọ fún ọ àti ohun tí kò lè sọ

Ìdánwò ìwòye àkókò fi hàn bí o ṣe lè mọ ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀ ní báyìí, nínú eré kan. Kì í ṣe ìdánwò ìṣègùn tàbí ìdánwò agbára ìrònú. Kò sọ ohunkóhun nípa ADHD, ìdààmú ìrántí tàbí ipò ìlera mìíràn, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ènìyàn máa ń wá “ìdánwò ìṣẹ́jú-àáyá 10” nígbà míì nítorí irú ọ̀ràn bẹ́ẹ̀. Tí o bá ń ṣàníyàn nípa ìrántí tàbí àfiyèsí rẹ, bá dókítà sọ̀rọ̀.

Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè

Ṣé o lè dá aago ìṣirò àkókò dúró ní ìṣẹ́jú-àáyá 10 gan-an?

Dídúró gan-an ní ìṣẹ́jú-àáyá 10.00 láìlo aago jẹ́ oríire: àwọn aago ìṣirò àkókò tó dára pàápàá máa ń yàtọ̀ ní nǹkan bí ìdá mẹ́wàá kan àárín àkókò láti ìgbìyànjú kan sí òmíràn [1]. Nínú ìdánwò ìwòye àkókò Helibrain, dídé sí àfojúsùn láàárín ìdá ọgọ́rùn-ún díẹ̀ jẹ́ àbájáde tó dára gan-an. Kíkà nínú ọkàn mú kí ó rọrùn sí i [5].

Báwo ni o ṣe lè ka ìṣẹ́jú-àáyá 10 pẹ̀lú ìpéye?

Ka ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì, fún àpẹẹrẹ “ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọ̀kan, ẹgbẹ̀rún kan ó lé méjì”, ìkà kan fún ìṣẹ́jú-àáyá kọ̀ọ̀kan. Kíkà mú kí ìdájọ́ àkókò gígùn dúró ṣinṣin sí i [2][8]. Láìka, àwọn ènìyàn gbára lé ìmọ̀ àkókò wọn, èyí tó máa ń yàtọ̀ sí i; ìdí nìyẹn tí ìdánwò Helibrain fi ní kí o má ṣe ka.

Kí ló dé tí àkókò fi máa ń dà bí ẹni pé ó ń yára bí mo ṣe ń dàgbà?

Àwọn ìwádìí lórí ìdájọ́ àkókò fi hàn pé àwọn àgbàlagbà máa ń ṣe àárín àkókò kúkúrú sí i, ìyàtọ̀ wọn sì máa ń pọ̀ sí i [7]. Ìdí tí ìgbésí ayé fi dà bí ẹni pé ó ń yára bí ọjọ́-orí ṣe ń pọ̀ sí i jẹ́ ìbéèrè mìíràn tí ìdánwò kúkúrú yìí kò lè dáhùn. Ìdánwò náà ń wọn bí o ṣe ń dájọ́ ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀ ní báyìí.

Kí ni ìwòye àkókò nínú ẹ̀kọ́ nípa ọpọlọ?

Ìwòye àkókò ni bí ọpọlọ ṣe ń dájọ́ bí ohun kan ṣe pẹ́ tó. Àwọn olùṣèwádìí ń kẹ́kọ̀ọ́ rẹ̀ pẹ̀lú iṣẹ́ bí èyí, níbi tí àwọn ènìyàn ti ń ṣe àárín àkókò kan, àti pẹ̀lú iṣẹ́ tí wọ́n ti ń fi àwọn àárín àkókò wé ara wọn tàbí tún wọn ṣe [4]. Àfiyèsí, ìmọ̀lára àti bí ọkàn rẹ ṣe dí tó máa ń yí bí àkókò ṣe pẹ́ tó padà [6][9][11].

Ṣé èyí jẹ́ ìdánwò fún ADHD tàbí ìdààmú ìrántí?

Rárá. Ìdánwò ìwòye àkókò Helibrain jẹ́ eré, kò sì lè ṣe àyẹ̀wò àìsàn kankan. Ìyàtọ̀ nínú ìmọ̀ àkókò rẹ lè wá láti inú àfiyèsí, ìṣesí, àárẹ̀ tàbí kíkà. Tí o bá ń ṣàníyàn nípa àfiyèsí tàbí ìrántí rẹ, bá dókítà sọ̀rọ̀.

Ṣé ìdánwò ìwòye àkókò Helibrain jẹ́ ọ̀fẹ́ lóòótọ́?

Bẹ́ẹ̀ ni. Ìdánwò náà àti gbogbo èsì rẹ jẹ́ ọ̀fẹ́: kò sí ìforúkọsílẹ̀, kò sí ímeèlì, kò sì sí owó ìsanwó. Helibrain ń rí owó gbà láti inú ohun èlò rẹ, tó ní ètò ọ̀fẹ́ àti ètò ìsanwó; o kò nílò ohun èlò náà láti ṣe ìdánwò náà.

Wo gbogbo 43 ìdánwò ọpọlọ ọ̀fẹ́

Ṣé o fẹ́ ṣiṣẹ́ lórí èyí lójoojúmọ́? Ohun èlò Helibrain (ní èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìsinsìnyí) ní ètò ọ̀fẹ́ àti àwọn ètò tí a ń sanwó.

Àwọn orísun

  1. Wearden JH, Lejeune H (2008). Scalar properties in human timing: conformity and violations. Quarterly Journal of Experimental Psychology 61(4):569–587. doi.org/10.1080/17470210701282576
  2. Thönes S, Hecht H (2017). Counting does not improve the accuracy of long time productions. Attention, Perception, & Psychophysics 79(8):2576–2589. doi.org/10.3758/s13414-017-1407-5
  3. Treisman M (1963). Temporal discrimination and the indifference interval: implications for a model of the "internal clock". Psychological Monographs 77(13):1–31. doi.org/10.1037/h0093864
  4. Grondin S (2010). Timing and time perception: a review of recent behavioral and neuroscience findings and theoretical directions. Attention, Perception, & Psychophysics 72(3):561–582. doi.org/10.3758/APP.72.3.561
  5. Grondin S, Meilleur-Wells G, Lachance R (1999). When to start explicit counting in a time-intervals discrimination task: a critical point in the timing process of humans. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance 25(4):993–1004. doi.org/10.1037/0096-1523.25.4.993
  6. Block RA, Hancock PA, Zakay D (2010). How cognitive load affects duration judgments: a meta-analytic review. Acta Psychologica 134(3):330–343. doi.org/10.1016/j.actpsy.2010.03.006
  7. Block RA, Zakay D, Hancock PA (1998). Human aging and duration judgments: a meta-analytic review. Psychology and Aging 13(4):584–596. doi.org/10.1037/0882-7974.13.4.584
  8. Hinton SC, Rao SM (2004). "One-thousand one… one-thousand two…": chronometric counting violates the scalar property in interval timing. Psychonomic Bulletin & Review 11(1):24–30. doi.org/10.3758/BF03206456
  9. Block RA, Zakay D (1997). Prospective and retrospective duration judgments: a meta-analytic review. Psychonomic Bulletin & Review 4(2):184–197. doi.org/10.3758/BF03209393
  10. Cahoon D, Edmonds EM (1980). The watched pot still won't boil: expectancy as a variable in estimating the passage of time. Bulletin of the Psychonomic Society 16(2):115–116. doi.org/10.3758/BF03334455
  11. Droit-Volet S, Meck WH (2007). How emotions colour our perception of time. Trends in Cognitive Sciences 11(12):504–513. doi.org/10.1016/j.tics.2007.09.008
  12. Wearden JH, Penton-Voak IS (1995). Feeling the heat: body temperature and the rate of subjective time, revisited. Quarterly Journal of Experimental Psychology B 48(2):129–141. PubMed 7597195: pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7597195/

Bí a ṣe ṣe ojú-ìwé yìí: ẹgbẹ́ Helibrain ló kọ ọ́ láti inú àwọn ìwádìí tó wà lókè, Robert(Gẹ̀ẹ́sì) (ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsì) sì ṣàyẹ̀wò rẹ̀ ní 4 Oṣù Bélú 2026. A máa ń ṣe àtúnṣe rẹ̀ nígbà tí àwọn orísun bá yí padà.