Шимпанзе тестӗ

2007 ҫулта Киото университечӗн тӗпчевҫисем шимпанзесене экран ҫинче цифрӑсене ретпе тытма вӗрентнӗ. Пӗр тӗрлӗ ӗҫре, шимпанзе малтанхи цифрӑна тытсанах, теприсем пурте тӗксӗм мар, кӑвакарман клеткӑсем пулнӑ, ҫавӑнпа юлнисемшӗн асра хӑварма тивнӗ 1. Хӗрӗрех тӗрлӗ ӗҫре пилӗк цифрӑна пӗр секундран та кӗҫӗн вӑхӑта кӑтартнӑ та, ҫавӑнтах питӗрнӗ. Аюму ятлӑ ҫамрӑк шимпанзе вӗсемпе пурне те тӗрӗс ӗҫленӗ, тӗрӗкленнӗ ҫынсенчен никам та унпа танлашайман 1 2.

Историн тепӗр пайӗ те пур. Тепӗр тӗпчевҫӗсен ушкӑнӗ Аюмушӑн вӗренме нумай вӑхӑт пулнӑ, ҫынсемшӗн вара вӑл пулман, тенӗ. Икӗ ҫын ҫав ӗҫе вӗренсен, вӗсен тӗрӗслӗхӗ Аюмушӑннипе пӗр пек пулнӑ 2. Ҫапла ӗнтӗ, ку ӗҫ вӗренӗвӗн пысӑк пӗлтерӗшне кӑтартать, шимпанзе ҫинчен нимӗн те мар.

Вӑл ӑҫта мӗн пуррине тата мӗнле ретре вырнаҫнине кӗске вӑхӑтра асра хӑварнине тӗрӗслет: эсӗ пӗр вӑхӑтра нумай хисеп вырӑнне асӑрхан, кайран вӗсене курмасӑрах аса илес. Тӗпчеври ӗҫрен уйрӑммӑн, малтанхи пусӑма пиччен вӑхӑт чикки ҫук, тата раундсене тӗрӗс ирттерсен, клеткӑсен шучӗ ӳссе пырать.

• Малтанхи раундра 4 хисеп. Мӗн чухлӗ кирлӗ, ҫавӑн чухлӗ пӑх, кайран 1-не пус.
• Тепӗр хисепсем тулли мар клеткӑсем пулса вырӑннеҫҫӗ. Вӗсене ретпе пус: 2, 3, 4 тата малалла.
• Раунда тӗрӗс иртсен, хӗсепе пӗр хисеп хушать. Тӗрӗс мар пусӑм пӗр тӗрӗслев хӑварма тивет, раунд вара урӑх вырӑнсемпе пуҫланать. 3 тӗрӗс мар пусӑм тесте пӗтерет.
• Твӑн баллӑ — пӗр раундра тӗрӗс палӑртнӑ хисепсен чи пысӑк шучӗ.

Тӗпчевре вӗренӗвӗ ҫав тери пӗлтерӗшлӗ пулнӑран 2, малтанхи ӗҫленӗ вӑхӑтсенче баллу ӳссе пыратӑр тенӗ. Ҫав ӳсӗм — ӗҫе вӗреннипе ҫыхӑннӑ. Баллу пӗр вырӑнта тӑрсан, ӗҫленӗ вӑхӑтӑнти аса хӑвару пултарулӑхна ытларах кӑтартать. Пӗр вӑхӑтра пӗр пайне ҫеҫ кӑтартакан рет тестне тӗрӗслес тесен, ретӗпе аса хӑвару тестне тӗрӗслӗр.