Kanda cyangwa ukande ku mwanya wo hasi vuba uko ushoboye mu masegonda 5 cyangwa 10, urebe umubare w’inkande mu isegonda. Ni ubuntu kandi nta kwiyandikisha bisaba.
Byanditswe n'itsinda rya HelibrainByasuzumwe na Robert(Icyongereza), umukandida wa PhD mu bijyanye na fiziki y'ibinyabuzimaByasohotse ku wa Byasuzumwe bwa nyuma ku wa
Uko wasobanukirwa n’amanota yawe
- Inkande mu isegonda (CPS): umubare w’inkande zawe ugabanyijwe n’igihe ikizamini kimara. Isaha itangira ukimara gukanda bwa mbere.
- Isegonda ryiza kurusha ayandi: umubare munini w’inkande wakoze mu gihe icyo ari cyo cyose cy’isegonda rimwe mu gihe cy’ikizamini. Abantu benshi batangira vuba, nyuma bakagabanya umuvuduko ho gato.
- Imirongo y’uduce igaragaza inkande wakoze muri buri segonda, bityo ukabona aho wagabanyije umuvuduko.
- Ibitabarwa: niba umuntu akanda vuba cyangwa ku buryo bungana kurusha uko ikiganza cyabishobora, ikizamini kimenyekana nk’aho gishobora kuba cyakoreshejwe porogaramu ikanda yonyine, maze ntikigereranywe n’ibindi.
Umuvuduko mwiza wo gukanda ni uwuhe?
Mu bushakashatsi bukorerwa muri laboratwari, abantu bakuru benshi bakanda urutoki rumwe inshuro nka 5 kugeza kuri 6 mu isegonda: mu bantu bakuru 726 bafite imyaka 37 kugeza kuri 70, impuzandengo yari nka 5 mu masegonda 10 [1]. Bityo, gukanda inshuro 6 cyangwa 7 mu isegonda ni byiza ku gukanda bisanzwe. Abakina imikino bakoresha uburyo bwihariye, nko kunyeganyeza ikiganza cyangwa gukanda buto imwe bakoresheje intoki ebyiri, bakarenza 10; nta bushakashatsi bwapimye umuvuduko bashobora kugeraho.
Amakuru y’ingenzi
- Icyo gipima: umuvuduko ushobora gukandaho buto imwe, ni ubuhanga bwo kugenzura imikorere y’imikaya. Laboratwari zipima ikintu nk’icyo zikoresheje imirimo yo gukanda urutoki.
- Umuvuduko usanzwe w’urutoki rumwe: abantu bakuru bakanda inshuro nka 5 kugeza kuri 6 mu isegonda [1, 2].
- Imyaka n’igitsina: mu bantu bakuru 1,519, umuvuduko wo gukanda wagendaga ugabanuka uko imyaka yiyongeraga; abagabo bakandaga vuba kurusha abagore muri buri cyiciro cy’imyaka, kandi ikiganza bakoreshaga cyane ni cyo cyihutaga [2].
- Mu gihe cy’ikizamini: umuvuduko wo gukanda ugabanuka mu masegonda make; mu bushakashatsi bumwe bwakoresheje telefoni, wagabanutseho nka 17% mu masegonda 30 [3].
- Intoki nyinshi: abacuranzi ba piyano bamenyereye gucuranga injyana bakoresheje intoki nyinshi bageze nibura ku manota 12 kugeza kuri 16 mu isegonda [4].
Uko ikizamini cy’umuvuduko wo gukanda gikora
- Hitamo icyo uzakanda: buto y’imbeba (cyangwa ecran, kuri telefoni), cyangwa umwanya wo hasi kuri klavye.
- Hitamo igihe: amasegonda 5 cyangwa 10.
- Tangira. Gukanda bwa mbere ni ko gutangiza isaha. Buri gukanda kurabarwa; gufata urufunguzo ukarukomeza hasi ntibibarwa (mudasobwa yisubiramo ubwayo iyo urufunguzo rukomeje gukandwa, bityo ibyo bisubiramo ntibibarwa).
Hari igenzura 2 rimenya porogaramu zikanda ubwazo: umuvuduko urenze uwo amaboko ageraho (inkande zirenga 25 mu isegonda ukoresheje imbeba, cyangwa zirenga 20 kuri ecran ikorwaho cyangwa 20 ukoresheje umwanya wo hasi kuri klavye), cyangwa inkande zikurikirana ku ntera ingana cyane ku buryo ari imashini yonyine yazikora (ikiganza cyihuta gihindagurika ho gato buri gihe [1]). Inkande 2 ziri hafi cyane, zitandukanijwe na milisegonda nke, zibarwa nk’inkande 1, kuko buto y’imbeba ishaje ishobora gusubiramo ikimenyetso cyo gukanda.
Ni iki kigira ingaruka ku muvuduko wawe wo gukanda?
- Uburyo ukoresha. Gukanda bisanzwe ukoresheje urutoki rumwe biguma hafi y’inshuro 5 kugeza kuri 7 mu isegonda. Gukoresha intoki 2 cyangwa kunaniza ukuboko ukakunyeganyeza bituma wihuta, ariko nta bushakashatsi bwabipimye, bityo ntituvuga imibare yabyo.
- Urutoki. Urutoki rw’icyerekezo n’urukurikira ni byo byihuta kurusha izindi [5].
- Imyaka. Umuvuduko wo gukanda ugabanuka uko imyaka yiyongera; mu bushakashatsi bumwe, abakuru bakiri bato bakandaga vuba kurusha abantu bafite imyaka 50 kugeza kuri 70 bakoresheje urutoki rw’icyerekezo n’urukurikira [3].
- Kunanirwa mu gihe cy’ikizamini. Umuvuduko ugabanuka uko amasegonda y’ikizamini ashira [2, 3], bityo amanota y’amasegonda 10 aba ari munsi y’ay’amasegonda 5.
- Igikoresho. Imbeba, udupapuro tw’imbeba, ecran zikorwaho na klavye byose bitandukanye uko bikora, bityo ibisubizo bigereranywa gusa iyo wakoresheje ubwoko bumwe bw’igikoresho cyo kwinjiza amakuru.
Icyo iki kizamini cyakubwira n’icyo kitakubwira
Uyu ni umukino upima umuvuduko w’ikiganza cyawe ku gikoresho cyawe. Abaganga bakoresha ibizamini byo gukanda urutoki hamwe n’ibindi bipimo, ariko ikizamini cyo gukanda muri mushakisha ntigishobora kukubwira ikintu na kimwe ku bwonko bwawe cyangwa ku buzima bwawe; kandi amanota make si impamvu yo guhangayika.
Gerageza amanota yawe uyagereranye n’ayo wabonye mbere, ukoresheje igikoresho kimwe n’igihe kimwe cy’ikizamini.
Ibibazo bikunze kubazwa
Impuzandengo y’inkande mu isegonda ni ingahe?
Iyo umuntu akanda bisanzwe akoresheje urutoki rumwe, ni inkande nka 5 kugeza kuri 6 mu isegonda. Ibyo ni byo ubushakashatsi bunini bwo muri laboratwari ku gukanda urutoki bwerekana ku bantu bakuru [1, 2]. Ibizamini by’umuvuduko wo gukanda byo kuri interineti akenshi byerekana imibare irenzeho kuko abakina benshi bakoresha uburyo bwihariye bwo gukanda.
Amanota meza ya CPS ni angahe?
Ukoresheje urutoki rumwe, gukanda inshuro 6 kugeza kuri 7 mu isegonda ni byiza, naho 8 ni umuvuduko mwinshi cyane. Iyo birenze 10, abakinnyi baba bakoresha uburyo nk’ubwo gukanda buto imwe bakoresheje intoki 2.
Kuki amanota yanjye atabarwa?
Wakandaga vuba kurusha umuvuduko ntarengwa w’igikoresho wakoresheje, cyangwa igihe kiri hagati y’inkande cyari kingana cyane ku buryo ikiganza kitabishobora. Ibyo byombi bishobora kugaragaza ko hakoreshwa porogaramu ikanda yonyine cyangwa inyandiko ya porogaramu. Niba ari wowe wabikoze koko, ongera ugerageze: ibisubizo bisanzwe bihora bibarwa.
Gukomeza gufata umwanya wo hasi kuri klavye birabarwa?
Oya. Iyo ukomeje gufata urufunguzo hasi, mudasobwa irarwisubiramo ubwayo. Ibyo bisubiramo ntibibarwa; habara gusa inkande wakoze koko.
Ikizamini cy’umuvuduko wo gukanda cya Helibrain ni ubuntu?
Yego. Ikizamini n’ibisubizo byacyo byose ni ubuntu: nta kwiyandikisha, nta imeri, nta kwishyura.
Ibindi bizamini bifitanye isano
- Imyitozo yo kunoza ubushobozi bwo kwerekeza nezaUmuvuduko n’ukuri ukoresha mu gukubita ibimenyetso ukoresheje imbeba ya mudasobwa cyangwa urutoki.
- Ikizamini cy’umuvuduko wo kwandika kuri mudasobwaIcyongerezaIngano y’amagambo wandika mu munota n’uko uyandika neza.
- Ikizamini cy’igihe cyo kugira icyo ukoraUko wihuta kugira icyo ukora iyo ikimenyetso kigaragaye.
Reba ibizamini byose 43 by'ubwonko by'ubuntu
Wifuza kubyitoza buri munsi? Porogaramu ya Helibrain (ubu iraboneka mu Cyongereza gusa) ifite gahunda y'ubuntu n'izindi zishyurwa.
Inkomoko
- Teismann H, Schubert R, Reilmann R, Berger K (2022). Effects of age and sex on outcomes of the Q-Motor speeded finger tapping and grasping and lifting tests: findings from the population-based BiDirect Study. Frontiers in Neurology 13:965031. doi.org/10.3389/fneur.2022.965031
- Hubel KA, Reed B, Yund EW, Herron TJ, Woods DL (2013). Computerized measures of finger tapping: effects of hand dominance, age, and sex. Perceptual and Motor Skills 116(3):929–952. doi.org/10.2466/25.29.PMS.116.3.929-952
- Heimhofer C, Neumann J, Odermatt IA, Bächinger M, Wenderoth N (2024). Finger-specific effects of age on tapping speed and motor fatigability. Frontiers in Human Neuroscience 18:1427336. doi.org/10.3389/fnhum.2024.1427336
- Goebl W, Palmer C (2009). Finger motion in piano performance: touch and tempo. Proceedings of the International Symposium on Performance Science 2009. iwk.mdw.ac.at/goebl/papers/GoeblPalmer2009_ISPS-Touch.pdf
- Aoki T, Francis PR, Kinoshita H (2003). Differences in the abilities of individual fingers during the performance of fast, repetitive tapping movements. Experimental Brain Research 152(2):270–280. doi.org/10.1007/s00221-003-1552-z
Uko twateguye uru rupapuro: rwanditswe n'itsinda rya Helibrain rishingiye ku bushakashatsi bwavuzwe haruguru, rusuzumwa na Robert(Icyongereza) (umukandida wa PhD mu bijyanye na fiziki y'ibinyabuzima) ku wa 2026 Ugushyingo 4. Turuvugurura iyo amasoko y'amakuru ahindutse.