Tẹ eku, fọwọ́ kàn iboju tàbí tẹ bọ́tìnnì ààyè kíákíá bí o ṣe lè ṣe fún ìṣẹ́jú-àáyá 5 tàbí 10, kí o sì wo iye ìtẹ̀ bọ́tìnnì rẹ ní ìṣẹ́jú-àáyá kan. Ọ̀fẹ́ ni, kò sí ìforúkọsílẹ̀.
Láti ọwọ́ ẹgbẹ́ HelibrainÀyẹ̀wò látọ̀dọ̀ Robert(Gẹ̀ẹ́sì), ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsìTi tẹ̀ jáde ní Àyẹ̀wò tó kẹ́yìn ní
Bí a ṣe lè lóye àmì rẹ
- Ìtẹ̀ bọ́tìnnì ní ìṣẹ́jú-àáyá kan (CPS): iye ìtẹ̀ rẹ pín pẹ̀lú àkókò ìdánwò náà. Aago bẹ̀rẹ̀ nígbà tí o bá tẹ̀ fún ìgbà àkọ́kọ́.
- Ìṣẹ́jú-àáyá tó dára jù: iye ìtẹ̀ tó pọ̀ jù lọ nínú àárín ìṣẹ́jú-àáyá kan nígbà ìdánwò rẹ. Ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń bẹ̀rẹ̀ kíákíá, lẹ́yìn náà wọ́n máa ń dín díẹ̀ kù.
- Àwọn ọ̀pá náà fi iye ìtẹ̀ rẹ hàn ní ìṣẹ́jú-àáyá kọ̀ọ̀kan, kí o lè rí ibi tí o ti dín iyára kù.
- A kò ka sí i: bí ìdánwò kan bá yára ju ohun tí ọwọ́ lè ṣe lọ, tàbí tí ìtẹ̀ rẹ bá dọ́gba jù, a máa fi àmì sí i pé ó ṣeé ṣe kí ẹ̀rọ títẹ̀ aládàáṣe ni, a kò sì kà á sínú ìfiwéra.
Kí ni iyára títẹ̀ bọ́tìnnì tó dára?
Nínú ìwádìí yàrá ìwádìí, ọ̀pọ̀ àgbàlagbà máa ń fi ìka kan fọwọ́ kàn nǹkan ní ìgbà 5 sí 6 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan: àgbàlagbà 726 tí ọjọ́ orí wọn jẹ́ 37 sí 70 ní ìpíndọ́gba ìfọwọ́-kàn 5 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan ní àkókò ìṣẹ́jú-àáyá 10 [1]. Nítorí náà, ìtẹ̀ bọ́tìnnì 6 tàbí 7 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan dára fún títẹ̀ déédéé. Àwọn tó ń ṣeré kọ̀ǹpútà máa ń lo ọgbọ́n pàtàkì, bíi fífi ọwọ́ mì tàbí lílo ìka méjì tẹ bọ́tìnnì kan, láti kọjá 10; kò sí ìwádìí tó ti díwọ̀n bí wọ́n ṣe yára tó.
Àwọn òtítọ́ kíákíá
- Ohun tí ó ń díwọ̀n: bí o ṣe yára tẹ bọ́tìnnì kan, èyí tó jẹ́ ọgbọ́n ìṣípo ara. Àwọn yàrá ìwádìí máa ń díwọ̀n ohun kan náà nípa iṣẹ́ fífọwọ́-kàn pẹ̀lú ìka.
- Iyára ìka kan tó wọ́pọ̀: ìfọwọ́-kàn 5 sí 6 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan láàárín àgbàlagbà [1, 2].
- Ọjọ́ orí àti akọ tàbí abo: láàárín àgbàlagbà 1,519, iyára fífọwọ́-kàn dín kù bí ọjọ́ orí ṣe ń pọ̀ sí i, àwọn ọkùnrin sì tètè fọwọ́ kàn ju àwọn obìnrin lọ ní gbogbo ọjọ́ orí; ọwọ́ tí ènìyàn sábà ń lò ló yára jù [2].
- Nígbà ìdánwò: fífọwọ́-kàn máa ń dín kù láàárín ìṣẹ́jú-àáyá díẹ̀; nínú ìwádìí fóònù kan, ó dín ní nǹkan bí 17% ní àkókò ìṣẹ́jú-àáyá 30 [3].
- Ìka púpọ̀: àwọn afùnpáyàn tí a ti kọ́ nípa kíkọ orin pẹ̀lú ìka púpọ̀ lè kọ́kọ́ dé ìwọ̀n orin 12 sí 16 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan [4].
Bí ìdánwò ìyára títẹ̀ bọ́tìnnì ṣe ń ṣiṣẹ́
- Yan ohun tí o máa tẹ̀: bọ́tìnnì eku kọ̀ǹpútà (tàbí iboju fóònù), tàbí bọ́tìnnì ààyè.
- Yan àkókò: ìṣẹ́jú-àáyá 5 tàbí 10.
- Bẹ̀rẹ̀. Ìtẹ̀ àkọ́kọ́ rẹ ló ń bẹ̀rẹ̀ aago. A ka gbogbo ìtẹ̀ sí i; dídúró tẹ bọ́tìnnì kan kò kà. (Kọ̀ǹpútà máa ń tún ìtẹ̀ bọ́tìnnì tí a dì mú ṣe fúnra rẹ̀, nítorí náà a kọ àwọn ìtẹ̀ àtúnṣe wọ̀nyẹn sílẹ̀.)
Àyẹ̀wò méjì máa ń ṣàwárí ẹ̀rọ títẹ̀ aládàáṣe: iyára tó ga ju ohun tí ọwọ́ lè ṣe lọ (ju ìtẹ̀ 25 lọ ní ìṣẹ́jú-àáyá kan pẹ̀lú eku kọ̀ǹpútà, tàbí ju 20 lọ lórí iboju fọwọ́-kàn tàbí 20 lọ pẹ̀lú bọ́tìnnì ààyè), tàbí àwọn ìtẹ̀ tó wà ní àárín àkókò tó dọ́gba débi pé ẹ̀rọ nìkan ló lè ṣe bẹ́ẹ̀ (ọwọ́ yára máa ń yà díẹ̀ ní gbogbo ìgbà [1]). Bí ìtẹ̀ méjì bá ṣẹlẹ̀ ní àárín àkókò milliseconds díẹ̀, a kà wọ́n sí ìtẹ̀ kan, nítorí bọ́tìnnì eku tó ti gbó lè máa fo ìtẹ̀ padà.
Kí ló ń nípa lórí iyára títẹ̀ bọ́tìnnì rẹ?
- Ọgbọ́n títẹ̀. Títẹ̀ déédéé pẹ̀lú ìka kan máa ń wà ní nǹkan bí ìgbà 5 sí 7 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan. Ọgbọ́n lílo ìka méjì tàbí fífi apá le, kí ó sì máa mì, ń mú kí títẹ̀ yára sí i; ṣùgbọ́n kò sí ìwádìí tó ti díwọ̀n wọn, nítorí náà a kò sọ nọ́mbà pàtó.
- Ìka. Ìka atọ́ka àti ìka àárín ni ó yára jù [5].
- Ọjọ́ orí. Iyára fífọwọ́-kàn máa ń dín kù bí ọjọ́ orí ṣe ń pọ̀ sí i; nínú ìwádìí kan, àwọn àgbàlagbà ọ̀dọ́ fọwọ́ kàn kíákíá pẹ̀lú ìka atọ́ka àti ìka àárín ju àwọn ènìyàn ọjọ́ orí wọn jẹ́ 50 sí 70 lọ [3].
- Àárẹ̀ nígbà ìdánwò. Iyára máa ń dín kù bí ìṣẹ́jú-àáyá ìdánwò ṣe ń kọjá [2, 3], nítorí náà àmì ìdánwò ìṣẹ́jú-àáyá 10 sábà máa ń kéré ju ti ìṣẹ́jú-àáyá 5 lọ.
- Ẹ̀rọ. Eku kọ̀ǹpútà, pátákó fọwọ́-kàn, iboju fọwọ́-kàn àti àtẹ bọ́tìnnì kọ̀ǹpútà yàtọ̀ síra ní bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́; nítorí náà, a máa ń fi àbájáde wé ara wọn láàárín irú ohun ìtẹ̀ kan náà nìkan.
Ohun tí ìdánwò yìí lè àti kò lè sọ fún ọ
Èyí jẹ́ eré ìyára ọwọ́ lórí ẹ̀rọ rẹ. Àwọn dókítà máa ń lo ìdánwò fífọwọ́-kàn pẹ̀lú ìka àti àwọn àyẹ̀wò mìíràn, ṣùgbọ́n ìdánwò títẹ̀ bọ́tìnnì lórí ẹ̀rọ aṣàwárí kò lè sọ ohunkóhun fún ọ nípa ọpọlọ tàbí ìlera rẹ, àmì tó lọra sí i kò sì ṣe ìdí láti ṣàníyàn.
Fi àmì rẹ wé àwọn ìdánwò àtijọ́ tirẹ, nípa lílo ohun ìtẹ̀ kan náà àti àkókò ìdánwò kan náà.
Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè
Kí ni ìpíndọ́gba ìtẹ̀ bọ́tìnnì ní ìṣẹ́jú-àáyá kan?
Fún títẹ̀ déédéé pẹ̀lú ìka kan, ìtẹ̀ bọ́tìnnì 5 sí 6 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan. Èyí ni ohun tí àwọn ìwádìí yàrá ìwádìí ńlá lórí fífọwọ́-kàn pẹ̀lú ìka rí láàárín àgbàlagbà [1, 2]. Àwọn ìdánwò ìyára títẹ̀ bọ́tìnnì lórí ayélujára sábà máa ń fi nọ́mbà tó ga hàn nítorí pé ọ̀pọ̀ òṣèré máa ń lo ọgbọ́n títẹ̀ pàtàkì.
Kí ni CPS tó dára?
Pẹ̀lú ìka kan, ìtẹ̀ bọ́tìnnì 6 sí 7 ní ìṣẹ́jú-àáyá kan dára, 8 sì yára gan-an. Ju 10 lọ, àwọn òṣèré sábà máa ń lo ọgbọ́n bíi títẹ bọ́tìnnì kan pẹ̀lú ìka méjì.
Kí nìdí tí a kò fi ka àmì mi sí i?
Ìdánwò náà yára ju ààlà wa fún ohun ìtẹ̀ yẹn lọ, tàbí àkókò tó wà láàárín àwọn ìtẹ̀ náà dọ́gba jù fún ọwọ́ ènìyàn. Àwọn méjèèjì jẹ́ àmì ẹ̀rọ títẹ̀ aládàáṣe tàbí ìtòlẹ́sẹẹsẹ kọ̀ǹpútà. Tí ó bá jẹ́ pé ìwọ fúnra rẹ lo ṣe é, tún gbìyànjú: a máa ń ka àwọn ìdánwò déédéé sí i ní gbogbo ìgbà.
Ṣé dídúró tẹ bọ́tìnnì ààyè ka sí i?
Rárá. Nígbà tí o bá dì bọ́tìnnì kan mú, kọ̀ǹpútà máa ń tún un ṣe fúnra rẹ̀. A kọ àwọn ìtẹ̀ àtúnṣe wọ̀nyẹn sílẹ̀; ìtẹ̀ gidi nìkan ni a kà sí i.
Ṣé ìdánwò ìyára títẹ̀ bọ́tìnnì Helibrain jẹ́ ọ̀fẹ́?
Bẹ́ẹ̀ ni. Ìdánwò náà àti àbájáde rẹ ní kíkún jẹ́ ọ̀fẹ́: kò sí ìforúkọsílẹ̀, í-meèlì tàbí owó sísan.
Àwọn ìdánwò tó ní ìsopọ̀
- Eré àfojúsùnBí o ṣe yára àti péye tó nígbà tí o bá ń fi eku kọ̀mpútà tàbí ìka kan lu àwọn ibi àfojúsùn.
- Ìdánwò ìyára kíkọ lórí kọ̀mpútàGẹ̀ẹ́sìỌ̀rọ̀ mélòó ni o ń tẹ̀ ní ìṣẹ́jú kan, àti bí o ṣe péye tó.
- Ìdánwò àkókò ìdáhùnBí o ṣe yára dáhùn nígbà tí àmì kan bá hàn.
Wo gbogbo 43 ìdánwò ọpọlọ ọ̀fẹ́
Ṣé o fẹ́ ṣiṣẹ́ lórí èyí lójoojúmọ́? Ohun èlò Helibrain (ní èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìsinsìnyí) ní ètò ọ̀fẹ́ àti àwọn ètò tí a ń sanwó.
Àwọn orísun
- Teismann H, Schubert R, Reilmann R, Berger K (2022). Effects of age and sex on outcomes of the Q-Motor speeded finger tapping and grasping and lifting tests: findings from the population-based BiDirect Study. Frontiers in Neurology 13:965031. doi.org/10.3389/fneur.2022.965031
- Hubel KA, Reed B, Yund EW, Herron TJ, Woods DL (2013). Computerized measures of finger tapping: effects of hand dominance, age, and sex. Perceptual and Motor Skills 116(3):929–952. doi.org/10.2466/25.29.PMS.116.3.929-952
- Heimhofer C, Neumann J, Odermatt IA, Bächinger M, Wenderoth N (2024). Finger-specific effects of age on tapping speed and motor fatigability. Frontiers in Human Neuroscience 18:1427336. doi.org/10.3389/fnhum.2024.1427336
- Goebl W, Palmer C (2009). Finger motion in piano performance: touch and tempo. Proceedings of the International Symposium on Performance Science 2009. iwk.mdw.ac.at/goebl/papers/GoeblPalmer2009_ISPS-Touch.pdf
- Aoki T, Francis PR, Kinoshita H (2003). Differences in the abilities of individual fingers during the performance of fast, repetitive tapping movements. Experimental Brain Research 152(2):270–280. doi.org/10.1007/s00221-003-1552-z
Bí a ṣe ṣe ojú-ìwé yìí: ẹgbẹ́ Helibrain ló kọ ọ́ láti inú àwọn ìwádìí tó wà lókè, Robert(Gẹ̀ẹ́sì) (ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsì) sì ṣàyẹ̀wò rẹ̀ ní 4 Oṣù Bélú 2026. A máa ń ṣe àtúnṣe rẹ̀ nígbà tí àwọn orísun bá yí padà.