Tńg-tńg khuànn-tó͘ tshì-giām

Tī 1971 nî, Roger Shepard kap Jacqueline Metzler hō͘ lâng khòaⁿ chi̍t-sì phiuⁿ ê kó͘-kak hình-tsōng, mn̄g in siang ê sī siâng ê mi̍h-kiāⁿ, á sī iân-siā ê hình-tsōng. Hình-tsōng tńg-tńg ê kak-tō͘ càng tōa, lâng huê-ò͘ ê sî-kan càng kú; sî-kan kap kak-tō͘ ê kuan-hē sī chi̍t-tiâu ti̍t-ti̍t ê kuan-hē 1. Khòaⁿ--khí-lâi tshin-tshiūⁿ lâng tī sim-lāi hō͘ hình-tsōng tńg-tńg, tńg-tńg ê tshù-tō͘ sī kù-tiāⁿ ê. Tsit-ê hoat-hiān sī sim-lí-ha̍k ê kó͘-tián kiat-kó͘ chi-it.

I kám-tsa khong-kan siūⁿ-khó͘: lí sióng-siōng chi̍t-ê mi̍h tńg-tńg ê sî, ē-tàng siūⁿ--tio̍h i ū kuí tsún, kuí kín. Tsit-ê pún-pán ēng lán ka-kī tsō ê pîng-bīn hình-tsōng, ēng siuⁿ-kak phah-tsò hình-tsōng, múi pái tshì-giām lóng sin uē chi̍t pái; m̄-sī ēng khiân-pún ê 3D hình-tsōng, só͘-í chit ê sò͘-jī bē-tàng kap iá-keng hoat-piáu ê gián-kiù tsò pí-kàu.

• Tsiūⁿ-pêng ê hình-tsōng khiā ti̍t-ti̍t. Tōng-pêng ê hình-tsōng ē tńg-tńg, tōa-puē tsuē 180°, siang pêng ê hong-hiòng lóng ū khó-lêng; tāi-khài puàⁿ-sò͘ ê tuì-tshiú koh ē tshin-tshiūⁿ kuànn-tsiàⁿ-á án-ne hoán-bīn. Bô-lūn án-tsuánn tńg, iân-siā ê hình-tsōng lóng bē-tàng kap pún-lâi ê hình-tsōng siâng-khoán.
• Sian tsò 4 tùi si̍p-si̍p-ê tē, ū hō͘ lí huê-ò͘ (lí ē-sái kiàu-kòe), liáu-āu koh ū 24 tùi kì-hun ê tē. Tshi̍h「siâng-khoán」á-sī「iân-siā」，mā ē-sái phah S á-sī M。
• Chi̍t tùi tē tī 8 miá-tsing lāi bô huê-ò͘, tō sǹg bē-tio̍h. Lí lī-khui tsit-ê ia̍h-mn̂g, tsit pái tshì-giām tō kè-sak, in-uī i ū kì-sî.

• Huê-ò͘ tio̍h ê pī-lē: kì-hun ê tē lāi, lí huê-ò͘ tio̍h ê pī-lē.
• Múi huê-ò͘ tio̍h chi̍t tē ê sî-kan: lí huê-ò͘ tio̍h ê tē, phêng-kun ēng--khì ê sî-kan. lán mā ū àn kak-tō͘ hun-khui hián-sī, hō͘ lí khòaⁿ kak-tō͘ khah tōa ê tńg-tńg, ū-bô hō͘ lí ēng khah kú ê sî-kan, tshin-tshiūⁿ kó͘-tsá ê gián-kiù ê hoat-hiān.

Tsit hāng tāi-tsì si̍p-kuàn liáu-āu ē tsò khah kín; lí ēng ê tēng-khì kap khòaⁿ ê phìⁿ-mō͘ tōa-sió mā ū éng-hióng, só͘-í khah hó kap lí ka-kī tsá-khí ê tshì-giām tsò pí-kàu. Tsiūⁿ-khì koh tsò chi̍t hāng khong-kan tshì-giām, thíng-thíng Khuànn-tio̍h ê kì-bîng tshì-giām。