Fò lọ sí àkòónú

Ìdánwò Ìwòye Àwọ̀

Ṣé ó búlúù tàbí àwọ̀ ewé? Wá ibi tí búlúù ti bẹ̀rẹ̀ fún ọ, lẹ́yìn náà tò àwọn àwọ̀ gẹ́gẹ́ bí hue wọn. Ó tó ìṣẹ́jú 3, ó sì jẹ́ ọ̀fẹ́: kò sí ìforúkọsílẹ̀.

Láti ọwọ́ ẹgbẹ́ HelibrainÀyẹ̀wò látọ̀dọ̀ Robert(Gẹ̀ẹ́sì), ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsìTi tẹ̀ jáde ní Àyẹ̀wò tó kẹ́yìn ní

Bí o ṣe lè ka èsì rẹ

  • Ibi tí búlúù rẹ ti bẹ̀rẹ̀: hue tí ìdáhùn rẹ ti yí láti “àwọ̀ ewé” sí “búlúù”. Hue ni igun àwọ̀ kan lórí àyíká àwọ̀; a lo ààyè àwọ̀ OKLCH, níbi tí àwọn ìgbésẹ̀ tó dọ́gba ti hue ti máa ń dà bí ìyàtọ̀ tó fẹ́rẹ̀ẹ́ dọ́gba. Lórí òṣùwọ̀n wa, àwọ̀ ewé sún mọ́ 140° àti búlúù sún mọ́ 250°.
  • Àwọn àpẹẹrẹ àwọ̀ mẹ́ta: àwọ̀ kan tó ní àwọ̀ ewé díẹ̀ sí i ju ààlà rẹ lọ, ààlà náà fúnra rẹ̀, àti àwọ̀ kan tó ní búlúù díẹ̀ sí i. Ọ̀rẹ́ kan lè pe èyí tó wà ní àárín ní orúkọ kejì.
  • Àmì àṣìṣe: bí àwọn àwọ̀ inú àwọn ìlà rẹ ṣe jìnnà sí ìtòlẹ́sẹẹsẹ tó tọ́. Àwọ̀ kọ̀ọ̀kan gba àmì tó dọ́gba sí àlàfo tó wà láàárín rẹ̀ àti àwọn aládùúgbò rẹ̀ méjèèjì, lẹ́yìn tí a yọ 2 kúrò; nítorí náà, ìlà tó wà ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ pípé gba 0. Àmì tó kéré sí i ló dára jù.
  • Òrùka náà: gbogbo àwọ̀ inú àyíká hue, ọkọọkan ní àwọ̀ tirẹ̀. Ìtẹ́sí tó gùn sí i túmọ̀ sí ìdàrúdàpọ̀ tó pọ̀ sí i ní hue yẹn; “ìdàrúdàpọ̀ tó pọ̀ jù” ń tọ́ka sí agbègbè tó ní jùlọ.

Ààlà rẹ kò ní ìdáhùn tó tọ́ tàbí tí kò tọ́. Àmì àṣìṣe ní: 0 túmọ̀ sí pípé. Èyíkéyìí kì í ṣe èsì ìṣègùn.

Ṣé búlúù mi dà bí búlúù tìrẹ?

Àwọn ènìyàn máa ń ya ààlà láàárín àwọ̀ ewé àti búlúù sí ibi tó yàtọ̀. Nínú àwọn ìwádìí nípa hue “tí ó yàtọ̀”, àwọ̀ ewé mímọ́ àti búlúù mímọ́ tí àwọn ènìyàn yàn yàtọ̀ púpọ̀ débi pé búlúù ẹni kan lè jẹ́ àwọ̀ ewé fún ẹlòmíràn [1]. Àwọn èdè náà tún yàtọ̀: nínú ìwádìí àwọn èdè 120, èdè 68 lo ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo fún àwọ̀ ewé àti búlúù [2]. Nítorí náà, ó ṣeé ṣe kí ààlà ọ̀rẹ́ rẹ yàtọ̀ sí tìrẹ.

Àwọn òtítọ́ ní ṣókí

  • Àìní agbára láti rí àwọ̀ dáadáa: nǹkan bí 8% àwọn ọkùnrin àti 0.4% àwọn obìnrin tí ìran wọn ti wá láti Yúróòpù ní àìlera rí àwọ̀ pupa àti ewé yàtọ̀, àti 4 to 6.5% àwọn ọkùnrin tí ìran wọn ti wá láti Ṣáínà àti Japan [3]. Ojú-ewé yìí kì í ṣe ìdánwò fún àìlera yìí.
  • Ọ̀rọ̀ àti àwọ̀: Èdè Rọ́síà ní àwọn ọ̀rọ̀ ìpìlẹ̀ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ fún búlúù fẹ́ẹ́rẹ́ àti búlúù dúdú. Nínú ìwádìí kékeré kan, àwọn tó ń sọ Rọ́síà yà àwọn àwọ̀ búlúù méjì sọ́tọ̀ kíákíá sí i nígbà tí wọ́n wà ní ẹ̀gbẹ́ méjèèjì ti ààlà náà; irú ipa bẹ́ẹ̀ kò hàn lára àwọn tó ń sọ Gẹ̀ẹ́sì [4].
  • Ìdánwò ìṣètò àwọ̀ àtijọ́: Ìdánwò Farnsworth–Munsell 100-hue, tí wọ́n ń lò ní àwọn ilé ìwòsàn, ní àwọn àpò kéékèèké aláwọ̀ 85 nínú àpótí 4. Apá 2 wa dá lórí rẹ̀, pẹ̀lú àwọn àwọ̀ tiwa àti àwọn àpò kéékèèké díẹ̀ sí i.
  • Ọjọ́-orí: Nínú ìdánwò ìṣègùn yẹn, agbára láti ṣètò àwọ̀ dára jù lọ ní nǹkan bí ọjọ́-orí 19, ó sì máa ń dín kù díẹ̀díẹ̀ bí ọjọ́-orí ṣe ń pọ̀ sí i (àwọn ènìyàn 382 tí ìran àwọ̀ wọn ṣe déédéé) [5].
  • Àwọn àwọ̀ tí ó ṣòro láti dá mọ̀: Nínú ìwádìí lórí ayélujára tí ó béèrè lọ́wọ́ ènìyàn 1,401 nípa fọ́tò “aṣọ náà”, 57% rí i bí búlúù àti dúdú, 30% sì rí i bí funfun àti wúrà [6]. Ìwádìí ayélujára tó tóbi sí i rí pé èrò tó pọ̀ jù lọ yàtọ̀ [7], nítorí náà àwọn ènìyàn pín sí ìdajì méjì ní ìwọ̀n kan.

Bí ìdánwò ìwòye àwọ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́

  1. Búlúù tàbí àwọ̀ ewé? Àwọ̀ kan máa ń hàn lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo lórí àwọ̀ ewéérú tí kò ní ìtẹnumọ́. Fọwọ́kan “Àwọ̀ ewé” tàbí “Búlúù”, tàbí tẹ ← àti →. Yan ohun tó kọ́kọ́ wá sí ọkàn rẹ.
  2. Sún mọ́ ààlà. Ọ̀wọ́ àwọ̀ méjì máa ń lọ lẹ́ẹ̀kan náà; ọ̀kan bẹ̀rẹ̀ nítòsí ìpẹ̀kun àwọ̀ ewé, èkejì sì nítòsí ìpẹ̀kun búlúù, ọkọọkan ní àwọn àwọ̀ 12. Ìdáhùn “àwọ̀ ewé” máa ń sún ọ̀wọ́ yẹn sí búlúù; ìdáhùn “búlúù” sì máa ń sún un sí àwọ̀ ewé. Àwọn ìgbésẹ̀ náà máa ń kéré sí i ní gbogbo ìgbà tí o bá yí ìpinnu padà. Àwọn ọ̀wọ́ méjèèjì máa ń pàdé nítòsí ààlà rẹ.
  3. Àwọn àwọ̀ ní ìtòlẹ́sẹẹsẹ. Lẹ́yìn náà, o máa rí àwọn ìlà 4 tó ní àwọn àwọ̀ 12. Àwọ̀ kan tí kò yí padà wà ní ìpẹ̀kun méjèèjì ìlà kọ̀ọ̀kan; fà àwọn àwọ̀ náà, tàbí fọwọ́kan méjì láti pààrọ̀ ipò wọn, títí tí ìlà náà yóò fi yí padà lọ́nà tó rọrùn. Kò sí aago.

Gbogbo àwọn àwọ̀ 52 inú apá 2 máa ń yípo ẹ̀ẹ̀kan ká àyíká àwọ̀, pẹ̀lú àlàfo hue tó tó 6.9° láàárín wọn, ní ìmọ́lẹ̀ àti jíjẹ́ àwọ̀ tó dọ́gba, kí hue nìkan ló yí padà. Ààlà náà ni ibi 50% lórí ìlà tí a ṣe àfọwọ́ṣe sí àwọn ìdáhùn rẹ. Àmì àṣìṣe náà tẹ̀lé òfin ìdánwò hue 100 náà.

Kí ló ń ní ipa lórí èsì rẹ?

  • Ibojú rẹ. Àwọ̀, ìmọ́lẹ̀ àti ètò àwọn iboju yàtọ̀. Ìpo alẹ́, àlẹ̀mọ́ ìmọ́lẹ̀ búlúù, “ohùn àwọ̀ tòótọ́” àti iboju tí kò mọ́lẹ̀ máa ń yí àwọ̀ sí àwọ̀ ọ̀gẹ̀dẹ̀. Kódà, olùṣe ìdánwò hue 100 ìṣègùn náà sọ pé ẹ̀dà ayélujára kò lè fúnni ní èsì ìgbẹ́kẹ̀lé pátápátá, nítorí àwọn àwòjọ yàtọ̀ [8]. Fi àwọn èsì wéra lórí iboju kan náà.
  • Yàrá náà. Ìmọ́lẹ̀ tó lágbára tàbí tó ní àwọ̀ ní àyíká rẹ máa ń yí bí iboju ṣe rí padà.
  • Èdè rẹ. Àwọn ọ̀rọ̀ tí o ń lò fún àwọ̀ máa ń ní ipa lórí ibi tí o ti ya ààlà náà. Àwọn èdè tó ní orúkọ ọ̀tọ̀ fún búlúù fẹ́ẹ́rẹ́ àti dúdú, tàbí tó pe àwọ̀ ewé àti búlúù ní orúkọ kan, máa ń ya ààlà lọ́nà tó yàtọ̀ [2][4][9].
  • Ọjọ́-orí àti àárẹ̀. Títò àwọ̀ máa ń nira sí i bí ọjọ́-orí ṣe ń pọ̀ sí i [5], ojú tó rẹ̀ sì máa ń mú kí ó nira láti tò àwọn àwọ̀ tó jọra.
  • Rírí àwọ̀. Àwọn ènìyàn tó ní àìpé rírí àwọ̀ pupa àti ewé sábà máa ń rí i pé àwọn ìlà kan nira púpọ̀ sí i. Tí àwọn apá ìdánwò kan kò bá ṣeé ṣe fún ọ, dókítà ojú tàbí onímọ̀ ìtọ́jú ojú lè ṣàyẹ̀wò rírí àwọ̀ rẹ dáadáa.

Ohun tí ìdánwò yìí lè àti kò lè sọ fún ọ

Ìdánwò ìwòye àwọ̀ náà ń fi hàn ibi tí ìwọ fúnra rẹ ti ya ààlà láàárín àwọ̀ ewé àti búlúù, àti bí o ṣe lè tò àwọn àwọ̀ tó jọra gan-an lórí iboju yìí. Eré ni tí ó dá lórí àwọn iṣẹ́ ìwádìí. Kì í ṣe ìdánwò àìrí àwọ̀, kì í ṣe ìdánwò ìṣègùn, kò sì ṣeé ṣe kí ó jẹ́ ìdánwò Farnsworth–Munsell fúnra rẹ̀: a kò lè fi àwọn àmì rẹ wéra pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n ìṣègùn. A kò ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú X-Rite tàbí Munsell.

Tí o bá rò pé ó ṣeé ṣe kí o jẹ́ aláìrí àwọ̀, onímọ̀ ìtọ́jú ojú tàbí dókítà ojú lè fi àwọn pátì àdánwò tó yẹ àti ìmọ́lẹ̀ tó bójú mu ṣàyẹ̀wò rẹ.

Àwọn ìbéèrè tí a sábà máa ń béèrè

Ṣé búlúù mi dà bí búlúù tìrẹ?

Kì í ṣe ní gbogbo ìgbà. Nígbà tí àwọn ènìyàn bá yan àwọ̀ ewé àti búlúù mímọ́ jù lọ, ìyàn wọn yàtọ̀ púpọ̀ láti ọ̀dọ̀ ẹnìkan sí ẹlòmíràn; búlúù ẹni kan lè jẹ́ àwọ̀ ewé fún ẹlòmíràn [1]. Ìdánwò ìwòye àwọ̀ Helibrain ń wá ààlà tìrẹ láàárín àwọ̀ ewé àti búlúù, kí o lè fi wéra pẹ̀lú ti ọ̀rẹ́ rẹ lórí iboju kan náà.

Ṣé turquoise jẹ́ búlúù tàbí àwọ̀ ewé?

Turquoise àti teal wà lórí ààlà láàárín àwọ̀ ewé àti búlúù gan-an, ìdí nìyẹn tí àwọn ènìyàn fi ń ṣe àríyànjiyàn nípa wọn. Bóyá o máa pè wọ́n ní búlúù tàbí àwọ̀ ewé sinmi lórí ojú rẹ, iboju rẹ àti èdè rẹ: nínú àwọn èdè 120 tí a ṣe ìwádìí sí, 68 lo ọ̀rọ̀ kan ṣoṣo fún àwọ̀ ewé àti búlúù [2]. Ìdánwò náà ń fi hàn èyí tí o sún mọ́ jù.

Ṣé èyí jẹ́ ìdánwò àìrí àwọ̀?

Rárá. Ìdánwò ìwòye àwọ̀ Helibrain kì í ṣàyẹ̀wò àìrí àwọ̀, kò sì lè ṣe àyẹ̀wò àìsàn kankan. Àwọn ìdánwò àìrí àwọ̀ máa ń lo àwọn pátì àdánwò pàtàkì àti ìmọ́lẹ̀ tí a ṣàkóso. Nǹkan bí ọkùnrin 1 nínú 12 ní àìpé rírí àwọ̀ [3][10]; tí o bá rò pé ó ṣeé ṣe kí ìwọ náà ní i, lọ bá onímọ̀ ìtọ́jú ojú tàbí dókítà ojú.

Kí ló dé tí èsì mi fi yàtọ̀ lórí iboju mìíràn?

Àwọn iboju máa ń fi àwọ̀ hàn lọ́nà tó yàtọ̀, àwọn ètò bí ìpo alẹ́, àlẹ̀mọ́ ìmọ́lẹ̀ búlúù àti ìmọ́lẹ̀ iboju sì tún máa ń yí wọn padà [8]. Ààlà tí a wọn lórí fóònù tí ìpo alẹ́ wà ní títan lè yàtọ̀ sí èyí tí a wọn lórí kọ̀ǹpútà alágbèéká. Fún ìfiwéra tó ṣe kedere jù, lo iboju àti ètò kan náà ní gbogbo ìgbà.

Ṣé èyí ni ìdánwò hue 100 ti Farnsworth–Munsell?

Rárá. Apá 2 ní ìmísí láti inú ìdánwò hue 100 ti Farnsworth–Munsell, ó sì lo òfin ìṣírò àmì rẹ̀. Ṣùgbọ́n àwọn àwọ̀ tiwa ni, wọn kò pọ̀ tó bẹ́ẹ̀, wọ́n sì ń hàn lórí iboju dípò kí wọ́n jẹ́ ìdérí gidi lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ déédéé. A kò lè fi àwọn àmì wa wéra pẹ̀lú àwọn ìwọ̀n ìṣègùn.

Ṣé ìdánwò ìwòye àwọ̀ Helibrain jẹ́ ọ̀fẹ́ lóòótọ́?

Bẹ́ẹ̀ ni. Ìdánwò náà àti gbogbo èsì rẹ jẹ́ ọ̀fẹ́: kò sí ìforúkọsílẹ̀, ímeèlì tàbí owó sísan. Helibrain ń rí owó gbà láti inú àpù rẹ̀, tó ní ètò ọ̀fẹ́ àti àwọn ètò tí a ń sanwó fún; o kò nílò àpù náà láti ṣe ìdánwò náà.

Wo gbogbo 43 ìdánwò ọpọlọ ọ̀fẹ́

Ṣé o fẹ́ ṣiṣẹ́ lórí èyí lójoojúmọ́? Ohun èlò Helibrain (ní èdè Gẹ̀ẹ́sì fún ìsinsìnyí) ní ètò ọ̀fẹ́ àti àwọn ètò tí a ń sanwó.

Àwọn orísun

  1. Kuehni RG (2004). Variability in unique hue selection: a surprising phenomenon. Color Research & Application 29(2):158–162. doi.org/10.1002/col.10237
  2. Kay P, Maffi L (2013). Green and Blue. In: Dryer MS, Haspelmath M (eds.), The World Atlas of Language Structures Online, chapter 134. wals.info/chapter/134
  3. Birch J (2012). Worldwide prevalence of red-green color deficiency. Journal of the Optical Society of America A 29(3):313–320. doi.org/10.1364/JOSAA.29.000313
  4. Winawer J, Witthoft N, Frank MC, Wu L, Wade AR, Boroditsky L (2007). Russian blues reveal effects of language on color discrimination. PNAS 104(19):7780–7785. doi.org/10.1073/pnas.0701644104
  5. Kinnear PR, Sahraie A (2002). New Farnsworth-Munsell 100 hue test norms of normal observers for each year of age 5–22 and for age decades 30–70. British Journal of Ophthalmology 86(12):1408–1411. doi.org/10.1136/bjo.86.12.1408
  6. Lafer-Sousa R, Hermann KL, Conway BR (2015). Striking individual differences in color perception uncovered by “the dress” photograph. Current Biology 25(13):R545–R546. doi.org/10.1016/j.cub.2015.04.053
  7. Wallisch P (2017). Illumination assumptions account for individual differences in the perceptual interpretation of a profoundly ambiguous stimulus in the color domain: “The dress”. Journal of Vision 17(4):5. doi.org/10.1167/17.4.5
  8. X-Rite. Online color challenge and hue test (product information page; notes that monitor differences limit online versions). www.xrite.com/hue-test (checked 4 November 2026)
  9. Regier T, Kay P (2009). Language, thought, and color: Whorf was half right. Trends in Cognitive Sciences 13(10):439–446. doi.org/10.1016/j.tics.2009.07.001
  10. National Eye Institute. Color blindness. www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/color-blindness (checked 4 November 2026)

Bí a ṣe ṣe ojú-ìwé yìí: ẹgbẹ́ Helibrain ló kọ ọ́ láti inú àwọn ìwádìí tó wà lókè, Robert(Gẹ̀ẹ́sì) (ọmọ akẹ́kọ̀ọ́ PhD nínú biofísíìsì) sì ṣàyẹ̀wò rẹ̀ ní 4 Oṣù Bélú 2026. A máa ń ṣe àtúnṣe rẹ̀ nígbà tí àwọn orísun bá yí padà.