Tsiba uye kumxholo

Amagama nokufunda

Ngaba kufuneka uyeke ukuzibizela amagama engqondweni ukuze ufunde ngokukhawuleza?

Akukho mfuneko iqinisekisiweyo yokuphelisa intetho yangaphakathi ukuze ufunde kakuhle okanye ngokukhawuleza. Abantu abadala bafunda isiNgesi bethe cwaka ngomlinganiselo omalunga ne-238 WPM kwizicatshulwa ezingezizo iintsomi, yaye uphononongo olubanzi lufumanisa ukuba ukonyuka kwesantya okukhulu kakhulu kudla ngokunciphisa ukuqonda kunokuba kubonise ukuba kukho iqhosha elilula lokucima ukuzibizela amagama engqondweni. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Zivavanye (IsiNgesi)
Incwadi evuliweyo enebhola eluhlaza okwesibhakabhaka nelijikelezayo neqhekeza lephazili elimhlophe.

Iqela leHelibrainIgqityelwe ukuhlolwa

Ubungqina namanani abalulekileyo

IbangoIntsingiselo esekelwe kubungqina
Intetho yangaphakathi inciphisa isantya somntu wonke silingane nesokufunda ekhwazaUkufunda cwaka nokufunda ukhwaza kunezantya ezahlukileyo; ubungqina abuluxhasi olo lingano lulula
Ukuphelisa intetho yangaphakathi kuqinisekisa ukuqonda ngokukhawulezaAkukho siqinisekiso sinjalo ngokubanzi
Ukubuyela emva ngamehlo kusoloko kuyinkcitha-xeshaUvavanyo lubonisa ukuba ukuphinda ufunde kunokunceda ukuqonda
I-WPM ephezulu eboniswayo isoloko ithetha ukufunda ngconoKufuneka kuvavanywe nokuqonda

Igama elithi ukuzibizela amagama engqondweni lisetyenziswa ngokubanzi. Linokuthetha ilizwi langaphakathi umntu alivayo, umsebenzi omncinane onxulumene nokuthetha, okanye ukusetyenzwa kolwimi okusebenzisa imifanekiso yezandi. Ezi asizizo izinto ezilinganiswa ngendlela efanayo. Uphononongo lwesantya sokufunda luthetha ngokusetyenzwa kwezandi zolwimi, yaye lulumkisa ngokucinga ukuba ukuphepha ukuva ilizwi langaphakathi kuthetha ukuba iimfuno zokusetyenzwa kolwimi xa kufundwa ziyaphela. Rayner et al., 2016

Kutheni ukuhambisa amehlo ngokukhawuleza kunganelanga

Amehlo aqokelela inkcazelo ebonwayo ngokuma ejonga kwiindawo ezithile nangokutsiba ukusuka kwenye indawo ukuya kwenye, kodwa ukuqonda kufuna ukuqaphela amagama nokudibanisa iintsingiselo zawo. Uphononongo lwentshukumo yamehlo lubonisa ukuba indlela ulwazi olujongwa ngayo nonkqubo yolwimi ziyasebenzisana. Ukuhambisa isalathisi ngokukhawuleza okanye ukuthintela amehlo ukuba angabuyeli emva akubonisi ukuba kwaqondwa inkcazelo efanayo. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

USchotter noogxa bakhe bavavanya indlela eyenza ukuba amagama ebesele efundiwe angafumaneki ukuze aphinde afundwe kakuhle. Ukuqonda kuye kwehla. Esi siphumo asibonisi ukuba ukubuyela emva ngakunye kuyimfuneko; sibonisa ukuba akufanelekanga ukuphatha konke ukubuyela ngasemva njengempazamo emele isuswe ngokuzenzekelayo. Schotter et al., 2014

Kutheni ezinye izicatshulwa zibonakala zifundeka ngokukhawuleza kakhulu

Ukuqheleka kwamagama namava olwimi kuyayitshintsha indlela yokusetyenzwa kwawo. Uphando ngokuphindaphindeka kwamagama kulwimi lwesibini nezifundo zesigama lubonisa isizathu sokuba igama ongalaziyo okanye ulwimi ongaluqhelanga lunokucothisa umsebenzi. Oku akubonisi ukuba unobangela yintetho yangaphakathi, nokuba umfundi uqaphela ilizwi langaphakathi ngakumbi kwizicatshulwa ezinzima. Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016

Yintoni eyichaphazelayo?

Kuthekani ngokukroba nje isicatshulwa?

Ukukroba isicatshulwa kunokuba luncedo xa injongo ikukufumana isihloko okanye ukujonga ngokubanzi ukuba sithetha ngantoni. Ngale ndlela ufunda inkcazelo encinane, ngoko kufuneka uyivavanye ngokwenjongo leyo. Uphononongo lwesantya sokufunda luyahlula loo msebenzi ekuqondeni yonke into ebhaliweyo ngesantya esiphezulu ngokungaqhelekanga. Ukukroba ngokukhawuleza akubonisi ukuba ukuqonda iinkcukacha akukatshintshi. Rayner et al., 2016

Imilinganiselo yamanani yabantu abadala nayo inomda. Isuka kwizishwankathelo zemisebenzi yesiNgesi, yaye uninzi lwabathathi-nxaxheba lwalufundile; ayimiselanga milinganiselo yeminyaka eyahlukileyo kuzo zonke iilwimi. Abantwana, abantu abadala nabafundi bolwimi lwesibini akufanele bagwetywe ngomlinganiselo omnye okanye ngokuba baziva bengaliva kangakanani ilizwi langaphakathi. Brysbaert, 2019

Yintoni enokunceda endaweni yokuzama ukuyicinezela?

Funda izinto ezilungele injongo yakho, ujonge ukuba uziqondile na, uze uqhele ulwimi nomxholo. Uphononongo lokufunda lubonisa ukuba amava nolwazi lolwimi zizinto ezibalulekileyo, kodwa alumiseli ixesha lokuziqhelisa elifanele wonke umntu okanye ukonyuka kwesantya okuqinisekisiweyo. Uphando malunga nokuba sisiphi isigama esifunekayo lukwajonga ukuba mangaphi amagama kwisicatshulwa esithile owaziyo, aluchazi ndlela ekhawulezayo yokunyusa isantya ngoko nangoko. Rayner et al., 2016 Nation, 2006

Ukuze uthelekise indlela ofunda ngayo, sebenzisa izicatshulwa ongaziqhelanga uze uthelekise ukuqonda kwakho nexesha olithathayo. Ukuba indlela ethile inyusa i-WPM kodwa inciphisa ukukwazi kwakho ukucacisa isicatshulwa, chaza loo nto njengenzuzo enelahleko ehamba nayo. Ukuncipha nje kwelizwi langaphakathi olivayo akubobungqina bokufunda ngcono. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Eyona njongo ifikelelekayo kukuqonda izinto ezifanelekileyo ngokuyimpumelelo ngakumbi. Akukho mthombo ukhankanyiweyo ubonisa ukuba ukucinezela ukuzibizela amagama engqondweni kuvavanyo lwesikhangeli kwandisa ubukrelekrele ngokubanzi okanye kususa ngokusisigxina imida yokusetyenzwa kolwimi xa kufundwa. Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015

Zama uvavanyo lwasimahla olunxulumene noku

Uvavanyo lwesantya sokufunda

Zama uvavanyo lwesantya sokufunda ungazinyanzeli ukusebenzisa indlela ongayiqhelanga yokucinezela ilizwi langaphakathi. Bhala phantsi ukuqonda kwakho kunye nesantya. Ukuba uzama ukutshintsha indlela ofunda ngayo, thatha iziphumo njengothelekiso olusebenza kweso sicatshulwa kuphela, kungekhona umlinganiselo oqinisekisiweyo wentetho yangaphakathi.

Zivavanye (IsiNgesi)

Imibuzo eqhelekileyo

Ngaba ukuva ilizwi ngaphakathi kubonisa ukuba umntu akafundi kakuhle?

Uphononongo aluxhasi eso sigqibo ngokubanzi. Ukusetyenzwa kolwimi okunxulumene nezandi nokuthetha igama ngalinye ngokuvakalayo zizinto ezahlukileyo. Rayner et al., 2016

Ngaba ndifanele ndikuphephe ukujonga ngasemva?

Hayi njengomthetho osebenza kuzo zonke iimeko. Uvavanyo olulawulwayo lwafumanisa ukuba ukukwazi ukuphinda ufunde kuyanceda ekuqondeni. Schotter et al., 2014

Ngaba ndingaziqhelisa ukukroba isicatshulwa ngokwahlukeneyo?

Ewe, kodwa kuvavanye njengokujonga iindawo ezikhethiweyo ukuze ufumane umbono jikelele okanye ufumane into oyikhangelayo; akubonisi ukuba uqonde zonke iinkcukacha ngesantya esibonisiweyo. Rayner et al., 2016

Imithombo

← Hlola ezinye iimpendulo