Tsiba uye kumxholo

Amagama nokufunda

Kutheni ukufunda cwaka kukhawuleza kunokufunda ngokuvakalayo?

Ukufunda cwaka kudla ngokuvumela isantya esiphezulu kuba akufuneki ubize igama ngalinye ngokuvakalayo. Uphononongo lunika imilinganiselo yabantu abadala abafunda ngesiNgesi ethi 238 WPM xa befunda imibhalo engeyontsomi cwaka kunye ne-183 WPM xa befunda ngokuvakalayo; ezi zizishwankathelo zeeseti zezifundo ezahlukileyo, azithethi ukuba kukho umsantsa oqinisekileyo kumntu ngamnye. Brysbaert, 2019

Zivavanye (IsiNgesi)
Incwadi evuliweyo enebhola eluhlaza okwesibhakabhaka nelijikelezayo neqhekeza lephazili elimhlophe.

Iqela leHelibrainIgqityelwe ukuhlolwa

Ubungqina namanani abalulekileyo

Umsebenzi kuphononongoUmyinge wesantyaIxesha elibaliweyo lamagama ayi-1,000
Imibhalo engeyontsomi efundwa cwaka238 WPMMalunga nemizuzu eyi-4 nemizuzwana eyi-12
Iintsomi ezifundwa cwaka260 WPMMalunga nemizuzu eyi-3 nemizuzwana eyi-51
Ukufunda ngokuvakalayo183 WPMMalunga nemizuzu eyi-5 nemizuzwana eyi-28

Uqikelelo lokufunda ngokuvakalayo lusekelwe kwizifundo eziyi-77 nakubathathi-nxaxheba abayi-5,965. Amaqela edatha yokufunda cwaka neyokufunda ngokuvakalayo ahluke ngokwemibhalo, imiyalelo nabathathi-nxaxheba, ngoko ke ukususa u-183 ku-238 akubonisi ukuba wonke umfundi ufumana isantya esongezelelekileyo se-55 WPM xa efunda cwaka. Kanti nomndilili weqela awuchazi ukuba lilizwi elihle lokuthetha elinjani, awuxilongi ukufunda ngokutyibilikayo, kwaye awumiseli nesantya ekufuneka umntu asifikelele. Brysbaert, 2019

Ukuthetha kongeza omnye umsebenzi wokuvelisa amagama

Ukufunda ngokuvakalayo kudibanisa ukuqaphela amagama ngamehlo, ukusetyenzwa kolwimi nokuwabiza. Ukufunda cwaka kusasetyenzwa ulwimi, kodwa akufuneki kulinde de igama ngalinye libizwe ngomlomo. Uphononongo lweentshukumo zamehlo luchaza indlela ukubona okubhaliweyo nokusetyenzwa kolwimi okusebenzisana ngayo; akukho nanye kwezi ndlela ibandakanya nje ukuhambisa amehlo kumgca. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Lo mahluko awuthethi ukuba ukufunda cwaka akunazimbonakaliso zengqondo ezinxulumene nezandi. Uphononongo lokufunda ngesantya esiphezulu luchaza isizathu sokuba ukuphelisa intetho yangaphakathi kungaboniswanga njengendlela eqhelekileyo yokufikelela ekuqondeni ngesantya esiphezulu kakhulu. Ukungabikho kwentetho evakalayo nokungabikho kokusetyenzwa kwezandi zolwimi ngamabango amabini ahlukileyo. Rayner et al., 2016

Yeyiphi indlela enceda ukuqonda ngakumbi?

Le milinganiselo mibini yesantya ayinakuphendula loo mbuzo iyodwa. Ukuqonda kuxhomekeke kumbhalo, kwinjongo nakumfundi. Uvavanyo lokuthintela ukuphinda kufundwe lubonisa ukuba ukubuyela kumagama kunokunceda ukuqonda; umyalelo ongqongqo wokugcina isantya esiphezulu unokunciphisa ixesha eliluncedo lokusetyenzwa kolwazi nokuba umntu ufunda ngayiphi indlela. Schotter et al., 2014

Yintoni eyichaphazelayo?

Kutheni ubudala nolwimi lutshintsha uthelekiso

Uphononongo lufumana izantya ezahlukileyo kubantwana, kubantu abadala nabafundi bolwimi lwesibini. Ulwazi lwamagama namava olwimi luchaphazela indlela amagama aqondwa ngayo, yaye uphando lolwimi lwesibini lubonisa ukuba ifuthe lokuqheleka kwegama lixhomekeke kumava omfundi ngolwimi ngalunye. Ngoko izantya zomfundi zolufunda ngokuvakalayo nolokufunda cwaka zisenokwahluka ngendlela engafaniyo nemilinganiselo edityanisiweyo yabantu abadala abafunda ngesiNgesi. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012

Ukuqaphela isigama akufani nokuvelisa intetho ngokutyibilikayo. Uqikelelo lwenani lamagama aziwayo luxhomekeke kwindlela abalwa ngayo, kanti amagama aqondwa xa kufundwa axhomekeke kumagama akuloo mbhalo uthile. Ezi zizathu zokuba singasebenzisi inani elinye le-WPM yokufunda ngokuvakalayo njengomlinganiselo oqhelekileyo wobuchule bolwimi. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006

Yintoni efanelekileyo ukuziqhelanisa nayo?

Khetha indlela ehambelana nomsebenzi: ukunikela intetho ngokuvakalayo nokufunda ngenjongo yokuqonda ngasese kusebenzisa izakhono ezithile ezifanayo kodwa azifani ngokupheleleyo. Thelekisa imibhalo efanayo uze uhlole ukuba uyiqondile na. Uphononongo lokufunda luxhasa ukutolika okuhambelana nomsebenzi, alucebisi ukuba wonke umntu makasoloko efunda ngendlela enye. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Xa uthelekisa nje ngokungekho sesikweni, sebenzisa iindinyana ongazaziyo ezimalunga nobunzima obufanayo, uze uphephe ukufunda ngokuvakalayo kwaloo ndinyana kanye emva kokuyifunda cwaka. Ukuqheleka kwayo kungaphazamisa uthelekiso. Jonga isiphumo njengoko sikubonisa kwezo ndinyana, kungekhona njengovavanyo oluqinisekisiweyo lobukrelekrele bakho okanye isiqinisekiso sokuba zonke iincwadi ziya kuba njalo. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998

Ukuba isantya siyatshintsha, cacisa ukuba oko kuthetha ntoni: ukufunda ngokukhawuleza kodwa ungaqondi kakuhle kwahlukile ekufundeni ngokukhawuleza nokuqonda ngokulinganayo. Inani lesantya lodwa alinakuwubonisa lo mahluko. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Zama uvavanyo lwasimahla olunxulumene noku

Uvavanyo lwesantya sokufunda

Zama uvavanyo lwesantya sokufunda njengomsebenzi wokufunda cwaka, uze uphendule imibuzo yokuqonda. Alulinganisi ukutyibilika kokufunda ngokuvakalayo. Ukuba ubala ixesha lokufunda ngokuvakalayo ngokwahlukeneyo, libhale ngokucacileyo njengomsebenzi owahlukileyo.

Zivavanye (IsiNgesi)

Imibuzo eqhelekileyo

Ngaba kulindeleke ukuba ukufunda ngokuvakalayo kube yi-183 WPM?

Lo ngumndilili odityanisiweyo, asiyomfuneko. Umbhalo, imiyalelo, iimpawu zabathathi-nxaxheba nenjongo zichaphazela isiphumo. Brysbaert, 2019

Ngaba ukufunda cwaka kuyiphelisa intetho yangaphakathi?

Hayi. Uphononongo lokufunda ngesantya esiphezulu lwahlula intetho yangaphakathi enxulumene nolwimi ekubizeni igama ngalinye ngokuvakalayo. Rayner et al., 2016

Ngaba uvavanyo lokufunda cwaka lunokuvavanya ubuchule bam bokuthetha?

Alunakukuqinisekisa oko ngesantya sokufunda kuphela. Ukuvelisa intetho kufuna izakhono ezingalinganiswayo ngexesha lokugqiba umsebenzi wokufunda cwaka. CLIFTON et al., 2015

Imithombo

← Hlola ezinye iimpendulo