Tsiba uye kumxholo

I-IQ nokuqiqa

Ngaba ukuphinda wenze uvavanyo lwe-IQ kungalinyusa inqaku lakho?

Ewe: ukuphinda kwenziwe uvavanyo lwezakhono zokuqonda kunokunyusa amanqaku alinganiswayo ngaphandle kokuqinisekisa ukuba izakhono ezisisiseko zinyuke ngomlinganiselo ofanayo. Uhlalutyo lwezifundo ezininzi lwafumanisa utshintsho oluqhelekileyo olusemgangathweni phakathi kovavanyo lokuqala nolwesibini oluyi 0.327, kunye nethuba lokuzithemba lama-95% elisusela ku-0.278–0.375; oku akusosiqinisekiso senani lamanqaku e-IQ aza kunyuka kumntu ngamnye. Scharfen et al., 2018

Zivavanye
I-arch yophondo lwendlovu, ibhola nesitena esingqukuva, kukho umjikelo oluhlaza ojikelezayo.

Iqela leHelibrainIgqityelwe ukuhlolwa

Ubungqina namanani abalulekileyo

Uthelekiso kuhlalutyo lwezifundo ezininziUtshintsho oluqhelekileyo olusemgangathweniIthuba lokuzithemba lama-95%
Uvavanyo lokuqala ukuya kolwesibini0.3270.278 ukuya ku-0.375
Uvavanyo lokuqala ukuya kolwesithathu0.4950.406 ukuya ku-0.585
Uvavanyo lokuqala ukuya kolwesine0.5160.401 ukuya ku-0.631

Ezi ziziphumo zeTheyibhile 2. Uthelekiso lokuqala lwalubandakanya izifundo eziyi-122 nabathathi-nxaxheba abayi-153,185; uthelekiso olwalandelayo lwalusebenzisa amaqela amancinci. Ezi ziphumo akufuneki zithathwe njengegophe lokufunda leqela elinye okanye ziqikelelwe ziqhubeke ngonaphakade. Isiphumo lutshintsho oluqhelekileyo olusemgangathweni oludityaniswe kwiimvavanyo zokuqonda ezahlukeneyo, asikokuqikelela ngokuthe ngqo ukuba ingxelo yakho elandelayo ye-IQ iza kuba njani. Scharfen et al., 2018

Yintoni enokuphucuka xa uphinda uvavanyo?

Ukuqhelana nemiyalelo, iintlobo zemibuzo, amaqhinga kunye nemeko yovavanyo kunokuchaphazela indlela owenza ngayo. Uphononongo lweziphumo zokuphinda uvavanyo luhlola izinto eziguqula iziphumo kuba ubungakanani bonyuko buxhomekeke kwindlela esetyenziswa ngayo nakwixesha eliphakathi kovavanyo. Isiphumo sesibini esingcono asibonisi ukuba yeyiphi inkqubo etshintshileyo, kwaye asiqinisekisi ukwanda kobukrelekrele ngokubanzi. Scharfen et al., 2018

Imibuzo yeematriksi ibonisa lo mba: ukuyisombulula kufuna ukufumanisa nokudibanisa imithetho. Ukwazi uhlobo oluthile lomsebenzi okanye ukukhumbula umbuzo kunokutshintsha oko kulinganiswa xa uvavanyo luphindwa. Uhlalutyo lwenkqubo olwenziwa nguCarpenter noogxa bakhe luphathelele kwezo mfuno zokuqiqa, kanti uphononongo lukaRaven lugxininisa ukubaluleka kwemilinganiselo yesiqhelo efanelekileyo. Carpenter et al., 1990 Raven, 2000

Ndingasusa amanqaku athile amiselweyo ngenxa yokuziqhelanisa?

Akukho lungiso lusebenzayo kumntu wonke olunokufunyanwa kwisiphumo esidityanisiweyo. Ukusebenzisa umndilili weqela kumntu omnye akuwuthatheli ngqalelo umahluko phakathi kweemvavanyo, amava angaphambili neemeko zokuphinda uvavanyo. Izikhokelo zokusetyenziswa kweemvavanyo zifuna ukuba iziphumo zitolikwe ngokufanele isixhobo esisetyenzisiweyo nendlela esisetyenziswe ngayo; ukususa inani elimiselweyo ngokungacwangciswanga akuqinisekisi ukuba uvavanyo lunyanisekile. International Test Commission, 2001

Yintoni eyichaphazelayo?

Kutheni kuyingozi ukuguqula isiphumo sibe ngamanqaku e-IQ

Ukuphinda-phinda isiphumo esisemgangathweni ngo-15 kunokubonakala kulula, kodwa olu hlalutyo ludibanisa iziphumo ezahlukeneyo zokuqonda kwaye lusebenzisa indlela yalo yokuzibeka emgangathweni. Isiqhelo se-IQ esiqhelekileyo somndilili we-100 nokuphambuka okumgangatho we-15 asithethi ukuba zonke iziphumo kuzo zonke izifundo zilingana notshintsho lwamanqaku e-IQ kumntu othile. Gcina umlinganiselo wesiphumo endaweni yokuqamba ukunyuka okuchanekileyo. Scharfen et al., 2018 Neisser et al., 1996

Ingxelo yamanqaku esekelwe kuvavanyo olusemthethweni ikwaquka ukungaqiniseki komlinganiselo. Umahluko phakathi kwamanqaku amabini achaziweyo ufanele utolikwe kusetyenziswa imigaqo yovavanyo, ixesha eliphakathi kwalo kunye nolwazi lwethuba lokuzithemba, hayi ngokuthelekisa amagama abhalwe kuwo kuphela. Pearson, 2020

Ngaba amanqaku azinzileyo ayayisombulula le ngxaki?

Ukuthembeka nokuphucuka ngenxa yokuziqhelanisa zizinto ezahlukeneyo. Umsebenzi unokuba notshintsho oluqhubekayo xa uphindwa ngoxa ugcina ulandelelwano lwamanqaku abantu, okanye ubonise umahluko ongazinzanga phakathi kwabantu nangona isiphumo sawo somndilili somelele. Uphando olubizwa ngokuba yingxaki yokuthembeka lusikhumbuza ukuba ezi mpawu zomlinganiselo kufuneka ziqinisekiswe ngokwahlukeneyo. Hedge et al., 2017

Uphando olubanzi lokuqonda lukwahlula amacandelo ahlukeneyo endlela umntu enza ngayo. Iseti eqhelekileyo yemibuzo yeematriksi ayivavanyi zonke iinkalo zokucinga, ngoko ukuphucuka kumsebenzi omnye akunakuqinisekisa utshintsho olulinganayo kwinkumbulo, kwisakhono sokusebenzisa ulwimi nasekuqiqeni. Hampshire et al., 2012

Yintoni enokulindeleka xa ulandela inkqubela?

Bhala phantsi uvavanyo owakha walwenza, uhlobo lovavanyo kunye nexesha eliphakathi kovavanyo. Kulo naluphi na uvavanyo olubalulekileyo, landela imigaqo yomntu oluqhuba ngokutsha uvavanyo. Kwimidlalo nje yokuzonwabisa, chaza ukuphucuka njengokuphucuka kuloo misebenzi, uze ugcine imisebenzi ephindiweyo okanye oyikhumbulayo yahlukile kuleyo ingaqhelekanga kuwe. Oku kugcina inzuzo yesakhono esiphucukileyo kungabaxwa koko ikungqinayo. International Test Commission, 2001 Scharfen et al., 2018

I-IQ isalinganiswa ngokweminyaka, ibe ngumndilili we-100 kumaqela eminyaka; ukuphinda uvavanyo akuyitshintshi loo ndlela yokubala. Umbuzo ngowokuba ingaba inqaku elitsha elithile libonisa ngokunyanisekileyo isakhono ekujoliswe kuso phantsi kweemeko oluqhutywe kuzo uvavanyo. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020

Zama uvavanyo lwasimahla olunxulumene noku

Uvavanyo lwe-IQ

Zama imisebenzi efana novavanyo lwe-IQ ukuba unomdla wokuyihlola, uze ubhale phantsi iinzame zangaphambili xa uthelekisa iziphumo. Amava okuphinda uyibone imisebenzi ayinxalenye yendlela yokutolika iziphumo. Inqaku eliphezulu kumdlalo alibonisi ukuba ubukrelekrele bakho ngokubanzi bunyukile.

Zivavanye

Imibuzo eqhelekileyo

Mangaphi amanqaku e-IQ endiza kuwazuza?

Utshintsho oluqhelekileyo oludityanisiweyo aluqinisekisi ukuba umntu uza kufumana amanqaku athile e-IQ. Iimvavanyo neemeko zokuphinda uvavanyo ziyahluka. Scharfen et al., 2018

Ngaba amanqaku aya kuqhubeka enyuka ngonaphakade?

Uqikelelo lovavanyo olwenziwa kamva lusekelwe kumaqela amancinci kwaye aluxhasi ukuqikelela ukunyuka okuza kuqhubeka ngonaphakade. Scharfen et al., 2018

Ngaba ukukhumbula iimpendulo kwenza uthelekiso lungabi luncedo?

Kutshintsha oko inqaku elilandelayo elinokukubonisa malunga nokusombulula izinto ongazange wazibona. Ukutolika iziphumo kufuneka kuthathele ingqalelo amava angaphambili nendlela ekujoliswe ukuba uvavanyo lusetyenziswe ngayo. International Test Commission, 2001

Imithombo

← Hlola ezinye iimpendulo