Tsiba uye kumxholo

Amagama nokufunda

Kuthatha ixesha elingakanani ukufunda amagama ayi-1,000?

Ngokomlinganiselo opapashiweyo wabantu abadala abafunda ngesiNgesi bethe cwaka izicatshulwa ezingezizo iintsomi, isantya siyi-238 WPM; ukufunda amagama ayi-1,000 kuthatha malunga nemizuzu eyi-4 nemizuzwana eyi-12. Ngokusebenzisa uluhlu lwe-175–300 WPM oluboniswe kuphononongo kubantu abadala abaninzi, kuthatha malunga nemizuzu eyi-3 nemizuzwana eyi-20 ukuya kwimizuzu eyi-5 nemizuzwana eyi-43; ukufunda ngenjongo yokufunda nzulu nokubhala amanqaku kungathatha ixesha elide. Brysbaert, 2019

Zivavanye (IsiNgesi)
Incwadi evuliweyo enebhola eluhlaza okwesibhakabhaka nelijikelezayo neqhekeza lephazili elimhlophe.

Iqela leHelibrainIgqityelwe ukuhlolwa

Ubungqina namanani abalulekileyo

Imeko yokufundaIsantya esisetyenzisiweyoIxesha elibalwe kumagama ayi-1,000
Umlinganiselo wophononongo wokufunda izicatshulwa ezingezizo iintsomi uthe cwaka238 WPM4 min 12 sec
Umlinganiselo wophononongo wokufunda iintsomi uthe cwaka260 WPM3 min 51 sec
Umlinganiselo wophononongo wokufunda ngokuvakalayo183 WPM5 min 28 sec
Isantya esicothayo esingumzekelo175 WPM5 min 43 sec
Isantya esikhawulezayo esingumzekelo300 WPM3 min 20 sec

La maxesha abalwa ngezibalo aze ajikeleziswa kwisekondi ekufutshane: inani lamagama lahlulwa nge-WPM, lize liphindaphindwe ngo-60. Ayingomaxesha okubalwa ngokujongwa kokugqiba ukufunda inqaku elithile elinamagama ayi-1,000. Uphononongo lwemithombo ludibanise uphando lwesantya sokufunda kwiindidi ezininzi zezicatshulwa neendlela zokufunda; imilinganiselo yalo yesiNgesi ingasetyenziswa njengendawo yokuqala yokucwangcisa. Brysbaert, 2019

Ukufunda inqaku kwahlukile ekulifundeni nzulu

Uqikelelo lophononongo lokufunda okuqhelekileyo akufanele lusetyenziswe njengexesha elimiselweyo lokufunda nzulu, lokuhlola ingxoxo okanye lokubhala amanqaku. Ezo zinto zifuna ukuqhubekeka ngakumbi noluphinda ufunde. Uphando lokuhamba kwamehlo luchaza ukubuyela emva kwitekisi nokuma kwamehlo ngamaxesha ahlukeneyo njengezinto eziyinxalenye yokufunda okunentsingiselo, kungekhona njengokuchitha ixesha ekufuneka kusoloko kupheliswa. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Uvavanyo oluthintele ukuphinda kufundwe okuwuncedo lwafumanisa ukuba ukuqonda kwakuba buthathaka phantsi kwaloo meko. Oku kuxhasa ukwahlula ukuqhubela phambili kwitekisi nokuyiqonda, endaweni yokuchaza impumelelo ngokufika nje kwigama lokugqibela ngokukhawuleza. Schotter et al., 2014

Kuthekani xa isicatshulwa singaqhelekanga okanye sibhalwe ngolunye ulwimi?

Ukufunda ngolwimi lwesibini kuxhomekeke kubuchule nasekuqhelaneni nalo. Uphando lweempembelelo zokuphindaphindeka kwamagama lubonisa ukuba amava olwimi ayayitshintsha imfuno yokucubungula ulwazi. Ulwazi lwesigama nalo luchaphazela ukuba umfundi unokuqonda kangakanani kwisicatshulwa, ngoko inani elifanayo lamagama linokufuna umgudu owahluke kakhulu kubafundi abohlukeneyo. Whitford et al., 2012 Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

Yintoni eyichaphazelayo?

Ngaba ubudala nesini kuthetha ukuba kufuneka kunikwe ixesha elahlukileyo?

Uphononongo lubika izantya ezisezantsi kubantwana, kubantu abadala nasebafundini bolwimi lwesibini, kodwa umlinganiselo omnye wabantu abadala awungomlinganiselo wobuqu olungiselelwe ubudala. Izifundo ezininzi zibandakanya abantu abafunde kakhulu, ngokufuthi abafundi. Obu bungqina abuxhasi nani lemizuzwana elisebenza kuye wonke umntu ngokwesini elinokongezwa kwisicatshulwa esinamagama ayi-1,000. Brysbaert, 2019

Amagama awamele ulwazi olulinganayo kuzo zonke iilwimi. Umahluko kubude bamagama, kwindlela ezakhiwa ngayo nakwiinkqubo zokubhala nawo wenza kube nzima ukuthelekisa i-WPM kwiilwimi ezahlukeneyo. Umfundi osebenzisa iilwimi ezininzi makathelekise imisebenzi efanayo ngolwimi olunye, kunokuba atolike i-WPM esezantsi njengobuchule obuphantsi ngokubanzi. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015

Yintoni enokwenza uqikelelo lube luncedo ngakumbi?

Zibekele ixesha ufunda isicatshulwa ongasiqhelanga esinobunzima obufanayo, uze ujonge oko ukuqondileyo. Isantya sakho kumsebenzi ofanayo sisenokuba luncedo ngakumbi ekucwangciseni kunomlinganiselo wabantu abaninzi, nangona isampulu enye emfutshane ingachananga ncam. Yahlula ixesha lokufunda kuphela kwixesha lekhefu, lokubhala izimvo namanqaku. Olu lubalo lokucwangcisa, alulovavanyo lokuxilonga oluqinisekisiweyo. Brysbaert, 2019

Uphononongo lokufunda ngesantya esiphezulu lufumanisa ukuba ukunyusa isantya kakhulu kudla ngokunciphisa ukuqonda; ukukroba ngokukhawuleza kunokufezekisa injongo eyahlukileyo kodwa akufani nokuqonda ngokupheleleyo. Ukuba injongo kukufumana nje ulwazi oluthile, ukukhangela ngokukhawuleza kunokufaneleka. Ukuba injongo kukufunda nokufumana ulwazi, ixesha elongezelelweyo lokuqinisekisa intsingiselo kufuneka libalwe. Rayner et al., 2016

Akukho sifundo sicatshuliweyo sibonisa ukuba umdlalo okanye isibali-xesha esithile senza abafundi bakrelekrele ngakumbi. Into enokulinganiswa kukusebenza kwisicatshulwa esichaziweyo, phantsi kwemiyalelo echaziweyo, kuqwalaselwe ukuqonda kunye nesantya. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Zama uvavanyo lwasimahla olunxulumene noku

Uvavanyo lwesantya sokufunda

Zama uvavanyo lwesantya sokufunda ngesicatshulwa ongasiqhelanga uze uphendule imibuzo yokuqonda. Sebenzisa iziphumo njengoqikelelo lomsebenzi othile xa ucwangcisa ukufunda okufanayo. Bala ixesha lamanqaku okanye lokufunda nzulu ngokwahlukeneyo; musa ukulindela ukuba yonke le misebenzi ingene kwixesha lokufunda kuphela.

Zivavanye (IsiNgesi)

Imibuzo eqhelekileyo

Ithini ifomula?

Imizuzu ilingana nenani lamagama lahlulwe ngamagama afundwayo ngomzuzu. Kwi-238 WPM, u-1,000 owahlulwe ngo-238 umalunga nemizuzu eyi-4.20, okanye imizuzu eyi-4 nemizuzwana eyi-12. Brysbaert, 2019

Ngaba uqikelelo lubandakanya ukubhala amanqaku?

Hayi. Olu balo lumalunga nexesha lokufunda ngesantya esikhethiweyo; ukufunda nzulu nokuvelisa amanqaku yimisebenzi eyongezelelweyo. Brysbaert, 2019

Ndingalinciphisa ngesiqingatha ixesha ndingaphulukani nokuqonda?

Uphononongo lokufunda ngesantya esiphezulu aluyixhasi loo nto njengesithembiso esisebenza ngokubanzi. Ukunyusa isantya kakhulu kudla ngokunciphisa ukuqonda. Rayner et al., 2016

Imithombo

← Hlola ezinye iimpendulo