Ubufakazi obuyinhloko nezinombolo
| Iqembu ocwaningweni lwaselabhorethri | Isilinganiso se-WPM | Umkhawulo obalulekile |
|---|---|---|
| Ababambiqhaza abafundiswe ukuthayipha bengabheki ikhibhodi | 57.83 | Ukuhlukaniswa ngokokuqeqeshwa abazibike bona |
| Ababambiqhaza abangazange benze izifundo zokuthayipha | 58.93 | Amasu okuzifundela ayengafani |
| Umsebenzi wezinhlamvu ezikhethwe ngokungahleliwe, abaqeqeshiwe | 27.43 | Umsebenzi ohlukile ekukopisheni umbhalo ojwayelekile |
| Umsebenzi wezinhlamvu ezikhethwe ngokungahleliwe, abazifundele bona | 27.02 | Ubonisa ukubaluleka kombhalo ojwayelekile |
Lezi zibalo zisuka kuThebula 2 le-How We Type. Isampula yayincane, futhi amaqembu okuqeqeshwa awazange abelwe ngokungahleliwe ukuba afunde izindlela ezahlukene. Ukungatholakali komehluko obalulekile ngokwezibalo akubona ubufakazi bokuthi ukufundiswa okuhlelekile akusizi nakancane. Kodwa kubonisa ukuthi ukubala iminwe kukodwa akusona isizathu esanele sokuchaza ikhono elibonwayo. Feit et al., 2016
Ukuqoshwa kokunyakaza kwembulani?
Ucwaningo lwahlola lapho amehlo ebheka khona, ukunyakaza kwezandla nokuziphatha kweminwe uma icindezela izinkinobho. Ukusebenzisa iminwe ethile ezinkinobho ezifanayo njalo, ukulungiselela ukunyakaza okulandelayo nokunciphisa ukunyakaza okungadingekile kwakuhambisana nokusebenza kangcono. Lezi izincazelo zokuziphatha kwabathayipha abanekhono, hhayi ukuhlolwa okungahleliwe kohlelo lwezifundo oluqinisekisa inzuzo ethile ye-WPM. Feit et al., 2016
Ucwaningo olukhulu kakhulu lokuthayipha kukhompyutha nalo lwathola izindlela ezihlukahlukene zokuthayipha. Abathayipha ngokushesha babehluka ngesikhathi abasithathayo phakathi kwamapheya ezinhlamvu nangokucindezela izinkinobho ngokulandelana okudlulanayo, phakathi kwezinye izici. Ukubala iminwe nje akubonisi ukuthi ukunyakaza kuhlelwe kanjani ngokuhamba kwesikhathi. Dhakal et al., 2018
Kungani amagama ajwayelekile ebalulekile
Womabili la maqembu ayethayipha kancane kakhulu ezinhlamvwini ezikhethwe ngokungahleliwe kunasembhalweni ojwayelekile. Ukuthayipha kuhlanganisa ukuqaphela nokucubungula umbhalo owukopishayo kanye nokucindezela izinkinobho. Ucwaningo lwakudala luchaza izici zokubona, zokucabanga nezokunyakaza; ngakho-ke, ukushintsha umbhalo osetshenziswa esivivinyweni kungashintsha kakhulu amaphuzu ngaphandle kokushintsha inani leminwe esetshenziswayo. Feit et al., 2016 Salthouse, 1986
Yini ekuthintayo?
Ingabe lokhu kusho ukuthi kufanele ugweme ukufunda ukuthayipha ungabheki ikhibhodi?
Ubufakazi abusekeli leso siphetho futhi. Ukuqhathanisa kwaselabhorethri kubuza ukuthi abantu asebevele bekwazi ukuthayipha baziphatha kanjani, hhayi ukuthi iyiphi indlela yokuqeqesha engcono kakhulu kumuntu oqalayo. Ucwaningo ngomlando wokuprakthiza kwabathayipha ekuphileni kwansuku zonke lusekela ukuhlola lokho abantu abakuphrakthizayo nendlela abakwenza ngayo, kodwa lusashiya imibuzo yembangela mayelana nokufundisa okungcono kakhulu ingakaphendulwa. Keith et al., 2007
Ukuthayipha ocingweni kuphinde kukhumbuze ukuthi indlela ewusizo incike ocingweni olusetshenziswayo. Ucwaningo olukhulu lokusebenzisa omakhalekhukhwini luhlanganisa izindlela ezahlukene zokusebenzisa iminwe nezici zokusiza. Imiphumela yalo ayikwazi ukusetshenziswa njengovivinyo oluqondile lwekharikhulamu yokusebenzisa iminwe eyishumi kukhompyutha. Palin et al., 2019 MacKenzie and Soukoreff, 2002
Yini okufanele uyilandele lapho ufunda?
Linganisa umbhalo ofakwe ngendlela efanele kanye nejubane, usebenzisa iziqephu ezingajwayelekile kodwa eziqhathanisekayo. Ukulungisa amaphutha kudla isikhathi ngisho noma umbhalo wokugcina ubonakala ungenaphutha; amaphutha angalungiswanga wona ayindleko ehlukile. Imibhalo emayelana nokulinganisa ukufakwa kombhalo ichaza ukuthi izinga lokugcina lamaphutha, umzamo wokuwalungisa nejubane kunikeza ulwazi oluhlukile ngakunye. Soukoreff et al., 2003 Soukoreff et al., 2001
Ukusebenzisa ikhibhodi, ulimi, uhlobo lwesiqephu nemithetho yokulungisa efanayo kwenza kube lula ukuqonda ukuqhathanisa. Abukho ubufakazi lapha obusekela inani elinqunyiwe lemizuzu ngosuku, isikhathi esiqinisekisiwe sokufinyelela ekwazini kahle noma umthetho wokuthi wonke umuntu kufanele ashintshe indlela asevele ejwayele ukuyisebenzisa. Lokho kungadinga ubufakazi obuvela kolunye uhlobo locwaningo lokungenelela. Keith et al., 2007 MacKenzie and Soukoreff, 2002
Isiphetho esiwusizo siwukuthi ikhono lingaphezu komthetho wokubala iminwe. Ukuthayipha ungabheki ikhibhodi kuyindlela eyodwa ehlelekile; nabathayipha abazifundele abanolwazi bangathuthuka babe nekhono. Okufanele kuhlolwe ukusebenza ngokunembile emisebenzini oyisebenzisa ngempela, hhayi ukuthi izandla zomuntu zifana yini nemodeli ebekiwe. Feit et al., 2016 Dhakal et al., 2018
Zama ukuhlolwa kwamahhala okuhlobene nalokhu
Ukuhlolwa kwejubane lokuthayipha
Sebenzisa ukuhlolwa kwejubane lokuthayipha ukuze uqhathanise indlela yakho ezimweni ezifanayo. Uma ushintsha indlela yakho, bhala lolo shintsho phansi futhi usebenzise iziqephu ongazijwayele. Umehluko wesikhashana kumaphuzu wodwa awukwazi ukufakazela ukuthi iyiphi indlela ezosebenza kangcono ngokuhamba kwesikhathi.
Imibuzo evamile
Ingabe abantu abathayipha ngeminwe emibili bangashesha?
Abanye abantu abazifundele ukuthayipha benza kahle besebenzisa iminwe embalwa, kodwa ucwaningo alunikezi isivinini esiqinisekisiwe sanoma yiliphi inani elithile leminwe. Feit et al., 2016
Ingabe ucwaningo lufakazele ukuthi ukuthayipha ungabheki ikhibhodi akusizi?
Cha. Luqhathanise amaqembu asevele ekhona esampuleni encane; aluzange lwabele abaqalayo ngokungahleliwe ezindleleni ezahlukene zokuqeqesha. Feit et al., 2016
Ingabe kufanele ngigxile ku-WPM kuphela?
Ijubane kufanele lihunyushwe ngokubheka amaphutha nomzamo wokuwalungisa. Ijubane eliphezulu elingacutshungulwanga lingafihla umphumela ongasebenzi kahle. Soukoreff et al., 2003
Imithombo
- Dhakal et al. (2018). Okuphawuliwe ngokuthayipha okuvela ekucindezelweni kwezinkinobho okuyizigidi ezingu-136.
- Palin et al. (2019). Abantu bathayipha kanjani kumadivayisi eselula?.
- Feit et al. (2016). Sithayipha kanjani.
- Soukoreff et al. (2003). Izindlela zokulinganisa zocwaningo lokufakwa kombhalo.
- Soukoreff et al. (2001). Ukulinganisa amaphutha emisebenzini yokufaka umbhalo.
- MacKenzie and Soukoreff (2002). Ukufaka umbhalo kukhompyutha ephathekayo: amamodeli nezindlela, ithiyori nokusebenza.
- Salthouse (1986). Izici zokubona, zokuqonda nezokunyakaza ekukopisheni umbhalo ngomshini..
- Keith et al. (2007). Incazelo yokuzilolonga ngenhloso yokuthola ikhono lokuthayipha kubathayipha bansuku zonke..
