Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Vuyelo | Ntsengo wa mbuyelo lowu ringanisiweke | Nkarhi wa ku tshemba wa 95% |
|---|---|---|
| Matimba | 0.36 | 0.16 to 0.55 |
| Ku hunguteka ka ku karhala | 0.35 | 0.19 to 0.50 |
| Matirhelo | 0.16 | −0.04 to 0.37 |
Leyi i mimpimo ya Tafula 3 leyi humaka eka nkambisiso wa swikombiso swa vanhu swa 22 leswi tiyimeleke, eka minkandziyiso ya 19. I mimpimo leyi ringanisiweke, a swi vuli leswaku u ta va ni eneji yo tala hi 36% kumbe ku humesa vukorhokeri byo tala hi 16%. Vuyelo byo hambana byi tirhise mintlawa yo hambana ya tidyondzo, naswona vuyelo bya matirhelo a byi hambana swinene. Ntsengo wun’we lowu hlanganisiweke a wu hlamuseli ntlangu wun'wana ni wun'wana. Albulescu et al., 2022
I yini lexi tekiweke xi ri ku wisa ko koma?
Nkambisiso wu kongomisa eka ku wisa ka nkarhi wo koma ka timinete ta khume kumbe ku nga ri tona. Ntirho wa nkarhi wo wisa, ntirho lowu endliweke eku sunguleni ni xiyimo xo pimanisa a swi fana. Vumbhoni a byi kombisi leswaku timinete ta khume i nkarhi lowunene ngopfu, kumbe leswaku xiyimiso xo karhi xa ku tirha ni ku wisa lexi nga ni vito ra xona xi tikombise xi ri lexinene eka vanhu hinkwavo. Nxopaxopo wa nkambisiso lowu kambisiseke swilo leswi nga cincaka wu na swipimelo swo tala loko wu pimanisiwa ni leswi lavekaka eka xibalo xa munhu hi xiyexe xa xiyimiso. Albulescu et al., 2022
Ariga na Lleras va kume leswaku ku cinca ka xihatla ni ka nkarhi na nkarhi ka xikongomelo xa ntirho wa le laboratorini swi nga sivela ku wa ka vuswikoti byo va ni vuxiyaxiya eka ndzavisiso wa vona. Lebyi i vumbhoni bya ndlela yo karhi yo cinca ntirho, a byi tiyisisi leswaku ku tshamela ku kambela marungula ku fana ni ku wisa loku vuyisaka ntamu. Ariga et al., 2011
Ku kongomisa nyingiso a hi vuswikoti bya nkarhi lowu nga cinciki
Ndzavisiso wa ku kongomisa nyingiso nkarhi wo leha wu kambisisa ku cinca ka nkarhi ni nkarhi ni ku cinca loku fambisanaka ni ntirho. Munhu a nga sungula ku endla hi ku hambana-hambana kumbe ku endla swihoxo swo tala handle ko fika eka nkarhi lowu tolovelekeke lowu ku kongomisa nyingiso ku timalaka ha wona. Vuyelo byo faneleka byi nga va swihoxo, ku kavanyetseka kumbe ku tshamiseka ka ku angula, ku ri ni ku languta ntsena leswaku munhu u tshame nkarhi wo leha ku fikela kwihi. Esterman et al., 2013
I yini lexi xi khumbaka?
Ku wisa ni ku durha ka ku cinca mintirho swi nga humelela swin'we
Ku cinca mintirho ku nga siya miehleketo yi ha ri eka ntirho lowu hundzeke, naswona ku kavanyetiwa loku nga languteriwangiki ku nga vanga ntshikilelo hambiloko vanhu va tirha hi rivilo ku ringeta ku lulamisa xiyimo. Vuyelo lowu a byi herisi mimpfuno ya ku wisa ka nkarhi wo koma; byi komba leswaku leswi endliwaka ni xiyimo xa nkarhi wo wisa swa nkoka. Ntirho wa vumbirhi lowu tikaka a wu fani hi ku tisungulela ni ku wisa. Leroy, 2009 Mark et al., 2008
Xana ku wisa ku nga pfala ndhawu ya ku kayivela ka vurhongo?
Tidyondzo ta ku kayivela vurhongo ti komba ku onhaka ka ku kongomisa nyingiso endzhaku ka ku lahlekeriwa hi vurhongo, naswona ku hunguta vurhongo nkarhi wo leha swi vanga ku onhaka loku hlengeletanaka. Nkatsakanyo wa ku wisa ka nkarhi wo koma a wu kombisi leswaku ku wisa ko koma ku vuyisela ku onhaka loku eka xiyimo lexi munhu a wiseke kahle eka xona. Tekani ku wisa ni vurhongo byo ringanela tani hi swivutiso swo hambana, mi nga anakanyi leswaku xin'we xi siva lexin'wana. Lim et al., 2010 Van Dongen et al., 2003
I yini lexi u nga ringetaka hi ndlela leyi twalaka?
Ku yimisa ntirho hi xikongomelo swi nga va ndlela leyi twalaka yo lawula ku karhala, kambe vumbhoni a byi kombisi nkarhi wun'we wa munhu un'wana ni un'wana, rimbewu rin'wana ni rin'wana kumbe mitirho yo hambana. Pimanisa ndlela leyi u titwaka ha yona ni ndlela leyi u tirhaka ha yona eka ntirho wa nkoka. Mpfuno lowutsongo lowu munhu a wu titwaka wa hambana ni ku antswisa matirhelo loku kombisiweke hi vumbhoni. Albulescu et al., 2022
Loko u landzelerisa mivuyelo ya ntlangu wa ku kongomisa nyingiso u nga si wisa ni loko u hetile ku wisa, endla leswaku ntirho ni switirhisiwa swi fana naswona langutela ku cincacinca loku tolovelekeke. Mphimo wa ku hambana ka munhu eka ntirho wo koma wu nga va ni huwa, hambiloko vuyelo bya ndzavisiso byi tiyile. Ku antswa ka ku ringeta ka vumbirhi ntsena a ku hambanisi vuyelo bya ku wisa eka ku titoloveta kumbe ku cincacinca. Hedge et al., 2017 Esterman et al., 2013
Mhaka ya xiviri hi leswaku hi xiringaniso ku seketeriwa mimpfuno leyitsongo yo vuyisa ntamu, kasi xitshembiso xa leswaku ku wisa kun'wana ni kun'wana ku ta antswisa ku kongomisa nyingiso kumbe ku humesa vukorhokeri byo tala xi angarhela ngopfu. Vumbhoni byi seketela ku ringeta hi vukheta xiyimiso lexi ku faneleke, ku nga ri ku nyika munhu un'wana ni un'wana xiyimiso xin'we xa ku tirha ni ku wisa. Albulescu et al., 2022
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa nkarhi wo kongomisa nyingiso
Ringeta xikambelo xa nkarhi wo kongomisa nyingiso tani hi ntirho wo koma wo pima matirhelo. Loko u pimanisa hi ku ka u nga ri ximfumo swikambelo leswi endliweke ekusuhi ni mikarhi leyi u talaka ku wisa ha yona, landzelerisa swihoxo ni ku tshamiseka swin'we ni rivilo. Ntlangu lowu a wu nge kumisisi xiyimiso xa wena lexinene xa ku wisa.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana d = 0.36 swi vula ku antswa hi 36%?
E-e. I ku hambana loku ringanisiweke ka mimpimo ya xiringaniso, a hi ku cinca ka tiphesente ta eneji kumbe vuhumelerisi bya ntirho. Albulescu et al., 2022
Xana ku ni nkarhi wa ku wisa lowu tikombiseke wu ri lowunene ngopfu?
Nkatsakanyo lowu a wu kombisi nkarhi wun'we lowu faneleke eka vanhu hinkwavo. Mitirho, mintirho leyi endliwaka ni mintlawa ya vanhu swa hambana. Albulescu et al., 2022
Xana ku wisa ku nga siva vurhongo bya vusiku byo ringanela?
Vumbhoni bya ku wisa loku tshahiweke a byi swi kombisi. Tidyondzo ta ku lahlekeriwa hi vurhongo ti languta ku onhaka loku hi nga anakanyiki leswaku ku ta nyamalala endzhaku ka ku wisa ko koma. Lim et al., 2010 Van Dongen et al., 2003
Swihlovo
- Albulescu et al. (2022). "A ndzi wisa!" Nkambisiso wa mafundza ni nxopaxopo wa tidyondzo to tala mayelana ni mpumelelo wa ku wisa ka nkarhi wo koma eku antswiseni ka ku titwa kahle ni matirhelo.
- Ariga et al. (2011). Ku wisa ka miehleketo ko koma ni ka nkarhi na nkarhi ku ku pfuna ku hlayisa vuxiyaxiya: Ku yimisa ni ku tlhela u sungula swikongomelo swa ntirho swi sivela ku wa ka vuxiyaxiya.
- Esterman et al. (2013). Xana u kongomisa nyingiso kumbe u lahleka emiehleketweni? Ku landzelerisa ku cinca ka mahanyelo ni ka byongo loko ku kongomisiwa nyingiso nkarhi wo leha.
- Leroy (2009). Ha yini swi tika ku endla ntirho wa mina? Ntlhontlho wa miehleketo leyi salaka eka ntirho lowu hundzeke loko ku cinciwa mintirho.
- Mark et al. (2008). Ntsengo wa ku kavanyetiwa ka ntirho: rivilo ro tala ni ntshikilelo.
- Lim et al. (2010). Nxopaxopo wa tidyondzo to tala wa vuyelo bya ku kayivela vurhongo ka nkarhi wo koma eka mpimo wa miehleketo..
- Van Dongen et al. (2003). Ntsengo lowu hlengeletanaka wa ku tshamela ku pfuka: Vuyelo bya mpimo wa nkarhi eka matirhelo ya mahanyelo ya byongo ni matshamelo ya vurhongo loko ku hungutiwa vurhongo nkarhi wo leha ni loko ku nga etleriwi nikatsongo.
- Hedge et al. (2017). Xiphiqo xa ku tshemba: Ha yini mintirho ya miehleketo leyi tiyeke yi nga humesi ku hambana ka vanhu loku nga tsakeriwaka.
Tsavula tluka leri: Xana ku wisa hi nkarhi wo koma swi antswisa ku kongomisa nyingiso?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/do-short-breaks-improve-concentration. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana