Tlolela ho litaba

Mohopolo le tlhokomelo

Teko ea n-back e lekanya eng hantle?

Mosebetsi oa n-back o lekanya kamoo motho a sebetsang kateng ha a lula a ntlafatsa le ho lemoha boitsebiso ba morao tjena: ho 2-back, u etsa qeto ea hore na ntho ea hona joale e tšoana le e bileng teng maemong a mabeli pele. Ha e lekane le teko ea ho hopola tatellano ea linomoro, ebile ha se lintlha tsa IQ ka kotloloho; tlhahlobo e akaretsang ea liphuputso e fumane ho tšoana ho fokolang feela le mesebetsi ea complex span. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013

Itekole (Senyesemane)
Likarete tsa mohopolo tse nang le likhutlo tse chitja haufi le buka le liselika-likoe tse putsoa.

Ke sehlopha sa HelibrainE hlahlobiloe la ho qetela

Bopaki ba bohlokoa le lipalo

MosebetsiPapiso e hlokahalangSeo lintlha tse phahameng li se bolelang ka kotloloho
1-backNtho ea hona joale ha e bapisoa le e fetilengHo sebetsa hantle tlas’a molao oo
2-backNtho ea hona joale ha e bapisoa le e bileng teng maemong a mabeli peleHo ntlafatsa le ho bapisa hantle mosebetsing oo
3-backNtho ea hona joale ha e bapisoa le e bileng teng maemong a mararo peleTs'ebetso ha nako e salletseng e le telele, tlas’a nako e behiloeng

Palo e bontša hore na ntho e saletse morao hakae tatellanong. Ha se palo feela ea lintho tseo motho a ka li bolokang mohopolong, hobane mosebetsi o boetse o hloka ho lula u beha leihlo, ho ntlafatsa le ho arabela. Tlhahlobo ea Owen le basebetsi-'moho ea litšoantšo tsa boko e akaretsa mefuta e mengata e fapaneng ka boitsebiso ba tšusumetso, sebaka le litaba tsa mantsoe kapa tseo e seng tsa mantsoe. Owen et al., 2005

Lebaka leo e bitsoang mosebetsi oa mohopolo o sebetsang ka lona

Likhopolo tsa mohopolo o sebetsang li bua ka ho boloka boitsebiso bo fumaneha ha u ntse u bo sebelisa kapa u bo ntlafatsa. Mokhoa oa n-back o sebelisa karolo e itseng ea mekhoa ena e akaretsang. Lebitso leo ha le bolele hore mesebetsi eohle ea mohopolo o sebetsang e lekanya bokhoni bo tšoanang hantle kapa e sebelisa motsoako o tšoanang oa ho boloka le ho laola. Baddeley, 2012 Cowan, 2001

Ka mohlala, mesebetsi ea complex span e kopanya ho hopola boitsebiso le tlhokahalo e ’ngoe ea ho bo sebetsa, ’me hangata e kōpa hore motho a bo hopole. Tlhahlobo ea mokhoa oa eona e hlalosa sebopeho sa mosebetsi se fapaneng le ho lemoha ho tsoelang pele ha n-back. Lebitso le tšoanang ha le nke sebaka sa bopaki ba kamano pakeng tsa lintlha. Conway et al., 2005

Na n-back e ka nkela teko ea span sebaka?

Tlhahlobo e akaretsang ea Redick le Lindsey e fumane likamano tse fokolang pakeng tsa n-back le complex span, ’me liphuputso li ne li sa tšoane. Qeto ea eona ke hore litekanyo tsena li ke ke tsa sebelisoa joalokaha eka lia lekana. Ka hona, lintlha tse fokolang tekong e ’ngoe le tse matla ho e ’ngoe ha se ntho e ikhanyetsang ka bohona, ebile ha se bopaki ba hore e ’ngoe ea liphetho e tlameha ebe ke leshano. Redick et al., 2013

Ke eng e se amang?

Ho nepahala ho itšetlehile ka tse ling ntle le nako e salletseng

Nako eo tšusumetso e bontšoang ka eona, moeli oa nako ea ho arabela, makhetlo ao sepheo se hlahang ka ’ona le tsela eo likarabelo tse fosahetseng li tšoaroang ka eona li fetola bothata. Kamehla khetholla ho lemoha lintho tse tšoanang le ho tobetsa khafetsa. Lintlha li lokela ho ela hloko molao oa ho bala ho lemoha ho nepahetseng le likarabelo tse fosahetseng, eseng feela boemo ba n-back. Phapang ea mekhoa e sebelisoang liphuputsong tsa n-back ke lebaka le leng leo maemo a tsoang lits'ebetsong tse fapaneng a ke keng a nkoa e le litekanyetso tse akaretsang. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013

Ho bapisa lilemo le bong le hona ho hloka mokhoa o tšoanang le sehlopha sa batho se loketseng. Litlhahlobo tsena ha li fane ka boemo bo le bong bo loketseng lilemong tsohle bakeng sa papali ea inthanete e ikamahanyang le bokhoni ba motho. Ho fana ka boemo bo joalo ho ne ho tla bolela bonnete bo fetang boo bopaki bo bo tšehetsang. Redick et al., 2013 Conway et al., 2005

Ho ntlafala ka boikoetliso ho bontša eng?

Tlhahlobo e akaretsang ea koetliso ea n-back e khetholla phetisetso ho mesebetsi e amanang le eona le liphello tse hole haholoanyane. Tlhahlobo e pharaletseng ea koetliso ea mohopolo o sebetsang ha e fumane bopaki bo kholisang ba molemo o akaretsang o fetelang hole ha ho sebelisoa lipapiso tse loketseng. Ka hona, ho ntlafala ho n-back ke bopaki ba ho ithuta bokhoni bo lekiloeng, eseng bopaki ba keketseho ea bohlale ka kakaretso. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016

Ho tšepahala ha tekanyo ke tlhokahalo e ’ngoe. Mosebetsi o ka sebelisa mokhoa oa bohlokoa oa kelello ’me oa bontša phello e tšepahalang sehlopheng, empa leha ho le joalo oa se ke oa fana ka tatellano e tsitsitseng ea batho ka bomong. Liphuputso tse mabapi le pherekano ea ho tšepahala li lemosa khahlanong le ho nka lintlha tsa papali e khutšoanyane e le tšobotsi e sa fetoheng ea motho. Hedge et al., 2017

Ha u itlhahloba, boloka mofuta oa teko, nako le mokhoa oa ho bala lintlha li tšoana, ’me u shebe liphoso hammoho le likarabo tse nepahetseng. Haeba u fetola mefuta ea tšusumetso kapa u fetohela phetolelong e ikamahanyang le bokhoni ba hao, ela hloko hore u fetotse mokhoa oa ho metha. Tlhaloso e hlakileng ea mosebetsi e fana ka boitsebiso bo molemo ho feta polelo ea hore palo e le ’ngoe e emela mohopolo oohle o sebetsang. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013

Leka teko ea mahala e amanang le sena

Teko ea N-back

Leka teko ea n-back ho bona kamoo ho ntlafatsa le ho bapisa lintho ho sebetsang kateng ha li saletse morao ka sebaka se itseng. Bala litaelo tsa ho bala lintlha, ’me u bapise feela liteko tse entsoeng ka mokhoa o tšoanang. Sephetho ke lintlha tsa mosebetsi ona, eseng tlhahlobo ea IQ kapa tekanyo e akaretsang ea bokhoni ba mohopolo.

Itekole (Senyesemane)

Lipotso tse botsoang hangata

Na 3-back e bolela hore nka hopola lintho tse tharo feela?

Che. Palo e bolela sebaka sa papiso, ’me ho beha leihlo le ho ntlafatsa le tsona li ama ts'ebetso. Owen et al., 2005

Na n-back e tšoana le teko ea ho hopola tatellano ea linomoro?

Che. Tlhahlobo e akaretsang ea liphuputso e bontša hore liteko tsa span le tsa n-back ha li lekane e le litekanyo tsa mohopolo o sebetsang. Redick et al., 2013

Na ho ntlafala ho paka hore IQ ea ka e eketsehile?

Lingoliloeng tsa koetliso ha li netefatse qeto eo. Ho ithuta mosebetsi le phetisetso e pharaletseng li lokela ho hlahlojoa ka thoko. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016

Mehloli

← Hlahloba likarabo tse ling