Ragaa fi lakkoofsota ijoo
| Gaaffii | Safartuu ilaallatu | Waan inni hin mirkaneessine |
|---|---|---|
| Sagalee callisaa dhaga'uu nan danda'aa? | Haala sirriitti madaalame keessatti miira dhaga'uu | Qofa isaatiin garaagarummaa olka'iinsa sagalee muuziqaa sirriitti adda baasuu |
| Olka'iinsa sagalee lama adda baasuu nan danda'aa? | Hojii adda baasuu irra deddeebii sagalee ykn sirba | Audiogiraamii haala sirriitti madaalame |
| Rukuttaa tokko irra deebi'ee uumuu nan danda'aa? | Yeroo hubachuu fi sochii qaamaa qindeessuu | Safartuu guutuu dhaga'uu ykn olka'iinsa sagalee keessaa tokko illee |
Haalli amusia dhalootaa jalqabaa irratti gabaafame, audiomeetiriin idilee ta'ullee garaagarummaa olka'iinsa sagalee baay'ee xiqqaa adda baasuu dadhabuu agarsiise. Kun yaad-rimeewwan lamaan adda bahuu akka danda'an ragaa kallattiiti. Dhimma nama tokkoo qofa; namni rakkoo muuziqaa qabu hundi dhaga'uu idilee qaba ykn sababa walfakkaataa qaba jechuu miti. Peretz et al., 2002
Qorannoon garee bal'aa fi qorannoon baay'ina namoota irratti hojjetame ulaagaalee madaallii bal'aa fayyadamu. Isaan dhaga'uu dhabuu bu'aa tapha muuziqaatiin hin ramadan. Akkasumas, taphi muuziqaa gaarii yoo ta'e illee miirri dhaga'uu idilee akka ta'e nama yaaddesse tasgabbeessuu hin qabu. Ayotte et al., 2002 Peretz et al., 2017
Fakkeenyi semitoonii maal agarsiisa?
Herregni 440'n 2 gara humna kudha-lamaan keessaa tokkoon baay'isuudha; dabalin isaa tilmaamaan 5.95% dha. Kun gidduu fageenya muuziqaa agarsiisa. Daangaa giddugaleessa adda baasuu qorannootti maxxanfame miti; namni tokko sagalee lamaan keessaa kamiyyuu dhaga'uuf hammi sagalee maal ta'uu akka qabu hin ibsu. Qorannoowwan muuziqaa hojii olka'iinsa sagalee fi sirbaa adda addaa madaalu. Peretz et al., 2003
Sagalee ol'aanaa adda baasuun dandeettii muuziqaa hunda madaalaa?
Lakki. Caasaa sirbaa, yaadannoo, hubannoo rukuttaa fi yeroo sochii qaamaa qindeessuun hojiiwwan adda addaatiif gumaachu. Pirootokooliin Montreal ramaddii gochuuf bu'aa qorannoo tokko qofaa caalaa sakatta'iinsa bal'aa maaliif akka barbaachisu ibsa. Vuvan et al., 2017
Maal irratti hundaa'a?
Olka'iinsa sagalee, rukuttaa fi sirbuun adda addaatti ilaalamuu qabu
Namni tokko rukuttaa waliin sochii isaa walsimsiisuu irratti rakkoo qabaachuu danda'a; garuu adeemsi olka'iinsa sagalee adda baasuu isaa walfakkaataa ta'uun dirqama miti. Dhimma nama rukuttaa dhaga'uu irratti rakkatuu fi qorannoon irra deebi'anii ilaaluu kun garaagarummaa kana agarsiisu. Akkasumas, sagalee sirbuu tokko baasuun hojii sochii qaamaa dabalata; sagalee lama keessaa isa ol'aanaa murteessuu wajjin tokko miti. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Taphi interneetii daangaa maaliif qaba?
Qajeelfamni, akkaataan sagaleen dhaga'amu, xiyyeeffannoon, fi sagaleewwan wal bira qabaman sirriin bu'aan maal akka agarsiisu irratti dhiibbaa qabu. Pirootokooliin qorannoo kutaa-qorannoo interneetii tokko qofaan alatti sakatta'iinsa dabalataa gaafata. Sagaleen taphaa irra deddeebii sirrii qaba jedhamee ibsame illee, taphi kun daangaa dhaga'uu haala madaalameen hin kennu. Vuvan et al., 2017 Peretz et al., 2003
Amanamummaan bu'aa nama dhuunfaa ragaa barbaada. Hojii gabaabaan adeemsa tokko agarsiisuuf gargaaraa ta'uu danda'a; garuu ramaddii dhuunfaa tasgabbaa'aa gochuuf faayidaa xiqqaa qabaachuu danda'a. Argannoowwan walxaxiinsa amanamummaa dhimmicha irratti of eeggannoo gochuu yaadachiisu; qorannoowwan muuziqaa hundi amanamoo miti jechuu miti. Hedge et al., 2017
Garaagarummaa kana hubachuun maal gochuu dandeessa?
Rakkoo jiru sirriitti ibsi: sagalee callisaa dhaga'uu, jijjiirama olka'iinsa sagalee adda baasuu, sirba yaadachuu, ykn rukuttaa harkaatiin hordofuun hundi wantoota adda addaati. Bu'aan taphaa gaaffii ifa gochuuf gargaaruu danda'a, garuu sababaa yaalaa isaa adda baasuu hin danda'u. Yaaddoon kee miira dhaga'uu yoo ta'e, bu'aan tapha olka'iinsa sagalee gaaffii sanaaf deebii kennu miti. Peretz et al., 2002 Vuvan et al., 2017
Ragaa wabeeffame kun fakkeenya semitoonii, lakkoofsa baay'ina namootaa, ykn bu'aa tapha interneetii gadi-aanaa irraa qorannoo fayyaa dhuunfaa murteessuu hin deeggaru. Faayidaan isaa dandeettiiwwan dhageettii fi muuziqaa adda addaa yaadaanis, safartuunis addaan eeguu keessatti argama. Peretz et al., 2017 Peretz et al., 2003
Qorannoo bilisaa kanaan walqabatu yaali
Qorannoo sagalee muuziqaa adda baasuu
Hojii olka'iinsa sagalee fi rukuttaa ilaaluuf qajeelfama isaa hordofii, sagalee dhaggeeffachuuf mijataa ta'een qorannoo sagalee muuziqaa adda baasuu yaali. Bu'aan isaa madaallii dhaga'uu haala sirriitti safarame bakka hin bu'u; dhaga'uu dhabuu mirkaneessuuf ykn haquuf itti hin fayyadamin.
Gaaffilee yeroo baay'ee gaafataman
Namni tokko dhaga'uun idilee ta'ee amusia dhalootaan jiru qabaachuu danda'aa?
Eeyyee. Dhimma jalqabaa irratti garaagarummaa olka'iinsa sagalee muuziqaa adda baasuu dadhabuun audiomeetirii idilee wajjin uumamuu akka danda'u agarsiise. Rakkoon muuziqaa hundi amaluma kana qaba jechuu miti. Peretz et al., 2002
Semitooniin tokko daangaa qorannoo ta'aa?
Lakki. Fakkeenyi lakkoofsaa kun gidduu fageenya sirreeffama sagalee ibsa; daangaa ramaddii mirkanaa'e miti. Peretz et al., 2003
Bu'aan muuziqaa gaariin dhaga'uun idilee ta'uu mirkaneessaa?
Lakki. Raawwiin hojii muuziqaa daangaa miira dhaga'uu haala sirriitti safarame hin kennu. Vuvan et al., 2017
Maddoota
- Peretz et al. (2017). Amusia dhalootaan jiru baay'ina isaa.
- Vuvan et al. (2017). Pirootokoolii Montreal: Amusia adda baasuuf.
- Peretz et al. (2002). Amusia dhalootaan jiru.
- Peretz et al. (2003). Rakkoowwan muuziqaa adda addaa.
- Ayotte et al. (2002). Amusia dhalootaan jiru.
- Phillips-Silver et al. (2011). Shubbisuuf dhalatan garuu rukuttaa dhaga'uu rakkatu: Bifa haaraa amusia dhalootaan jiru.
- Repp et al. (2013). Walsimsiisa miira fi sochii qaamaa: Qorannoo dhiheenya kanaa (2006–2012).
- Hedge et al. (2017). Walxaxiinsa amanamummaa: Hojiiwwan yaadaa ciccimoon garaagarummaa dhuunfaa amanamaa maaliif hin kennan.