NḒOWETSHUMO ṰHUKHU YA ṰHODZI
Deke ḽithihi. Mahumbulele au.
Thoma nga magaraṱa a si gathi kana u lingedza deke ḽoṱhe. Guda mutevhe, u humbule nga u tevhekana, u wane luvhilo lune lwa u fanela.
Iyani kha ndingo
Zwine ṱhoḓisiso ya nga zwi amba
Nea garaṱa iṅwe na iṅwe tshifanyiso tshine wa tshi ḓivha kana u i vhea kha nḓila ine wa i humbulela. Shumisa nḓila yeneyo tshifhinga tshoṱhe nahone u thome nga tshipiḓa tshiṱuku tsha deke. Magaraṱa o oliwa hafha; a hu na zwifanyiso zwa deke zwo dzheniswaho zwi tshi bva kha inthanethe.
Dresler na vhashumisani vho wana nga 2017 uri nḓowenḓowe ya vhege dza rathi ya maitele a loci yo khwinisa u humbula mutevhe wa maipfi e vhathu vha guda. Yeneyo ṱhoḓisiso a yo ngo lingedza iyi ndingo kana u khwaṱhisedza u engedzea ha IQ kana muhumbulo nga u angaredza.
U sedzulusa ha Simons na vhashumisani (2016) ho wana vhuṱanzi vhu re na maanḓa vhukuma ha u khwinisa kha mishumo ye ya itwa nḓowenḓowe, u fhira u i shumisa kha zwiṅwe zwithu nga u angaredza. Zwishumiswa izwi ndi mishumo ya nḓowenḓowe, a si ndingo dza u ṱola kana nyeletshedzo ya zwa ngalafho.
Phindulo dziṅwe dzi thusaho
Zwithu zwoṱhe ndi zwa mahala?
Ee. Vhuimo hoṱhe, mutevhe wa zwifanyiso, ḓivhazwakale na makopi a u vhulunga ndi zwa mahala, ni songo ḓiṅwalisa kana u vhona zwibammbiri zwa khunguwedzo.
Izwi zwi ḓo khwinisa IQ kana muhumbulo wanga nga u angaredza?
A ri ambi nga u ralo. U shuma zwavhuḓi hafha hu sumbedza nga maanḓa vhukoni he na ita nḓowenḓowe, kha nzudzanyo idzi.
Magaraṱa a kaliwa hani?
Garaṱa ḽi vhalwa fhedzi arali nomboro yaḽo na lushaka lwaḽo zwi tshi fana na garaṱa ḽo sumbedzwaho fhethu hu fanaho. Fhethu ho pfukiwaho hu vhalwa sa zwe zwa kundwa.