Vhuṱanzi ha ndeme na nomboro
| Mbudziso ya ṱhoḓisiso | Zwine vhuṱanzi ha zwi sumbedza |
|---|---|
| U monisa zwivhumbeo muhumbuloni na vhukoni hoṱhe ha zwa fhethu | Mishumo yo fhambanaho ya zwa fhethu i sumbedza zwivhumbeo zwo fhambanaho zwa zwigwada |
| Mulinganyo wa tshigwada na vhukoni ha muthu | Phambano ya mulinganyo a i vhei muthu muṅwe na muṅwe kha tshigwada |
| Mvelelo ya zwino na vhukoni ha u guda | Ṱhoḓisiso dza nḓowetshumo ya zwa fhethu dzi wana u khwinifhala |
| Mvelelo ya mushumo na vhuṱali hoṱhe | Mushumo muthihi wa zwa fhethu a u sumbedzi zwine muhumbulo woṱhe wa kona |
Ṱhaluso ya Voyer na vhashumisani nayo i khethekanya mvelelo u ya nga ndingo yone na nḓila ye ya itwa ngayo. Ṱhaluso ya kale ya Linn na Petersen na yone i khethekanya u monisa zwivhumbeo muhumbuloni, u ṱalukanya zwa fhethu na u vhona zwivhumbeo muhumbuloni. U amba nomboro nthihi sa phambano ya mbeu kha vhukoni hoṱhe ha zwa fhethu zwi ita uri phambano idzi dzi si tsha vhonala. Voyer na vhaṅwe, 1995 Linn na vhaṅwe, 1985
Mushumo wa u monisa zwivhumbeo muhumbuloni u humbela mini?
Milingo ya kale ya Shepard na Metzler yo sedza tsheo dza u vhona zwivhumbeo zwa masia-mararu zwe zwa moniswa. Vandenberg na Kuse vho ita ndingo ya bammbiri ya tshigwada, i re na zwiteṅwa na nḓila yayo ya u vhalela maraga. Mushumo wa kha tshishumiswa tsha u sela, une wa shumisa zwifanyiso, mikano ya tshifhinga kana milayo ya phindulo yo fhambanaho, a u tou wana nga u ṱavhanya maimo a dziṅwe ndingo idzi. Shepard na vhaṅwe, 1971 Vandenberg na vhaṅwe, 1978
Zwi dovha zwa amba uri phambano ya u kona u fhindula zwone, ya tshifhinga tsha u fhedza na ya zwiteṅwa zwe zwa swikelwa musi tshifhinga tshi na mikano a dzi fani. Nḓila ine ndingo ya itwa ngayo ndi tshipiḓa tsha mvelelo, a si zwidodombedzwa zwi si na mushumo zwine zwa nga litshewa. Voyer na vhaṅwe, 1995 Linn na vhaṅwe, 1985
Phambano ya mulinganyo i amba mini nga u ṱangana ha mvelelo?
A i ambi uri vhanna vhoṱhe vha kunda vhafumakadzi vhoṱhe kana uri mvelelo ya muthu i nga bvumbhiwa hu tshi sedzwa mbeu yawe. Ṱhaṱhuvho ya Hyde i vhea phambano dza vhukoni ha mihumbulo kha vhanna na vhafumakadzi kha vhuṅwe vhupo ha u fana hunzhi na phambano dzi ya nga mushumo. Mvelelo dza zwigwada a dzi buli uri muthu o ralo. Hyde, 2005
Ndi mini zwine zwa kwama izwi?
Naa ṱhoḓisiso dzi sumbedza tshiitisi?
U vhona phambano a zwi khethekanyi uri i bva kha zwa muvhili, tshenzhemo, maitele, nḓila ye ndingo ya vhumbwa ngayo kana ṱhanganelano ya zwenezwo. Ṱhaluso dza dziṅwe ndingo dzo bulwaho dzi kuvhanganya mvelelo na zwiṅwe zwi kwamanaho nadzo; a dzi tendeli u amba uri tshiitisi tshithihi tsho ita uri muthu a vhe nga nḓila nthihi. Zwine zwa wanala musi vhathu vha tshi aluwa na zwone zwi ya nga tshipimo, a si miṅwaha yoṱhe ine phambano ya vhukoni ha zwa fhethu ya bvelela kha vhathu vhoṱhe. Voyer na vhaṅwe, 1995 Linn na vhaṅwe, 1985
Nḓowetshumo i nga shandula mvelelo?
Ṱhaluso ya Uttal na vhashumisani nayo ya ṱhoḓisiso dza nḓowetshumo ya zwa fhethu yo wana mvelelo ya nḓowetshumo ya mulinganyo wa Hedges g = 0.47 musi ho bviswa mvelelo dzi sa anani na dziṅwe. Ṱhaluso iyi i katela nḓowetshumo dzo fhambanaho dza zwa fhethu, hu si u monisa zwivhumbeo muhumbuloni fhedzi, nahone a i sedzi mutambo wa Helibrain. I sumbedza uri vhukoni ha zwa fhethu vhu nga khwinifhala, fhedzi a i fulufhedzisi uri vhathu vhoṱhe vha ḓo khwinifhala nga nḓila i fanaho kana uri phambano ya zwigwada i ḓo fhela yoṱhe. Uttal na vhaṅwe, 2013
Ṱhoḓisiso dza u dovholola ndingo na dzone dzi wana uri vhukoni vhu a khwinifhala kha mishumo ya mihumbulo. Ngauralo, mvelelo ya khwine musi hu tshi dovhololwa i ṱoḓa u vhambedzwa na iṅwe ine ya dzhiela nṱha u ḓowela mushumo na u ṱangana nawo, phanḓa ha u ri yo bvelela nga u shanduka huhulwane ha vhukoni. Scharfen na vhaṅwe, 2018
U tea u ṱalusa hani mvelelo yau?
Shumisani tshifanyiso, tshifhinga tsha u fhindula na nḓila ya u vhalela mvelelo zwi fanaho, nahone sedzani luvhilo khathihi na u fhindula zwone. Ṱhoḓisiso ya u fulufhedzea ha zwipimo i tsivhudza uri mushumo wa maṱhakheni wa u ita ṱhoḓisiso a u iti uri hu vhe na u rangana ha muthu nga muthu hu sa shanduki. Mvelelo nthihi pfufhi a i ṋei vhuṱanzi ho khwaṱhaho ha uri muthu u na vhuimo vhu sa shanduki ha vhukoni ha zwa fhethu. Hedge na vhaṅwe, 2017
Ṱhaluso ine ya fhaṱa ndi ya mushumo wonoyo: ṱalulani uri ndi u monisa hufhio kana milayo ifhio ine ya konḓa, ni vhone mvelaphanḓa kha zwiteṅwa zwi sa ḓivhei fhedzi zwi fanaho. Vhuṱanzi vhu sumbedza uri muthu a nga guda vhukoni ha zwa fhethu, fhedzi a vhu khwaṱhisedzi uri muthu muṅwe na muṅwe u ḓo khwinifhala. A vhu tendeli u amba uri mbeu nthihi a i koni u monisa zwivhumbeo kana uri mutambo uyu u engedza vhuṱali hoṱhe. Uttal na vhaṅwe, 2013 Hyde, 2005
Nomboro ya mavuho a 286 i sumbedza uri ṱhaluso yeneyo ya kale yo katela mafhungo manzhi. A yo tei u dzhiiwa sa tsumbanḓila ya zwino ine ya imela vhathu vhoṱhe, kana sa nomboro ine ya nga shumiswa u vhalela phesenthe ya muthu kha mushumo wa kha tshishumiswa tsha u sela. Voyer na vhaṅwe, 1995
Lingedzani ndingo ya mahala i elanaho nazwo
Ndingo ya u monisa zwivhumbeo muhumbuloni
Lingedzani ndingo ya u monisa zwivhumbeo muhumbuloni ni ṱaluse mvelelo ni tshi tevhela milayo yayo. Vhambedzani miṅwe mvelelo yaṋu ine ya fana, ni songo vhea mvelelo kha tshigwada ni tshi tevhela zwine zwa ambiwa nga mbeu. Mvelelo dzo gandiswaho a dzi ṋei tshanduko ya maraga ya mutambo uyu i tevhelaho mbeu.
Mbudziso dzo ḓoweleaho
Naa mulinganyo u ntsumbedza uri ndi nnyi ane a ḓo kunda?
Hai. Phambano ya mulinganyo wa tshigwada a i ti mvelelo ya muthu muṅwe na muṅwe. Hyde, 2005
Naa phambano i a fana kha ndingo dzoṱhe dza zwa fhethu?
Hai. Ṱhaluso mbili dza kale dzi khethekanya mifuda ya mishumo na ṱhuṱhuwedzo ya nḓila ya u i ita. Voyer na vhaṅwe, 1995 Linn na vhaṅwe, 1985
Naa vhukoni ha zwa fhethu vhu nga khwinifhala?
Ṱhaluso ya nḓowetshumo i tikedza u khwinifhala ha mulinganyo kha nḓowetshumo dza zwa fhethu, fhedzi mvelelo dzi a fhambana nahone a hu na fulufhedziso ḽa uri muthu muṅwe na muṅwe u ḓo vhuyelwa. Uttal na vhaṅwe, 2013
Vhubvo
- Voyer na vhaṅwe (1995). Vhuhulwane ha phambano dza mbeu kha vhukoni ha zwa fhethu: Ṱhaluso ya ṱhoḓisiso na u sedza zwiṅwe zwipiḓa zwa ndeme..
- Linn na vhaṅwe (1985). U bvelela na u ṱalusa phambano dza mbeu kha vhukoni ha zwa fhethu: Ṱhaluso ya ṱhoḓisiso.
- Shepard na vhaṅwe (1971). U monisa zwivhumbeo zwa masia-mararu.
- Vandenberg na vhaṅwe (1978). U monisa zwivhumbeo, ndingo ya tshigwada ya u vhona zwivhumbeo zwa masia-mararu.
- Uttal na vhaṅwe (2013). U shandukisa vhukoni ha zwa fhethu: Ṱhaluso ya ṱhoḓisiso dza nḓowetshumo..
- Hyde (2005). Pfungwa ya u fana ha mbeu..
- Scharfen na vhaṅwe (2018). Mvelelo dza u dovholola kha ndingo dza vhukoni ha muhumbulo: Ṱhaluso ya ṱhoḓisiso.
- Hedge na vhaṅwe (2017). Phambano ya u fulufhedzea: Ndi ngani mishumo ya muhumbulo i khwaṱhaho i sa bveledzi phambano dza muthu nga muthu dzi fulufhedzeaho.
Bulani siaṱari iḽi: Naa vhanna vha kona u monisa zwivhumbeo muhumbuloni u fhira vhafumakadzi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ve/answers/sex-differences-in-mental-rotation. CC BY 4.0.
← Ṱolani dziṅwe phindulo