Naa tshifhinga tsha u aravha ha muthu tshi nga vha fhasi ha 100 milliseconds?

Woods na vhaṅwe vho shumisa tshifhinga tsha u thoma tshi sa bvumale, milingo ya uḓowedza na tshifhinga tsha u aravha u itela u sumbedza uri ndi zwiwo zwifhio zwo katelwaho. Dzenedzi tsheo ndi tshipiḓa tsha u kala phindulo kha tshiga, hu si phindulo ya u ṱavhanya kana yo fhirwaho nga tshifhinga. Yeneyo ṱhoḓisiso yo dovha ya lulamisa mvelelo yayo u ya nga u lenga ha zwishumiswa, zwine zwa sumbedza uri tshifhinga tsho ṅwaliwaho nga sofuthiwee a tshi fani nga ho livhaho na tshiwo tsha muvhili. Woods et al., 2015

U aravha na u bvumba ndi matshilele o fhambanaho

Arali tshiwo tshi tevhelaho tshi tshi nga bvumiwa, u sudzulusa hu nga lugiselwa tshi sa athu itea. Ngauralo, phindulo ya tshifhinga tshi re tsini na tsho lavhelelwaho i nga vha tsini vhukuma na tshiwo, fhedzi i songo thoma nga murahu ha u tshi vhona. Zwenezwo a si mbudziso i fanaho na tshifhinga tshi leluwaho tsha u aravha kha tshiga tshi sa athu vhonala, tshi sa bvumale. Thalutshedzo ya mushumo na nḓila ya u sumbedza zwiga ndi zwa ndeme kha u pfesesa tshikhala tshiṱuku nga nḓila i sa ḓowelei. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

Phindulo ya u nanga i katela u khetha nyito. Zwa kale zwa ṱhoḓisiso ya u fhindula nga nḓila dzo fhambanaho zwi sumbedza uri ndongiso ya mushumo i kwama tshifhinga tsha phindulo; mugumo wa fhasi une wa ambiwa kha mutambo wo leluwaho wa u vhona a wo tei u shumiswa kha mutambo une wa ṱoḓa tsheo vhukati ha nyito nnzhi. Hick, 1952

Ndi ngani mvelelo nthihi i mangadzaho i si vhuṱanzi ho khwaṱhaho

Mvelelo ya u ṱavhanya u fhira dzoṱhe ndi tshivhalo tsha mafheleloni a mutevhe. U dovholola mushumo lunzhi zwi engedza zwikhala zwa uri hu vhe na mvelelo i sa ḓowelei, phindulo ya u thoma hu tshee nga phanḓa kana vhukhakhi ha u kala. Ṱhoḓisiso ya mvelelo dza tshifhinga tsha u aravha dzi sa ḓowelei i ṱalusa uri ndi ngani vhaṱoḓisisi vha tshi vhea milayo ya u shuma nga phindulo dzo kalulaho, nṱhani ha u dzhia nomboro iṅwe na iṅwe yo sumbedzwaho sa i re na mafhungo a linganaho. Ratcliff, 1993

U kona u kala ha tshishumiswa a si u khwaṱhisedza zwa muvhili

Browser dzi nga rekhoda tshifhinga nga vhuṱanzi ha nḓivho ha nṱha, fhedzi u tandavhudzwa ha tshifhinga ho ṅwalwaho a zwi fani na u vha na vhuṱanzi ha u thoma ha tshiga tsha vhukuma na u dzhenisa mafhungo. U vhambedza maitele a zwishumiswa zwo sumbedza phambano dza tshifhinga na u sa dzudzanea. Mvelelo i re na nomboro nnzhi dza desimali a i ambi uri ndi tshikalo tsho teaho vhukuma tsha phindulo yau kha tshiga tshi vhonalaho. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020

Zwiṅwe hafhu, a zwi pfali u shumisa lulamiso lwa zwishumiswa lwo itelwaho maitele aṅwe u itela u tikedza kana u hanedza mvelelo yo tiwaho. U kala hu shuma kha zwishumiswa zwe zwa kala. Hu si na u zwi linganyisa, sia na vhuhulu ha vhukhakhi hoṱhe ha tshifhinga kha maitele au a zwi ḓivhei. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Zwine wa nga ita nga mvelelo ya u ṱavhanya nga maanḓa

Lavhelesa ndingo yoṱhe na milayo yayo: ho vha na phindulo dze dza itwa nga phanḓa, naa zwikhala zwo vha zwi tshi nga bvumiwa, nahone nomboro yo vha i ya fhasi kana avhareji? Vhambedza tshikalo tshi fanaho kha tshivhalo tsho tiwaho tsha milingo. U songo engedza milingo uri u kone u vhona nomboro ntswa ya fhasi wa i dzhia sa yo linganaho na ndingo ya kale. Ṱhoḓisiso ya tshivhalo tsha milingo i sumbedza uri nḓila ya u kala i a ḓitika nga mafhungo o kuvhanganywaho na mbudziso yo vhudziswaho. Miller, 2023 Ratcliff, 1993

Mvelelo nthihi i yoṱhe i dovha ya amba zwiṱuku nga ha pfaneleo ya muthu ine ya dzula yo khwaṱha. U fulufhedzea hu tea u sumbedzwa, zwihuluhulu musi mushumo u tshi shumiswa u vhekanya vhathu. Mvelelo yo teaho ndi ya uri ho itea zwiwo zwi sa ḓowelei kha uyu mutambo; u khwaṱhisedza phindulo ya muthu yo khetheaho zwi ṱoḓa u kala ho langiwaho. Hedge et al., 2017

A hu na tshiitisi hafha tsha u vhidza muthu muzwifhi, u mu ṱalula uri u na thaidzo kana u vhea mugumo wa tshifhinga u sa shanduki une wa shuma kha vhoṱhe. Phambano ya ndeme ndi vhukati ha tshikhala tsho sumbedzwaho na vhuṱanzi ha uri tshiwo tshiswa tsha pfungo tsho vhangisa phindulo zwa vhukuma. Woods et al., 2015 Bridges et al., 2020