Vhuṱanzi ha ndeme na nomboro
| Nzulele ya u vhala | Luvhilo lwo shumiswaho | Tshifhinga tsho vhalelwaho tsha maipfi a 1,000 |
|---|---|---|
| Luvhilo lwa vhukati lwa u vhala mafhungo a si a zwifanyiso kha tsenguluso, nga u sa amba | 238 WPM | Minete 4 na sekondi dza 12 |
| Luvhilo lwa vhukati lwa u vhala mafhungo a zwifanyiso kha tsenguluso, nga u sa amba | 260 WPM | Minete 3 na sekondi dza 51 |
| Luvhilo lwa vhukati lwa u vhala nga ipfi kha tsenguluso | 183 WPM | Minete 5 na sekondi dza 28 |
| Luvhilo lwa u vhala ha u tou ongolowa, u sumbedza tsumbo | 175 WPM | Minete 5 na sekondi dza 43 |
| Luvhilo lwa u vhala ha u tou ṱavhanya, u sumbedza tsumbo | 300 WPM | Minete 3 na sekondi dza 20 |
Zwifhinga ndi mbalo dzo vhalelwaho, dzo no rundelwa kha sekondi ya tsini: tshivhalo tsha maipfi tshi kovhekanywa nga WPM, ha tevhela u engedzwa nga 60. A si zwifhinga zwa u fhedza zwo sedzwaho kha athikili yo khetheaho ya maipfi a 1,000. Tsenguluso ya zwiko yo kuvhanganya ṱhoḓisiso dza luvhilo lwa u vhala kha maṅwalwa na maitele manzhi; luvhilo lwa vhukati lwa Luisimane ndi mathomo avhuḓi a u pulana. Brysbaert, 2019
U vhala athikili a zwi fani na u i guda
Zwiṱalusi zwa u vhala zwa nga misi zwa tsenguluso a zwi tei u shumiswa sa tshifhinga tsho tiwaho tsha u guda, u sedza mafhungo kana u ṅwala notsi. Zwenezwo zwi ṱoḓa u shumisa muhumbulo nga ho engedzeaho na u dovholola. Ṱhoḓisiso ya u sudzuluwa ha maṱo i ṱalusa u vhuyelela murahu kha maipfi na u ima ha maṱo hu shandukaho sa zwipiḓa zwa u vhala hu re na mushumo, hu si tshifhinga tsho xelaho tshine tsha fanela u fheliswa tshifhinga tshoṱhe. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Muedzo we wa thivhela u dovholola u vhala hu thusaho wo wana u pfesesa hu si havhuḓi nga fhasi ha honoho u shandulwa. Zwenezwi zwi tikedza u fhambanyisa u fhira kha maṅwalo na u a pfesesa, nṱhani ha u dzhia u swika kha ipfi ḽa u fhedzisela nga u ṱavhanya sa tshone tshi sumbedzaho u bvelela. Schotter et al., 2014
Hu pfi mini arali maṅwalwa a sa ḓivhei kana e nga luṅwe luambo?
U vhala nga luambo lwa vhuvhili zwi bva kha vhukoni ha luambo na u ṱangana nalwo. Ṱhoḓisiso ya masiandaitwa a u anzela u vhona maipfi i sumbedza uri tshenzhemo ya luambo i shandula mushumo une muhumbulo wa u ita. U ḓivha maipfi na hone zwi kwama uri muvhali a pfesese tshipiḓa tshingafhani; ngauralo tshivhalo tshi fanaho tsha maipfi tshi nga ṱoḓa vhuḓidini ho fhambanaho kha vhavhali vhane vha fhambana. Whitford et al., 2012 Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016
Ndi mini zwine zwa kwama izwi?
Miṅwaha na mbeu zwi ṱoḓa tshifhinga tsho fhambanaho tsha u vhala naa?
Tsenguluso i sumbedza luvhilo lwa fhasi kha vhana, vhaaluwa na vhavhali vha luambo lwa vhuvhili, fhedzi luvhilo lwa vhukati lwa vhaaluwa a si tshikalo tsho teaho muthu nga miṅwaha yawe. Ṱhoḓisiso nnzhi dzo katela vhathu vho funzeaho, kanzhi vhagudi. A hu na tshivhalo tsha sekondi tshine tsha nga shumiswa kha vhathu vhoṱhe u engedza tshifhinga tsha u vhala tshipiḓa tsha maipfi a 1,000 nga ṅwambo wa mbeu, zwi tshi ya nga honoho vhuṱanzi. Brysbaert, 2019
Maipfi a si zwipiḓa zwa mafhungo zwi linganaho kha nyambo dzoṱhe. Phambano dza vhulapfu ha maipfi, tshivhumbeo tsha luambo na maṅwalwa, dzi ita uri zwi konḓe u vhambedza WPM kha nyambo dzo fhambanaho. Muvhali wa nyambo nnzhi a nga vhambedza mishumo i fanaho nga luambo luthihi, nṱhani ha u dzhia WPM ya fhasi sa vhukoni hoṱhe ha fhasi. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015
Ndi mini tshi nga ita uri tshikalo tshi vhe tshavhuḓi?
Vhalani tshipiḓa tshi sa ḓivhei tshine tsha konḓa nga nḓila i fanaho, ni sedze zwe na pfesesa. Luvhilo lwaṋu kha mushumo u fanaho lu nga thusa kha u dzudzanya tshifhinga u fhira luvhilo lwa vhukati lwa vhathu, naho tsumbo nthihi pfufhi i tshi nga sa sumbedza tshikalo tsho teaho. Fhambanyisani tshifhinga tsha u vhala fhedzi na tsha u awela, u ṅwala zwine na vhona na u ita notsi. Heyi ndi mbalo ya u pulana, a si ndingo ya u ṱola yo khwaṱhisedzwaho. Brysbaert, 2019
Tsenguluso ya u vhala nga luvhilo i wana uri kanzhi u engedza luvhilo nga maanḓa zwi ita uri u pfesesa hu fhungudzee; u tou sedza nga u ṱavhanya zwi nga thusa kha tshipikwa tsho fhambanaho, fhedzi a zwi fani na u pfesesa nga vhuḓalo. Arali tshipikwa e u wana mafhungo a tevhekaho, u ṱola nga u ṱavhanya hu nga vha ho tea. Arali tshipikwa e u guda, tshifhinga tsho engedzeaho tsha u sedza zwine zwa amba ndi tshipiḓa tsha tshikalo. Rayner et al., 2016
A hu na ṱhoḓisiso yo bulwaho ine ya sumbedza uri mutambo kana tshifanyiso tsho tiwaho tsha tshifhinga zwi ita uri vhavhali vha vhe na muhumbulo wa nṱha. Zwine zwa nga pimiwa ndi maitele kha tshipiḓa tsho tiwaho, hu tevhelwa ndaela dzo tiwaho, hu tshi sedzwa u pfesesa khathihi na luvhilo. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Lingedzani ndingo ya mahala i elanaho nazwo
Ndingo ya luvhilo lwa u vhala
Lingedzani ndingo ya luvhilo lwa u vhala kha tshipiḓa tshi sa ḓivhei, ni fhindule mbudziso dza u pfesesa. Shumisani mvelelo sa tshikalo tsho livhaho kha mushumo musi ni tshi pulana u vhala zwi fanaho. Engedzani tshifhinga tsha notsi kana u guda nga thungo, nṱhani ha u lavhelela uri mishumo yoṱhe i dzhene kha tshifhinga tsha u vhala fhedzi.
Mbudziso dzo ḓoweleaho
Ndi ifomula ifhio?
Minete ndi tshivhalo tsha maipfi tsho kovhekanywaho nga maipfi ane a vhalwa nga minete nthihi. Nga 238 WPM, 1,000 yo kovhekanywa nga 238 ndi minete dzi ṱoḓaho u vha 4.20, kana minete 4 na sekondi dza 12. Brysbaert, 2019
Tshikalo tshi katela u ṅwala notsi naa?
Hai. Mbalo i amba tshifhinga tsha u vhala nga luvhilo lwo nangiwaho; u guda na u ṅwala notsi ndi mishumo yo engedzeaho. Brysbaert, 2019
Ndi nga fhungudza tshifhinga nga hafu ndi sa xelelwi nga u pfesesa naa?
Tsenguluso ya u vhala nga luvhilo a i tikedzi fulufhedziso ya uri zwenezwo zwi nga itea tshifhinga tshoṱhe. U engedza luvhilo nga maanḓa kanzhi zwi ita uri u pfesesa hu fhungudzee. Rayner et al., 2016
Vhubvo
- Brysbaert (2019). Ndi maipfi mangana ane ra a vhala nga minete? Tsenguluso na meta-analysis ya luvhilo lwa u vhala.
- Rayner et al. (2016). Zwinzhi zwine zwa tea u vhalwa, tshifhinga tshiṱuku.
- Rayner (1998). U sudzuluwa ha maṱo musi hu tshi vhalwa na u shumiswa ha mafhungo: miṅwaha ya 20 ya ṱhoḓisiso.
- CLIFTON et al. (2015). U sudzuluwa ha maṱo musi hu tshi vhalwa na u shumiswa ha mafhungo: minwaha ya 40 ya mushumo wa Keith Rayner.
- Whitford et al. (2012). Tshenzhemo ya luambo lwa vhuvhili i shandula masiandaitwa a u anzela u vhona maipfi kha luambo lwa u thoma na lwa vhuvhili: vhuṱanzi vhu bvaho kha u pima u sudzuluwa ha maṱo musi hu tshi vhalwa zwitanza zwa mupo.
- Nation (2006). Hu ṱoḓea ḓivhaipfi khulwane lungafhani u itela u vhala na u thetshelesa?.
- Schotter et al. (2014). Ni songo tenda zwine na vhala (luthihi fhedzi).
- Brysbaert et al. (2016). Ri ḓivha maipfi mangana? Zwiṱalusi zwi shumiswaho zwa vhuhulwane ha ḓivhaipfi zwi tshi bva kha ṱhalutshedzo ya ipfi, vhunzhi ha u ṱanganedza luambo na miṅwaha ya muthetshelesi.
Bulani siaṱari iḽi: Zwi dzhia tshifhinga tshingafhani u vhala maipfi a 1,000?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ve/answers/how-long-to-read-1000-words. CC BY 4.0.
← Ṱolani dziṅwe phindulo