Ukaboni ukuru na manambara
| Nkhani ya nyengo | Ng'anamuro | Mphaka wake |
|---|---|---|
| Chinthu chakwamba cha chandulo | Chinthu icho munthu wakwenera kusankha panji kuyowoya | Malango gha mulimo ndigho ghakulongosora ntchito yake |
| Chinthu chachiŵiri pafupifupi 200–500 ms pamanyuma | Kanandi chikuzomelezgeka kuyowoyeka yayi | Iyi ni nyengo yakuyana waka mu viyezgo |
| Chinthu icho chikulondezgapo nyengo yeneyiyo | Mu ndondomeko zinyake, munthu wangachipulika mwakupambana | Nyengo yake njakudumulika waka yayi |
Chiyezgo chakwamba cha Raymond na ŵanyake ndiposo kuweleramo kwa kafukufuku kwakulondezgapo vikupenda kuwonetska vinthu vinandi vyakuwoneka mwaluŵiro: vinthu vikuwoneka mwakutemwa, ndipo vinthu vya chandulo vikusazgikana na vyakusokonezga. Nyengo yakuyana waka yikuthemba pa ndondomeko na ivyo ŵanthu ŵakwenera kuchita. Iyi ni nyengo yakukhazikika yayi iyo yikupimika na mchezo uliwose wa mahara. Raymond et al., 1992 Dux et al., 2009
Kasi chinthu chachiŵiri chikuwoneka yayi nadi?
Ivyo vikuwoneka mu mulimo ni kuchepa kwa kuyowoya chinthu chachiŵiri cha chandulo pa vinthu vinyake vyakukhazikika. Nthowa zakupambanapambana zakulongosolera zikupambana pa nkhani ya kusankha chinthu, kumanya mwakuwonekerathu, kusungira mu chikumbumtima chakugwira ntchito na vinthu vinyake vyakutondeska. Kuweleramo uku kukupenda ukaboni uwu, m'malo mwakuti chinthu chilichose icho munthu waleka kuyowoya chiyowoyeke kuti ntchifukwa chakuti visimikizgo vyakwamba vya kusunga mu maso vyatondeka. Dux et al., 2009 Martens et al., 2009
Lekani kuluwako kuti kulondola kwa kuyowoya, nyengo ya ivyo vikuwoneka vya chandulo, na languro lakuti munthu wasankhe chinthu chakwamba ni vyakuzirwa. Languro panji kusintha kwa icho chikuwoneka vingasinthaso ivyo vikupimika. Pakukhumbikwa kumanya mulimo kuti tipulikiske nyengo ya ma ms. Raymond et al., 1992 Martens et al., 2009
Kasi chikumbumtima chakugwira ntchito chikukhwaska wuli malongosolero agha?
Kusankha na kusungilira chinthu chakwamba cha chandulo vingapoka nkhongono pa kupanga chinthu chikulondezgapo. Malongosolero gha chikumbumtima chakugwira ntchito ghakupatura kusunga vinthu na kuvipwelelera; kuweleramo kwa Cowan kukulongosora za unandi wa vinthu ivyo munthu wangapwelelera pa vyakukhazikika vinyake. Nthowa izi zikovwira kupanga malongosolero, kweni kudukuka uku kukupima mwachindunji nkhongono yonsene ya chikumbumtima ya munthu yayi. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Kasi chikukhwaskika na vichi?
Kasi uku nkhwakuyana na kuleka kuŵika mahara nyengo yitali?
Yayi. Kusuzgika kwa sekondi yimoza yayi pakuyowoya vinthu ivyo vikuwoneka pafupi pafupi, nkhwakupambana na kulutilira kuchita makora kwa maminiti. Kafukufuku wa kuŵika mahara kwa nyengo yitali wakupenda kusintha kwa mahara na maubudi mu nyengo, apo viyezgo vya kudukuka kwa mahara vikusintha nyengo pakati pa vinthu. Vyose vikuyowoyeka kuti mahara, kweni vimanyikwiro vyawo vya nyengo vikuyana yayi. Esterman et al., 2013 Dux et al., 2009
Kuweleramo kwa kafukufuku pa kusoŵa tulo kukupatura so vigaŵa na vyakufumapo vyakupambanapambana vya kughanaghana. Kutondeka pa mulimo wa kuŵika mahara kwa nyengo yitali kungaperekeka yayi mwakudunjika ku malongosolero gha 200–500 ms; ndipo kuleka kuyowoya chinthu chimoza icho chawoneka mwaluŵiro kukusimikizgira yayi kusoŵa tulo panji suzgo linyake. Lim et al., 2010
Kasi msinkhu na kugonana kwa munthu vikupereka viyelezgero vyake?
Kuweleramo uko kwazunulika kukulongosora vyakuchitika mu viyezgo na kupambana kwa ndondomeko, yayi tchati cha maperesenti gha pa intaneti chakulongosora msinkhu na kugonana kwa munthu waliyose. Kupa munthu msinkhu wa mahara chifukwa cha kuleka kuyowoya vinthu vichoko waka kukukhumbikwira ukaboni wa kukwana uwo mabuku agha ghakupereka yayi. Martens et al., 2009 Dux et al., 2009
Kukhazikika kwa vipimo nako ni nkhani yinyake. Ivyo vikulongosoreka pa suzgo la kukhazikika vikulongora kuti chinthu chakuzomerezgeka na ŵanthu ŵanandi pa kaghanaghaniro kakupima chikung'anamura yayi kuti chingapima mwakukhazikika mphambano ya munthu na munyake. Chiwoneskero chifupi chikung'anamura yayi kuti ntchipimo cha matenda panji cha wunthu. Hedge et al., 2017
Kasi munthu wangachita vichi na ivyo wasanga?
Vigwiliskirani ntchito kuti mupulikiske chifukwa icho vinthu ivyo vikuwoneka pafupi pafupi vingaleka kumanyikwa nangauli munthu wakuyezgayezga kuŵika mahara. Ukaboni ukusimikizgira yayi dango la nyengo zakupatulira vinthu pa umoyo wa zuŵa na zuŵa la munthu waliyose, ndondomeko yakusambizgira iyo yikugwira ntchito nyengo zose, panji kuti kuseŵera mchezo wa mahara kukupangiska ŵanthu kuŵa na vinjeru chomene pa vyose. Vinthu ivi vingakhumbikwira ukaboni wakupambukiska vinjeru ku vinthu vinyake. Dux et al., 2009 Martens et al., 2009
Pakuyaniska milimo mwakujiyuyura, sungani liŵiro la ndondomeko, vinthu vya chandulo na ivyo mukwenera kuyowoya vyakuyana, ndipo pendani kulondola m'malo mwakupanga nambara yimoza ya kuchira. Mchezo unyake wa mahara uyowoyeke kuti ni mulimo unyake. Raymond et al., 1992 Hedge et al., 2017
Yezgani chiyezgo chaulere chakuyana na ichi
Chiyezgo cha nyengo yakutegherezgera
Yezgani chiyezgo cha nyengo yakutegherezgera kuti mupende kulutilira kuchita mulimo na maubudi. Ichi ni chiyezgo cha kudukuka kwa mahara cha vinthu vinandi vyakuwoneka mwaluŵiro yayi, ntheura nambara yake yingapima yayi nyengo yinu ya 200–500 ms. Kafukufuku wakulongosora chigaŵa chakuyana cha mahara, kweni wakugwiliskira ntchito chipimo chinyake.
Mafumbo ghakawiro
Kasi ichi chikuchitika chifukwa cha kufyenyeka kwa maso?
Zina ili likulongora kusintha kwa umo munthu wakuyowoyera vinthu vya chandulo ivyo vikuwoneka mwaluŵiro, yayi kufyenyeka kwa maso kwa thupi. Dux et al., 2009
Kasi chikung'anamura kuti waliyose wakuŵika mahara kwa 500 ms pera?
Yayi. Nyengo yakuyana waka yikukhwaska nyengo ya vinthu viŵiri vya chandulo mu chiyezgo chakukhazikika, yayi utali wa nyengo iyo munthu wangaghanaghanira pa chinthu. Martens et al., 2009
Kasi mchezo wanyengo zose wa mahara ungapima ichi?
Mulimo wakwenelera pera uwo uli na nyengo yakwenelera ya vinthu vya chandulo na ivyo munthu wakwenera kuyowoya ndiwo ungapima kusintha uku. Nambara ya kuŵika mahara nyengo yitali ni chipimo chinyake. Raymond et al., 1992 Esterman et al., 2013
Mabuku gha kafukufuku
- Dux et al. (2009). Kudukuka kwa mahara: kuweleramo pa ukaboni na malongosolero.
- Martens et al. (2009). Kudukuka kwa mahara: ivyo vikachitika kale, ivyo vilipo sono, na munthazi pa kuleka kumanya vinthu ivyo vikuwoneka.
- Raymond et al. (1992). Kukanizga kwa kanyengo kwa kupima vinthu vyakuwoneka mu mulimo wa RSVP: kudukuka kwa mahara?.
- Baddeley (2012). Chikumbumtima chakugwira ntchito: malongosolero, vimanyikwiro na mphindano.
- Cowan (2001). Nambara yamaseŵero ya 4 mu chikumbumtima cha nyengo yifupi: kughanaghaniraso unandi wa ivyo wongo ukusunga.
- Esterman et al. (2013). Kasi munthu wali na mahara panji waghanaghana vinyake? Kulondoza kusintha kwa milimo ya thupi na wongo apo munthu wakuŵika mahara nyengo yitali.
- Lim et al. (2010). Kuweleramo kwa kafukufuku pa umo kusoŵa tulo kwa nyengo yifupi kukukhwaskira vinthu vyakupambanapambana vya kughanaghana.
- Hedge et al. (2017). Suzu la kukhazikika kwa vipimo: chifukwa icho milimo yakupimira kughanaghana yikuzomerezgeka chomene kweni yikupima yayi mwakukhazikika mphambano ya munthu na munyake.
Zunurani peji ili: Kudukuka kwa mahara ni vichi, ndipo kumatora nyengo yitali wuli?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/tum/answers/what-is-the-attentional-blink. CC BY 4.0.
← Sanda mazgoro ghanyake