Ha yini xikambelo xa Stroop xi tika?

Swikambelo swo sungula swa Stroop a swi tirhisa ku hlamula hi marito hi ku landzelelana, kasi vuhundzuluxi bya le ka inthanete byi nga tirhisa ku tshikelela buthande. Mikarhi ni mimpimo ya swona a swi ringanisiwi hi ku kongoma. Tihuvo ta ndzavisiso ti hlamusela ku hambana lokukulu eka vuhundzuluxi bya mintirho, mimpimo ya masungulo ni tifomula, hi yona mhaka vito leri nge Stroop ri nga kombisiki xikalo xa tinomboro lexi tirhaka eka vanhu hinkwavo. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017

I yini lexi vangaka ku nga fambisani?

Eka munhu loyi a hlayaka kahle, rito leri tsariweke ri nga endla leswaku a lava ku hlamula hi ndlela leyi nga fambisaniki, hambiloko a lerisiwa ku vula muhlovo wa inki. Nkambisiso wa MacLeod wu kambisisa tinhlamuselo to hambana ta ku kavanyetana loku, ematshan'weni yo ku hlamusela hi xiphemu xin'we xa byongo kumbe ku tsandzeka ntsena ku tikhoma. Ntirho lowu wu kambela ku phikizana loku vangiwaka hi ndlela leyi wu endliweke ha yona. MacLeod, 1991

I swa nkoka ku hambanisa ku hlayela lexi nga fambisaniki susa lexi fambisanaka ni ku hlayela lexi nga fambisaniki susa lexi nga riki na tlhelo. Rito leri fambisanaka ni muhlovo ri nga olovisela munhu ku hlamula; kutani loko u cinca xiyimo xa masungulo, leswi ku hambana ku swi katsaka na swona swa cinca. Nkambisiso wa swa vutshunguri wu hlamusela leswaku ku hundzuluxela mbuyelo wa xikambelo ku fanele ku landzela maendlelo ni ndlela ya ku hlayela leyi hlawuriweke. Scarpina et al., 2017

Ha yini ku durha lokutsongo ku nga vuli leswaku u ni miehleketo yo antswa

Mpfuneto wa ku hambana wu titshege hi swiyimo leswi pimiweke ni swihoxo swa mpimo wa swona. Ndzavisiso wa ku tshembeka wu komba leswaku mbuyelo wa ntolovelo lowu tiyeke wu nga va kona hi nkarhi lowu ku hambana ka munhu ni munhu ku nga pimiwangiki hi ku tshemba. Ku durha lokutsongo swinene eka xikambelo xo koma ku nga vangiwa hi ku cinca-cinca, ku cinca ka ku lulama ka tinhlamulo kumbe ku hambana ka mimpimo ya masungulo; a swi kombisi hi ku tisungulela vuswikoti byo lawula miehleketo hi ndlela yo hlawuleka. Hedge et al., 2017

I yini lexi cincaka vukulu bya mbuyelo?

Tinhlamulo leti munhu a nga hlawulaka eka tona ni ndlela leyi tinhlamulo ti fambisanisiwaka ha yona swi khumba ntirho wa ku hlamula. Ndzavisiso wa khale wa ku hlawula nhlamulo wu komba leswaku ku hlawula eka tindlela to hambana ku na swilaveko swa nkarhi wa kona. Hikokwalaho, ntlangu wa Stroop lowu tirhisaka mause ni xikambelo xa phepha lexi hlamuriwaka hi nomu a swi hambani hi xivumbeko xa le handle ntsena. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017

Nkarhi wa browser ni switirhisiwa na swona swi khumba mikarhi ya ku hlamula hi ku angarhela. Hambiloko ku pimanisa swiyimo eka xitirhisiwa xin'we swi nga susa swin'wana leswi fanaka, a swi tiyisisi leswaku swihoxo swa nkarhi swi hera hinkwato kumbe leswaku mpimo wa ku hambana wa tshembeka. Ku laveka ndzavisiso wa ku pima nkarhi wa ku ringeta ni wa mimpimo ya ntivo-miehleketo leswaku ku fikeleriwa makumu wolawo. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017

Ku pfumala vurhongo ku nga khumba nyingiso, kambe nkambisiso lowu katsaka ndzavisiso wo tala wa ku pfumala vurhongo wu kuma mihlaselo yo hambana eka mintirho ni swiyenge swo hambana. A wu tiyisisi leswaku ku durha ka wena eka Stroop ku fanele ku engeteleka hi mpimo lowu yimeke loko u nga etlelanga kahle. U nga hundzuli ku cinca-cinca ka ntolovelo ku va makumu ya rihanyo ra wena. Lim et al., 2010

Ku vuriwa yini hi ku tiva tindzimi timbirhi ni ku titoloveta?

Nkambisiso lowu katsaka vuxaka bya ku tiva tindzimi timbirhi eka vanhu lavakulu wu kume leswaku vuyelo byitsongo byo sungula eka vuswikoti byo lawula mintirho a byi nga ha vonaki endzhaku ka ku lulamisa xihoxo xa ku kandziyisiwa ka ndzavisiso. Hikokwalaho, mbuyelo wa munhu eka Stroop a wu tiyisisi leswaku ku tiva tindzimi timbirhi ku n'wi nyika kumbe ku n'wi tekela vuyelo. Ku tolovelela ririmi ka ha ri ka nkoka leswaku munhu a twisisa ntirho wa marito lowu endliwaka, ku nga ri xivangelo xo n'wi nyika vito ra vuswikoti bya miehleketo hi ku angarhela. Lehtonen et al., 2018

Loko u pimanisa mbuyelo wa wena, hlayisa ririmi, ndlela ya ku hlamula ni milawu ya ku hlayela swi nga cinci, naswona languta ku lulama ka tinhlamulo swin'we ni rivilo. U nga gimeti leswaku ku hambana kutsongo i ku antswa loko swi vangiwa hi ku hlamula hi ku nonoka eka xiyimo xa masungulo kumbe hi swihoxo swo tala. Leyi i mindzayo ya ku pima leyi humaka eka minkambisiso, a hi ndlela ya ku titoloveta leyi tiyisisiweke. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017

Vuyelo bya xiviri byo tlanga i ku tolovelana ni ntlangu lowu wo karhi wa ku phikizana ka tinhlamulo. Ku tika ka wona kumbe mbuyelo wa le henhla a swi kombisi vuswikoti byo tlhariha, vuvabyi kumbe vuyelo byo angarhela bya ku titoloveta. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017