Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Nkarhi wa ku khwaja hi susa nkarhi wa mpfumawulo | Nhlamuselo | Xiyimo |
|---|---|---|
| −20 ms | Ku khwaja ku humelela mpfumawulo wu nga si twala | Nhlayo yo hlamusela |
| 0 ms | Swiendlakalo leswi rhekhodiweke swi humelela hi nkarhi wun’we | Nhlamuselo ya ku nga hambani ka nkarhi |
| +20 ms | Ku khwaja ku humelela endzhaku ka mpfumawulo | Nhlayo yo hlamusela |
Swikombiso leswi swi hlamusela ndlela leyi tinhlayo ti kombisaka ha yona ku hambana ka nkarhi; a swi vuli xiyenge xa ntolovelo kumbe mpimo wo kambela vuvabyi. Swikambisiso swa ku fambisana swi hlamusela ntolovelo wa ku khwaja ku rhangela mpfumawulo naswona swi kambisisa swivangelo swo hambana. Mhaka leyi yi khumba ku hlanganisa hi ku langutela, ku nga ri mphikizano wo olova wa nkarhi wo angula. Repp, 2005 Repp et al., 2013
Ha yini ku langutela swi ri swa nkoka?
Leswaku munhu a hambeta a fambisana ni mpfumawulo lowu phindha-phindhaka, a nga lulamisela ku famba loku landzelaka hi ku ya hi nkarhi lowu a wu languteleke. Ku rindza ku twa ku ba kun’wana ni kun’wana kutani u sungula ku famba endzhaku ka kona i ndlela yin’wana yo angula. Swikambisiso swi hambanisa ku lulamisa xiyimo xa nkarhi, ku lulamisa nkarhi wa mpfumawulo lowu phindha-phindhaka ni nkoka wa rungula ra nkarhi, ematshan’weni yo vula leswaku ku fambisana ku vangiwa hi reflex yin’we yo olova. Repp, 2005
Nkarhi lowu ku khwaja ku rhangelaka ha wona hi xiringaniso ni ku hangalaka ka ku khwaja na swona swa hambana. Munhu a nga ha khwaja ku rhangela nyana hi ndlela leyi tshamaka yi fana, kumbe ku khwaja ku hangalaka swinene ku rhendzela eka 0. Tindlela leti ta hambana, naswona a swi fanelanga ku hlanganisiwa hi ku vula leswaku nhlayo yin’wana ni yin’wana leyi nga ehansi ka zero yi bihile. Repp et al., 2013
Xana rivilo ra mpfumawulo ri cinca ntlangu?
Rivilo leri munhu a ri tsakelaka ni mpimo wa ku ba lowu vanhu va nga wu landzelaka swa hambana loko va ri karhi va kula. Ndzavisiso wa McAuley ni vatirhi-kulobye wa nkarhi wa ku hanya ni nkambisiso wa tempo leyi tumbulukaka swi komba leswaku ha yini mpimo wun’we wa metronome wu nga nyiki rungula leri ringanaka eka vanhu hinkwavo. Tempo ya ntumbuluko leyi nga riki na mpfumawulo lowu vekeriweke na yona yi hambana ni ku fambisana ni rhithimi leyi nyikiweke. McAuley et al., 2006 Desbernats et al., 2023
I yini lexi xi khumbaka?
Switirhisiwa swi nga cinca ku hambana ka nkarhi loku pimiweke
Nkarhi lowu software yi kunguhateke ku humesa mpfumawulo ha wona wu nga hambana ni nkarhi lowu mpfumawulo wa xiviri wu sungulaka ha wona; nkarhi lowu ku khwaja ku tsariwaka ha wona na wona wu nga hambana ni nkarhi lowu ku khwaja ku humeleleke ha wona. Nkambisiso wa ku pima nkarhi eka inthanete wu hlamusela ku hlwela ni ku cincacinca loku hambanaka hi sisiteme. Hikaloko, ku rhangela kutsongo loku pimiweke ku katsa ni ku nga tiyiseki loku humaka eka switirhisiwa, ngopfu-ngopfu loko mpfumawulo ni ku tsarisa ku nghenisa swi tirhisa tindlela to hambana. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Ku endla ntlangu lowu ko tala swi nga pima ku cincacinca kun’wana, kambe a swi lulamisi hi ku tisungulela ku hambana ka nkarhi loku tshamaka ku ri kona. Loko ku nga kamberiwanga nkarhi wa xiviri wa switirhisiwa, u nga susi ku hlwela loku tolovelekeke ka xitirhisiwa kumbe ku teka timilliseconds ti nga ri tingani ku fana ni mpimo lowu kongomeke wa ku langutela ka misiha ya ntima. Anwyl-Irvine et al., 2020
Xana ku khwaja ka ha ri ni nkarhi swa fana ni ku tsandzeka ku twa ku ba ka rhithimi?
E-e. Ku rhangela kutsongo ka mpfumawulo eka ntlangu wa ku fambisana ku hambana ni ku tsandzeka loku kongomeke loku hlamuseriweke eka xiyimo xa munhu loyi a nga twiki ku ba ka rhithimi. Ndzavisiso wolowo wu kambisisa ndlela yo anama eka mitlangu yo hambana, ku nga ri mpimo wun’we wa vanhu hinkwavo lowu sekeriweke eka leswaku ku khwaja ka xiringaniso ku le mahlweni ka zero kumbe e-e. Phillips-Silver et al., 2011
I yini leswi u nga swi titolovetaka kumbe ku swi ringanisa hi ndlela leyi twalaka?
Ringanisa ntlangu lowu fanaka, tempo, ndlela yo nghenisa ni xiyimiso xa mpfumawulo, naswona languta ku hambana ka nkarhi ni ku hangalaka ka swona hi ku hambana. Ku titoloveta ku nga cinca ku hlanganisa ka mivumbeko eka ntlangu, kambe swikambisiso leswi a swi vuli mpimo wa ndzetelo lowu tiyisisiweke kumbe nawu wa leswaku un’wana ni un’wana u fanele a sindzisa ku hambana ka nkarhi ka xiringaniso ku va zero hi ku hetiseka. Repp et al., 2013
Ku tshamiseka ka mivuyelo ya nkarhi wo koma na kona i ka nkoka loko u nga si avanyisa mivuyelo ya munhu. Ndzavisiso wa ku nga fambisani ka ku tshembeka ka swikambelo wu nyika xivangelo lexi angarhelaka xo tiyisisa leswaku mphakelo wa xitshuriwa wa tshamiseka, ematshan’weni yo gimeta leswaku i vumunhu bya nkarhi hinkwawo hi ku ya hi nkombiso wo koma. Hedge et al., 2017
Nhlamuselo ya nkoka hi leswaku ku langutela i xiphemu xa ku hlanganisa rhithimi. Ku khwaja loku rhekhodiweke ku nga si ba mpfumawulo nyana ku fanele ku hlamuseriwa hi ku tekela enhlokweni ntlangu ni switirhisiwa; a hi ku kambela vuvabyi, mpimo wa vuswikoti hinkwabyo bya vuyimbeleri, kumbe vumbhoni bya rivilo ro angula ra le henhla ku tlurisa ra vanhu. Repp, 2005 Anwyl-Irvine et al., 2020
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa ku twa vuyimbeleri
Ringeta xiyenge xa rhithimi eka xikambelo xa ku twa vuyimbeleri leswaku u phindha xivumbeko lexi u xi tweke. Lowu i ntlangu wa ku yingisela ni ku phindha, ku nga ri wa ku hambeta u fambisana ni metronome. Mphakelo wa kona a wu nge hlamuseriwi hi ku kongoma hi ku tirhisa mpimo wa negative asynchrony lowu hlamuseriweke laha.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana mivuyelo leyi nga ehansi ka zero i swihoxo?
Yi vula leswaku ku khwaja loku rhekhodiweke ku humelele mpfumawulo wu nga si twala hi ku ya hi ndlela leyi tinhlayo ti tirhisiwaka ha yona laha. Ku rhangela kutsongo hi xiringaniso i mhaka leyi tivekaka eku fambisaneni, a hi ku tsandzeka hi ku tisungulela. Repp, 2005
Xana ku khwaja ka ha ri ni nkarhi swi vula leswaku nkarhi wo angula wu le hansi ka zero?
Swi komba ku langutela xiendlakalo lexi vhumbhiwaka, ku nga ri ku angula loku sungulaka endzhaku ko twa mpfumawulo lowuntshwa lowu nga languteriwangiki. Repp et al., 2013
Xana Bluetooth kumbe riqingho swi nga khumba ku hambana ka nkarhi?
Tindlela ta mpfumawulo ni ta ku nghenisa ti nga engetela ku hambana ka nkarhi. Nhlayo leyi kongomeke yi fanele yi pimiwa eka xiyimiso lexi tirhisiwaka; ku lulamisa loku tolovelekeke a ku na xivangelo lexi tiyeke. Anwyl-Irvine et al., 2020
Swihlovo
- Repp (2005). Ku fambisana ka misiha ya ntima ni switwi: Nkambisiso wa matsalwa ya ku khwaja.
- Repp et al. (2013). Ku fambisana ka misiha ya ntima ni switwi: Nkambisiso wa ndzavisiso wa sweswinyana (2006–2012).
- McAuley et al. (2006). Nkarhi wa hina wa ku hanya: Ku kula ka nkarhi ni ku landzelela swiendlakalo eka nkarhi wa ku hanya..
- Desbernats et al. (2023). Hi swihi swilo leswi cincaka tempo ya miri leyi tumbulukaka? Nkambisiso wa matsalwa ya ndzavisiso.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Ku kongoma ni ku pima hi ndlela ya xiviri eka tipulatifomo ta ndzavisiso wa inthanete, tibrawuza ta webu ni switirhisiwa.
- Bridges et al. (2020). Ndzavisiso lowukulu wa ku pima nkarhi: ku ringanisa switirhisiwa swo hambana swa ku endla ndzavisiso, swa le laboratorini ni swa inthanete.
- Phillips-Silver et al. (2011). U velekeriwe ku cina kambe a nga koti ku twa ku ba ka rhithimi: Muxaka lowuntshwa wa ku pfumala vuswikoti byo twisisa vuyimbeleri ku sukela loko u velekiwa.
- Hedge et al. (2017). Ku nga fambisani ka ku tshembeka ka swikambelo: Ha yini mitlangu ya miehleketo leyi tiyeke yi nga humesi ku hambana ka vanhu loku tshembekaka.
Tsavula tluka leri: Hikokwalaho ka yini ku khwaja ka mina ku twala ku ri ka ha ri ni nkarhi nyana ku nga si ba mpfumawulo wa metronome?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/why-taps-come-before-the-beat. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana