Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Xikombiso | Nhlayo | Lexi xi xi tiyisaka |
|---|---|---|
| Maendlelo ya Woods ya ku angula ko olova | 20 ya ku titoloveta, miringo ya 120 | Maendlelo man’we lama kandziyisiweke, ku nga ri mpimo wa le hansi wa misava |
| Xikalo xo komba xa miringo leyi tiyimeleke | Miringo ya 4 wa mikarhi | Xi hunguta xihoxo xa ntikelo hi le xiphen’weni loko ku hambana ku nga cinci |
| Ndzavisiso wa khale wa ku tshembeka | 18 ya ku angula ko olova, 30 ya ku hlawula eka swimbirhi | Swi ringene ehansi ka swiyimo swo karhi swa ndzavisiso wolowo |
Nhlayo ya khale yi huma eka Hamsher na Benton, lava eka xitsariwa xa vona xo komisa va vekaka xitsundzuxo xa leswaku makumu ya vona ma tirha ntsena eka swiyimo swa ndzavisiso wolowo. Nhlayo yoleyo a yi fanelanga ku tirhisiwa eka ntlangu wa manguva lawa wa le ka burawuzara onge i nawu wo tiyisisa. Ku tshembeka ku vula leswaku xikoro lexi hlamuseriweke xi tlhela xi kumeka hi ndlela leyi fanaka; ntamu wu vula leswaku ku ni nkarhi wo kuma mbuyelo lowu hlamuseriweke. Swi fambisana kambe i swivutiso swo hambana. de S. Hamsher et al., 1977 Miller, 2023
Hikwalahokayini ku endla ntlangu lowu fanaka ko tala swi pfuna
Loko miringo a yi ri ku hlawula loku tiyimeleke naswona ku hambana ku nga cinci, xihoxo xa ntikelo xa avhareji ya yona a xi ta ringana ni ku hambana ka miringo loko ku avanyisiwa hi timitsu ta nhlayo ya miringo. Xikombiso xa ku andzisa hi mune xi huma eka fomula yoleyo. Miringo ya xiviri yi nga ha nga landzeli swihlawulekisi leswi hikuva vanhu va dyondza, va karhala kumbe va cinca maqhinga. Hileswaku, xibalo xa nhlayo ya miringo i modele, a hi xitiyisekiso xa leswaku xikoro xa munhu xi ta tshamiseka. Miller, 2023
Ndzavisiso wa manguva lawa wa nhlayo ya miringo wu tlhela wu komba leswaku vuyelo hi byoxe byi nga cinca loko munhu a titoloveta. Miringo yo tala a yi endli ntsena tikopi to tala ta ntlangu wo sungula lowu nga cinci. Vahlayeki va ndzavisiso va fanele ku hlawula mbuyelo ni ku tekela enhlokweni ndlela leyi ntlangu wu fambaka ha yona eka nkarhi wa xikambelo. Miller, 2023
U lava ku tshembeka ka muxaka muni?
Ku fana ka mivuyelo endzeni ka xikambelo xin’we swa hambana ni ku fana ka mivuyelo hi masiku yo hambana kumbe ku fana ka ndlela leyi vanhu va longoloxiweke ha yona. Vuxokoxoko bya ku kanetana ka ku tshembeka byi hlamusela leswaku mintlangu yi nga komba vuyelo bya ntlawa byo tiya kambe yi nga kombi kahle ku hambana ka vanhu hi voxe. Vuyelo bya avhareji leyikulu bya Stroop kumbe bya nkarhi wa ku angula a byi endli hi byoxe leswaku xikoro xo koma xi faneleka ku nyika munhu peresente ya xiyimo xa yena. Hedge et al., 2017
I yini lexi xi khumbaka?
Avhareji, mediyani ni mivuyelo ya le hansi swi hlamula swivutiso swo hambana
Nhlamulo ya xihatla swinene yi pima mhaka yo hambana ya matirhelo ku ya hi avhareji. Yi khumbeka ngopfu hi nhlayo ya mikarhi leyi u ringaka ha yona. Mivuyelo leyi nonokeke ngopfu yi nga koka avhareji yi ya ehenhla, kasi ku yi susa handle ka nawu lowu vekiweke ka ha ri nkarhi swi nga endla leswaku mbuyelo wu voyamela. Ndzavisiso wa mivuyelo leyi hambaneke swinene ya nkarhi wa ku angula wu nyika xivangelo xo tshamiseka milawu ya ku pima mivuyelo u nga si ringanisa swikambelo. Ratcliff, 1993
Ndzavisiso wa vurhongo wu komba leswaku hikwalahokayini ku hlawula mbuyelo swi ri swa nkoka: vativi va ku xiyisisa ku tshivirika ka mianakanyo va hambanisa ku angula loku nonokeke ni ku hluleka ku angula eka swipimelo swa le xivindzini swa nkarhi wa ku angula. Ntlangu wo koma wa ku endla kahle eka yin’we ya mikarhi yo hlayanyana a wu fanelanga ku tekiwa wu pima ku khumbeka hi ku pfumala vurhongo hi ndlela leyi fanaka ni xikambelo xo leha xa ku xiyisisa. Basner et al., 2011
I yini lexi cincaka nhlayo ya miringo leyi vonakaka yi laveka?
Ku nga tshamiseki ka xitirhisiwa ku engetela ku hambana ka mivuyelo, kasi ku hlwela loku nga cinciki ka xitirhisiwa ku engetela ku voyama ka mivuyelo. Miringo yo tala yi nga pfuna eka mhaka yo sungula kambe a yi lulamisi hi yona mhaka ya vumbirhi. Swikambelo swa nkarhi ni mivuyelo ya kaliburexini ya le laboratorini swi seketela ku hambanisa swivangelo leswi swa swihoxo. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020 Woods et al., 2015
Loko u landzelela mivuyelo hi ndlela leyi nga riki ya ximfumo, hlawula ndlela leyi olovaka ku yi landzela, tirhisa nhlayo leyi fanaka ya miringo nkarhi wun’wana ni wun’wana, naswona rhekhoda swikambelo leswi hetisekeke—ku nga ri ntsena mivuyelo ya wena leyinene ku hundza leyi hundzeke. Swi teke tani hi ndlela yo ringanisa, ku nga ri xileriso lexi tiyisisiweke xa nhlayo ya le hansi yo karhi. Loko xikongomelo ku ri ku kuma peresente ya xiyimo hi tlhelo ra sayense, ntlangu wu lava sampulu leyi yimelaka vanhu va ntolovelo ni ku pimiwa ka ku tshembeka, swin’we ni miringo leyi ringaneke. Hedge et al., 2017 Miller, 2023
Vukhale, ku tilulamisela ni vurhongo na swona swi nga cinca matirhelo hi nkarhi wa xikambelo kumbe pakati ka swikambelo. Ku endla swiyimo swi tshamiseka hi mpimo lowu kotekaka swi olovisa ku hlamusela ku ringanisa, kambe ku lulamisa swiyimo a ku hundzuli mbuyelo wa burawuzara wu va xikambelo xa vutshunguri. Woods et al., 2015 Basner et al., 2011
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa nkarhi wa ku angula
Ringeta xikambelo xa nkarhi wa ku angula hi swileriso ni ndlela yo nghenisa leyi fanaka nkarhi wun’wana ni wun’wana. Mbuyelo wa xona wo koma wu pfuna ku kambisisa ntlangu lowu. Maendlelo ya ndzavisiso ya miringo ya 120 i vuxokoxoko byo pima, ku nga ri xileriso xa leswaku u tlanga ntlangu lowu hi ku phindha-phindha ku fikela u kuma xikoro lexi u xi lavaka.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana ku ringeta ka ntlhanu swa ringana?
Swi nga ku pfuna ku twisisa ntlangu, kambe ku faneleka ka swona eka ku ringanisa ko karhi ka munhu ku fanele ku kamberiwa. A ku na nawu wa ku ringeta ka ntlhanu lowu tirhaka eka swikambelo swa nkarhi wa ku angula hinkwaswo. Hedge et al., 2017
Xana ndzi fanele ku tirhisa mbuyelo wa mina wa xihatla swinene?
Ntsena loko ku ri xona xikoro lexi u hlawuleke ku xi landzelela. Ku engetela nhlayo ya mikarhi leyi u ringaka ha yona swi engetela nkarhi wo kuma nhlamulo yo hlamarisa hi ku hatlisa. Ratcliff, 1993
Xana rungula ro tala minkarhi hinkwato ri endla xikambelo xi antswa?
A swi tano hi ku tisungulela. Nhlayo ya miringo, nhlayo ya lava hlanganyelaka, ku titoloveta, ndlela yo pima mivuyelo ni vuyelo byo karhi lexi dyondziwaka, hinkwaswo i swa nkoka. Miller, 2023
Swihlovo
- Woods et al. (2015). Swilo leswi khumbaka ku hlwela ka nkarhi wa ku angula ko olova.
- Miller (2023). I Vahlanganyeri Vangani? I Miringo Yingani? Ku engetela Ntamu wa Swikambelo swa Nkarhi wa ku Angula.
- de S. Hamsher et al. (1977). Ku Tshembeka ka Swipimo swa Nkarhi wa ku Angula.
- Hedge et al. (2017). Ku kanetana ka ku tshembeka: Hikwalahokayini mintlangu ya mianakanyo leyi tiyeke yi nga humesi ku hambana ka vanhu hi voxe loku tshembekaka.
- Ratcliff (1993). Maendlelo yo langutana ni mivuyelo leyi hambaneke swinene ya nkarhi wa ku angula..
- Basner et al. (2011). Ku engetela ku kota ku vona ku khumbeka ka Xikambelo xa ku Tshivirika ka Mianakanyo (PVT) hi ku pfumala vurhongo.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Vukheta ni ku pakanisa ka xiviri ka tipulatifomo ta ndzavisiso wa inthanete, tiburawuzara ta webu ni switirhisiwa.
- Bridges et al. (2020). Ndzavisiso lowukulu wa nkarhi: ku ringanisa tijenereyita ta swikambelo to hambana, ta le laboratorini ni ta inthanete.
Tsavula tluka leri: I kan’we swi laveka ku endla miringo yingani leswaku xikambelo xa nkarhi wa ku angula xi va lexi tshembekaka?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/reaction-time-test-how-many-trials. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana