Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Maendlelo yo pima eka ndzavisiso lowu fanaka | Mpimo wa ku landzelelana | Mpimo wa ku tlherisela endzhaku |
|---|---|---|
| Mpimo wa le henhla hi nawu wa ntolovelo wo yima | 6.35 wa tinomboro | 4.61 wa tinomboro |
| Mpimo wa le henhla eka xikambelo xo anama | 6.77 wa tinomboro | 5.19 wa tinomboro |
| Mpimo wa xiringaniso xa mpimo wa nongonoko lowu cincaka | 6.52 wa tinomboro | 4.91 wa tinomboro |
Tafula 6 ra Woods ni vatirhi-kulobye ri humesa mimpimo leyi. Tinomboro ti kombisiwile hi ku ti yingisela hi ku tirhisa maendlelo ya khompyuta. Ntangu wa mahlo lowu kombisaka nomboro leyi heleleke wu tirhisa maendlelo yo hambana yo kombisiwa ni ku tsundzuka, hikokwalaho leyi a hi mimpimo ya mivuyelo ya Helibrain. Hambi ku ri endzeni ka ndzavisiso, ku cinca ndlela yo pima swi cinca mpimo lowu vonakaka wa ku tsundzuka. Woods ni van’wana, 2010
Ku tlherisela nongonoko endzhaku swi engetela yini?
Ku tsundzuka hi ku landzelelana swi lava ku hlayisa swilo ni ndlela leyi swi landzelelanaka ha yona. Ku tsundzuka hi ku tlherisela endzhaku swi cinca ndlela ya nhlamulo leyi lavekaka naswona swi nga katsa maendlelo yo engetela ya ku tirhisa miehleketo kumbe ku tsundzuka. Timodeli ta vutsundzuki bya ntirhisano ti hambanisa ku hlayisa swa xinkarhana ni maendlelo yo lawula kumbe ku hundzuluxa leswi hlayisiweke; a ti teki ntirho wun’wana ni wun’wana wu ri ku hlaya hi ku kongoma ka leswi nga eka xigwitsirisi xin’we. Baddeley, 2012 Conway ni van’wana, 2005
Leswi a swi vuli swona leswaku ku hambana ka ku tlherisela endzhaku ni ku landzelelana i mpimo wo kongoma wa vuswikoti byo lawula miehleketo. Papila ra ndzavisiso wa ku tsundzuka tinomboro ri komba leswaku ku pima hi vukheta swi khumba ku ringanisa koloko. Maqhinga, swivumbeko swa swihoxo ni nawu wo yima swi hoxa xandla eka leswi ku hambana koloko ku swi vulaka. Woods ni van’wana, 2010
Ha yini nkombo ku nga ri nawu wa misava hinkwayo
Ndzavisiso wa khale wa Miller wu khumba vuxokoxoko ni ku tlhela u byi tsala hi ndlela yin’wana, a wu tiyisisi leswaku munhu un’wana ni un’wana u tsundzuka tinomboro ta nkombo hi ku kongoma. Nkambisiso wa Cowan wa le ndzhaku wu kambisisa nhlayo leyitsongo ya mintlawa ya swilo ehansi ka swiyimo leswi sivelaka ku phindha-phindha ni ku hlengeleta swilo hi mintlawa. Miehleketo leyi yi tirhisa swipimelo ni swipimo swo hambana; a yi nyiki xivangelo xo susa nhlayo leyi nga cinciki eka ku tsundzuka kun’wana ni kun’wana ka ku landzelelana leswaku ku vhumbiwa lokuya hi ku tlherisela endzhaku. Miller, 1956 Cowan, 2001
I yini lexi xi khumbaka?
Vukhale, dyondzo ni ndlela yo kombisiwa swa pfuna
Ndzavisiso wa mimpimo ya ku tsundzuka tinomboro wu kambisise vukhale ni dyondzo, kambe ntlawa wa vanhu lavakulu lowu wu kambisisiweke a wu nyiki mpimo wa vukhale hinkwabyo eka tindzimi ni tindlela hinkwato. Ku hambana hi vukhale eka ntlawa wolowo a ku tiyisisi mpimo wa tiphesentili wa xihlayi lexi lulamisiweke hi vukhale. Tinomboro leti yingiseriweke na tona ti kombisiwa hi ku landzelelana, leswi hambanaka ni ku vona nomboro leyi heleleke hi nkarhi wun’we. Woods ni van’wana, 2010
Vutivi bya nkarhi wo leha byi nga cinca ndlela leyi nongonoko wu tsariwaka ha yona emiehleketweni. Matsalwa ya ndzavisiso wa ku hlengeleta swilo hi mintlawa ma hlamusela ndlela leyi xivumbeko xi olovisaka ha yona ku tsundzuka nongonoko hi ku wu komisa, naswona ndzavisiso wa munhu loyi a tiletiseke hi ku tinyiketela swinene wu kombise ku antswa lokukulu ka ku tsundzuka tinomboro hi ku tirhisa ku hlela ka mianakanyo loku dyondziweke. Mimbuyelo leyi a yi kombisi ku engeteleka loku fanaka eka muxaka wun’wana ni wun’wana wa vutsundzuki. Mathy ni van’wana, 2012 Ericsson ni van’wana, 1980
Ku hambana ka mivuyelo ya wena ku fanele ku hlamuseriwa hi ndlela yihi?
Hlayisa tinhlamuselo ta mintirho leyimbirhi ni milawu ya ku pima. Mphumela wa le hansi eka ku tlherisela endzhaku hi woxe a wu kombisi vuvabyi, naswona ku hambana lokukulu ku nga tolovelekangiki eka mivuyelo ya wena a ku nge hlamuseriwi hi tliliniki handle ka mimpimo ni mimpimo ya ntolovelo leyi faneleke. Nkambisiso wa maendlelo yo pima mpimo wu kandziyisa ku tirhisa maendlelo lama hlamuseriweke kahle loko ku endliwa makumu hi vutsundzuki bya ntirhisano. Conway ni van’wana, 2005
Nakambe a swi hlayisekanga ku hundzuluxa mpimo wihi na wihi wa ku tsundzuka ku va xiyimo xo karhi xa n-back. Nkambisiso lowu hlanganiseke mimbuyelo ya ndzavisiso wu kuma leswaku mimpimo ya n-back ni ya ku tsundzuka nongonoko a yi cinciwi hi yin’wana, hambiloko swi vuriwa leswaku haswimbirhi swi pima vutsundzuki bya ntirhisano. Mphakelo wu titshege hi swilaveko swa ntirho swo tiva, ku pfuxeta vuxokoxoko ni ku tsundzuka. Redick ni van’wana, 2013
Loko u landzelerisa mivuyelo ya wena hi ndlela ya ntolovelo, ringanisa ku landzelelana ni ku landzelelana, ni ku tlherisela endzhaku ni ku tlherisela endzhaku, ehansi ka swiyimo leswi fanaka swa ku kombisiwa. Loko u cinca maqhinga yo hlengeleta swilo hi mintlawa, tsala ku cinca koloko. Mphumela wo antswa wu nga va wu komba ndlela yo antswa ya ku tirha hi rungula leri ku nga ri ku kula ka vuswikoti bya vutsundzuki hinkwabyo. Woods ni van’wana, 2010 Mathy ni van’wana, 2012
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa ku tsundzuka tinomboro
Ringeta xikambelo xa ku tsundzuka tinomboro tani hi ntirho wa ku tsundzuka hi ku vona. Mphumela wa xona wu fanele ku hlamuseriwa hi ku tirhisa swiletelo swa xona; a hi maendlelo ya tafula ya ku yingisela ni ku tsundzuka tinomboro hi ku landzelelana ni ku ti tlherisela endzhaku. U nga tirhisi ku hambana loku kandziyisiweke tani hi mpimo wa ku kambela vuvabyi.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana ku hambana loku languteriweke i tinomboro timbirhi hi ku kongoma?
E-e. Ku hambana ka mimpimo ya xiringaniso hi ndlela ya ntolovelo a ku ri 1.74 wa tinomboro, kasi maendlelo man’wana ma humese ku hambana loku hambaneke. Wolowo a hi nawu wa munhu un’we. Woods ni van’wana, 2010
Xana munhu a nga tsundzuka tinomboro to tala hi ku ti tlherisela endzhaku?
Mivuyelo ni maqhinga ya munhu un’wana ni un’wana swi nga hambana. Mimpimo ya ntlawa a yi vuli leswaku ku fanele ku va ni ku landzelelana ko karhi eka xikambelo xin’wana ni xin’wana. Woods ni van’wana, 2010
Xana ndzi nga hundzuluxa mpimo wa ku tsundzuka tinomboro wu va n-back?
E-e, matsalwa lawa a ma endli leswaku ku va ni maendlelo ya ku hundzuluxa lama tiyisisiweke; mintirho leyi a hi mimpimo leyi cinciwaka hi yin’wana. Redick ni van’wana, 2013
Swihlovo
- Woods ni van’wana (2010). Ku antswisa mpimo wa ku tsundzuka tinomboro eka vutsundzuki bya marito bya nkarhi wo koma.
- Cowan (2001). Nhlayo ya masalamusi ya 4 eka vutsundzuki bya nkarhi wo koma: Ku kambisisa nakambe vuswikoti byo hlayisa emiehleketweni.
- Miller (1956). Nhlayo ya masalamusi ya nkombo, ku engetela kumbe ku hunguta kambirhi: Swipimelo swin’wana swa vuswikoti bya hina byo tirhisa rungula..
- Baddeley (2012). Vutsundzuki bya Ntirhisano: Miehleketo, Timodeli ni Timhaka leti nga si hlamuseriwaka.
- Conway ni van’wana (2005). Mintirho ya ku pima mpimo wa vutsundzuki bya ntirhisano: Nkambisiso wa maendlelo ni nkongomiso wa vatirhisi.
- Redick ni van’wana (2013). Mimpimo ya vutsundzuki bya ntirhisano ya ntlawa wo tika ni ya n-back: Nkambisiso lowu hlanganisaka mimbuyelo ya ndzavisiso.
- Ericsson ni van’wana (1980). Ku kuma vuswikoti bya ku tsundzuka.
- Mathy ni van’wana (2012). I yini lexi hlamarisaka eka tinomboro ta masalamusi? Ku hlengeleta hi mintlawa ni ku komisa rungula eka vutsundzuki bya nkarhi wo koma.
Tsavula tluka leri: Ha yini ku tsundzuka tinomboro hi ku ti tlherisela endzhaku hakanyingi ku koma ku tsundzuka tinomboro hi ku landzelelana ka tona?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/forward-vs-backward-digit-span. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana