Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Xikombiso | Lexi cincaka | Lexi nga landzeliki |
|---|---|---|
| Ku hlela tidijiti ta 12 ti va mintlawa ya 4 ya tidijiti ta 3 | Nhlamuselo yi hleriwa hi mintlawa | Un’wana ni un’wana a nga tsundzuka nongonoko wolowo |
| Ku tiva xivumbeko lexi tolovelekeke | Vutivi bya khale byi nga hunguta ku tika ka ku encode-a | Xikombiso xin’wana ni xin’wana xi teka ndhawu ya xona leyi tiyeke |
| Xiyimo lexi trenetiweke xa tidijiti ta 7 ku ya eka 79 | Ku tsundzuka tidijiti loku leteriwaka swinene | Vuswikoti byo tirha hi miehleketo bya 79 wa swilo hi ku angarhela |
Rijini ro sungula i xikombiso xa ku hlela, a hi mpimo lowu pimiweke wa vuswikoti. Xiyimo xa vunharhu i mhaka ya masungulo ya ku treneta swinene. Eka ndzavisiso wolowo, mutekaxiave u tirhise vutivi bya minkarhi yo tsutsuma ni ndlela leyi hleriweke yo tsundzuka. Papila leri ri tlhela ri vika leswaku vuswikoti a byi hundzeleriwanga loko rungula ri cincela eka maletere lama nga riki mavonelo, leswi nga swa nkoka swinene eku twisiseni ka mbuyelo lowu hlamarisaka wa tidijiti. Ericsson et al., 1980
Xana ntlawa wa rungula i yini?
Ntlawa wa rungula i xiphemu lexi encode-iweke, a swi bohi leswaku xi va nhlayo leyi tiyeke ya maletere lama vonakaka. Ku pfuna ka xona swi titshege hi leswi mudyondzi se a swi tivaka ni ndlela leyi nongonoko wu hleriweke ha yona. Ndzavisiso wa Miller hi ku encode nakambe ni wa Mathy na Feldman hi ku kompressa rungula swi komba leswaku ku hlayela swilo swo ka swi nga hleriwanga swi nga hambukisa loko xivumbeko xi hambana. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Ndzavisiso wa Cowan wa vuswikoti byitsongo wu kambisisa swiyimo leswi sivelaka ku phindha rungula ni vutivi bya nkarhi wo leha. Munhu loyi a tirhisaka mintlawa leyi nga ni nhlamuselo eka ntlangu wa ntolovelo wa tidijiti a nga ha va a nga endli ehansi ka swipimelo swoleswo. Mbuyelo leyi yimbirhi a yi boheki ku kanetana hikuva swiyenge swa yona ni maendlelo lama pfumeleriweke swa hambana. Cowan, 2001
Xana ku hlela swa fana ni ku phindha?
Ku phindha ku hlayisa rungula ri ri karhi ri tirha; ku hlela ku cinca ndlela leyi rungula ri yimisiweke kumbe ku hleriwa ha yona. Swi nga tirha swin’we, kambe a hi maendlelo lama fanaka. Tithiyori ta working memory ti hambanisa ku hlayisa rungula swa xinkarhana eka maendlelo man’wana ya vulawuri ni le ka mpfuneto wa vutivi bya nkarhi wo leha. Baddeley, 2012
I yini lexi xi khumbaka?
Xana u fanele ku langutela ku antswa hi mpimo muni?
Mbuyelo wa tidijiti ta 7 ku ya eka 79 i xiyimo xin’we lexi nga tolovelekangiki xa ku treneta swinene, a hi mbuyelo wa ntolovelo wa ndlela yo treneta kumbe nongonoko wa ku treneta lowu faneleke munhu un’wana ni un’wana. Wu komba leswaku ku hlela loku dyondziweke ku nga cinca swinene maphointi ya ntlangu, kambe a wu nyiki swivangelo swo tala swo vhumbha leswaku munhu un’wana ni un’wana u ta fikelela mpimo wihi wo tsundzuka. Ku pfumaleka ka ku hundzelerisa vuswikoti hi ku angarhela i ka nkoka ku fana ni rhekhodo leyi. Ericsson et al., 1980
Nhlayo leyi kandziyisiweke ya mpimo wo tsundzuka yi tlhela yi titshega hi nawu wa leswaku u yima rini. Eka ndzavisiso lowukulu wa ku yingisela, mpimo wa le henhla lowu fikeleriweke ni mpimo wa ntolovelo swi humese swiringaniso swo hambana eka vanhu lava fanaka. Hileswaku loko ku pimanisiwa maqhinga, ndlela yo nyikela rungula ni yo pima yi fanele yi fana; u nga pimanisi ku humelela loku nga tolovelekangiki ka le henhla ni mpimo wa masungulo lowu pimiweke hi ndlela yin’wana. Woods et al., 2010
I yini lexi u nga ringetaka hi ndlela leyi twalaka?
Loko u endla ku pimanisa ka ximfumo, teka xiboho xa loko u ta hlela tidijiti hi mintlawa, tirhisa maqhinga lama fanaka eka miringo leyi ringanaka, naswona tsala ku cinca loko u sungula ku tirhisa ndlela leyintshwa. Ndzavisiso wa ku kompressa wu seketela nkoka wa xivumbeko; a wu tiyisisi leswaku ku hlela hi mpimo wun’we ku fanele munhu un’wana ni un’wana kumbe ku tiyisa leswaku mnemonic yo karhi yi ta pfuna eka nongonoko wun’wana ni wun’wana. Mathy et al., 2012
Tirhisa rungula leri u nga ri tolovelelanga loko u lava ku vona loko maqhinga ma tirha eka swin’wana handle ka xifaniso lexi u xi nhlokohateke. Ndzavisiso wa maendlelo yo pima mpimo wo tsundzuka wu kandziyisa leswaku ndlela leyi tirhisiwaka yi fanele yi fambisana ni leswi pimiwaka. Vuswikoti byo dyondza bya pfuna, kambe byi fanele byi hlamuseriwa byi ri vuswikoti byebyo, ku nga ri ku byi thya nakambe ku va ku engeteleka ka vuswikoti hinkwabyo. Conway et al., 2005
Eku heteleleni, a ku na ndlela leyi tiyisisiweke yo hundzuluxa maphointi ya tidijiti leti hleriweke hi mintlawa ku ya eka levhele ya n-back kumbe IQ. Ndzavisiso wa ku hlengeleta mbuyelo lowu pimanisaka span na n-back wu komba leswaku hambi ku ri mintlangu leyi yi vitaniwaka ya working memory a yi pimi swilo leswi fanaka. Redick et al., 2013
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa ku tsundzuka tinomboro
Ringeta xikambelo xa ku tsundzuka tinomboro kutani u tsala maqhinga lawa u ma tirhiseke ku hlela mintlawa. Loko u pimanisa tindlela, hlayisa ndlela yo komba ni milawu yo pima swi fana. Mphimo wa le henhla wu komba ku tsundzuka lokunene ehansi ka swiyimo swoleswo; a wu tiyisisi leswaku vutlhari hinkwabyo byi engetelekile.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Xana ku hlela hi mintlawa swi engetela nhlayo ya tindhawu ta le memori?
Swi nga cinca rungula leri yimisiwaka hi xiphemu. Vumbhoni a byi lavi leswaku nhlayo leyi tiyeke ya tindhawu hi ku angarhela yi engeteleka hi mpimo lowu fanaka. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Xana ndzi ta kota ku fikelela tidijiti ta 79?
Mbuyelo wa masungulo a wu ri wa munhu un’we loyi a trenetiweke swinene, a hi mbuyelo wa ntolovelo kumbe xitshembiso. Ericsson et al., 1980
Ha yini tinomboro leti tolovelekeke ti vonaka ti olova?
Vutivi bya khale byi nga pfuna ku encode nakambe ni ku tsundzuka nongonoko. Lexi i xin’wana xa leswi ndzavisiso wa ku hlela hi mintlawa wu swi kambisisaka. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Swihlovo
- Woods et al. (2010). Ku antswisa mpimo wa tidijiti eka ku pima memori ya marito ya nkarhi wo koma.
- Cowan (2001). Nhlayo ya masalamusi ya 4 eka memori ya nkarhi wo koma: Ku tlhela ku kambisisiwa vuswikoti byo hlayisa hi miehleketo.
- Miller (1956). Nhlayo ya masalamusi ya nkombo, ku engetela kumbe ku hunguta kambirhi: Swipimelo swin’wana swa vuswikoti bya hina byo tirhisa rungula..
- Baddeley (2012). Working Memory: Tithiyori, timodeli ni timholovo.
- Conway et al. (2005). Mintirho yo pima working memory span: Nkambisiso wa maendlelo ni nkongomiso wa vatirhisi.
- Redick et al. (2013). Swipimo swa complex span na n-back swa working memory: Ndzavisiso wa ku hlengeleta mbuyelo.
- Ericsson et al. (1980). Ku kuma vuswikoti byo tsundzuka.
- Mathy et al. (2012). I yini lexi hlamarisaka eka tinhlayo ta masalamusi? Ku hlela hi mintlawa ni ku kompressa rungula eka memori ya nkarhi wo koma.
Tsavula tluka leri: Ku avanyisa tinomboro hi mintlawa swi ku pfuna ku tsundzuka tinomboro to tala hi ndlela yihi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/chunking-and-number-memory. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana