Vumbhoni ni tinomboro-nkulu
| Xiyimo | Mpimo wa le ka ndzavisiso | Lexi pimiweke |
|---|---|---|
| Xigingi xa mpfumawulo | 228.01 ms | Ku ringeta ka xihatla swinene eka ka ntlhanu ka xichudeni xin’wana ni xin’wana |
| Xigingi lexi voniwaka | 247.60 ms | Ku ringeta ka xihatla swinene eka ka ntlhanu ka xichudeni xin’wana ni xin’wana |
| Ku hambana | 19.59 ms | Ku susa mipimo yoleyo yimbirhi ya mintlawa |
Mimpimo leyi yi huma eka Tafula 1 ra ndzavisiso wa ku pimanisa, ku nga ri nawu lowu tirhaka minkarhi hinkwayo eka ku twa ni ku vona. Ku hlawula ku ringeta ka xihatla swinene swi endla leswaku mbuyelo wu hambana ni mpimo kumbe median ya tinhlamulo hinkwato. Lava ngheneke eka ndzavisiso a va ri swichudeni swa lembe ro sungula swa swa vutshunguri, vavanuna va 60 ni vavasati va 60; ndlela leyi va hlawuriweke ha yona a yi veki mipimo ya vana, vanhu lavakulu kumbe vatlangi va mitlangu ya vhidiyo. Jain et al., 2015
Ku endleka yini ku suka eka xigingi ku ya eka nhlamulo?
Ntirho wo angula hi ku olova wu ku kombela ku endla nhlamulo leyi u yi tivaka loko ku humelela xigingi. Wu katsa ku xiya xigingi, ku lunghiselela ni ku sungula ku famba, ni ku tsarisa ku famba koloko. Ntirho wa ku hlawula wu engetela ku tiva xihlohloteri ni ku hlawula nhlamulo. Ku hambana loku ku na nkoka swinene ku tlula loko webusayiti yi vula mbuyelo wa kona i reflex: ku tshikelela buti hi ku swi hlawula a hi mpimo lowu hambaneke wa ku fambisiwa ka swikombiso swa misiha ntsena. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
Ndhavuko wa vuxaka bya tinhlamulo leti nga hlawuriwaka ni nkarhi wa ku angula wu tlhela wu komba leswaku ntlangu wo kuma mpfumawulo ni ntlangu wo vona swi nga ha nga nyiki mimbuyelo leyi fanaka. Ntlangu wu nga lava leswaku u hlawula eka swiendlo swo hambana, kasi xikambelo xa mpfumawulo xi lava nhlamulo yin’we ntsena. Ku swi pimanisa a swi koti ku hambanisa vuyelo bya xin’wana xa switwi. Hick, 1952
Xana vukhale ni rimbewu swi cinca ku pimanisa loku?
Ndzavisiso wa swichudeni wu vikile leswaku mintlawa ya vavanuna a yi ri na mipimo ya ku angula leyi hatlisaka, kambe a wu koti ku hi komba leswaku ku hambana koloko ku vangiwa hi ku hlawuriwa, ntokoto kumbe swihlawulekisi swin’wana hi mpimo muni. Mintlawa leyitsongo leyi a yi endla vutiolori a yi fanelanga ngopfu ku tirhisiwa ku endla makumu ya swivangelo swa vutiolori. Tindzavisiso letikulu ta Woods ti hlamusela mikhuva leyi fambisanaka ni vukhale eka mintirho ya tona yo vona; a ti nyikeli ndlela yo lulamisa ku hambana ka mpfumawulo ni lexi voniwaka leyi nga tirhisiwaka eka un’wana ni un’wana. Jain et al., 2015 Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
I yini lexi xi khumbaka?
Switirhisiwa swi nga endla onge ku ni ku hambana ka switwi
Mphimo wa mpfumawulo wu ya hi nkarhi lowu mpfumawulo wu fikaka ha wona entleveni. Mphimo wa lexi voniwaka wu ya hi nkarhi lowu xikirini xi cincaka ha wona hakunene. Nkarhi lowu burawuzara yi wu vekeke, ku humesiwa ka xigingi hi xiviri ni ku rhekhodiwa ka ku tshikilela buti i swiendlakalo swo hambana. Tindzavisiso ta tipulatifomo ti komba leswaku ku pimiwa ka nkarhi hi ku kongoma ni ku cinca-cinca ka kona swi ya hi burawuzara, sisiteme yo tirha, sisiteme ya ndzavisiso ni switirhisiwa. Hileswaku, ku pimanisa mbuyelo wa ku vona eka khompyuta ni mbuyelo wa tihedifoni ta riqingho swi pimanisa tisisiteme timbirhi ta ku pima swin’we ni switwi swimbirhi. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Leswi swi tlhela swi hlamusela leswaku ha yini ku vonakala ku famba hi rivilo lerikulu ku tlula mpfumawulo swi nga ri swona swi hlamulaka xivutiso lexi. Eka ntlangu wa le khompyuteni lowu fanaka ni lowu, ku lulamisiwa ka xihlohloteri ni ku hlwela ka switirhisiwa hi swona leswi ndzavisiso wu faneleke ku swi lawula. Papila ra ku pimanisa ri pima tinhlamulo eka ku vonakala ni mimpfumawulo yo karhi, ku nga ri tinhlamulo eka rihati ni ku dzindza loku nga ekule. Jain et al., 2015
Hi swihi leswi u nga swi endla hakunene?
Loko u pimanisa hi ndlela leyi nga riki ya ximfumo, tirhisa xitirhisiwa xin’we, buti yin’we yo hlamula, swileriso leswi fanaka ni nhlayo leyi fanaka ya ku ringeta, naswona pimanisa muxaka lowu fanaka wa mpimo. Hambiloko u endla tano, handle ko kalibreta, a wu nge susi mimpimo yimbirhi kutani u vula leswaku ku hambana ka kona i rivilo ra wena ro lulamisa leswi twiweke kumbe leswi voniweke. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Ku kota ku kuma mbuyelo lowu fanaka nakambe na swona i swa nkoka. Vuyelo bya ntlawa wa ndzavisiso byi nga ha tiya, kasi ku pimiwa ka ku tshembeka ka ku hambanisa vanhu hi mimpimo ya vona ku nga ha va ku tsanile. Ku pfumala vurhongo swi nga cinca nyingiso ni ku tshamiseka ka tinhlamulo, kutani ntlangu wun’we a wu nyiki vumbhoni byo tiya bya leswaku xitwi xin’we xa wena xi nonoka hi ndlela yo hlawuleka. Lexi i xivangelo xo hlamusela ntlangu lowu hi vukheta, ku nga ri xo ringeta ku fikelela mpimo wo karhi wa ti-millisecond. Hedge et al., 2017 Lim et al., 2010
Ringeta xikambelo xa mahala lexi fambisanaka na swona
Xikambelo xa nkarhi wa ku angula
Ringeta xikambelo xa nkarhi wa ku angula eka leswi voniwaka leswaku u kambisisa ndlela leyi u hlamulaka ha yona eka xigingi lexi voniwaka lexi nga languteriwangiki. Tirhisa ndlela leyi fanaka yo nghenisa nhlamulo eka ku ringeta hinkwako. A xi katsi ku pimanisa mpfumawulo loku kalibretaka, kutani tirhisa ku pimanisa loku kandziyisiweke ku kuma mongo, ku nga ri ku hundzula mpimo.
Swivutiso leswi tolovelekeke
Ku twa ku hatlisa hi mpimo muni ku tlula ku vona?
A ku na ku hambana ka wena loku nga cinciki. Ndzavisiso wa swichudeni wu kume ku hambana ka 19.59 ms eka mipimo ya mintlawa hi endlelo ra ku teka ku ringeta ka xihatla swinene eka ka ntlhanu. Swigingi swin’wana ni milawu yin’wana yo hlayela mimpimo swi nga humesa ku hambana kun’wana. Jain et al., 2015
Xana tihedifoni ti faneleka ku pimanisa leswi swimbirhi?
Switirhisiwa swa mpfumawulo swi engetela ndlela ya swona yo humesa mpfumawulo. Ku pimanisa loku faneleke ku lava ku pima kumbe ku lawula ndlela yoleyo, ku nga ri ku ehleketa leswaku ku hlwela ka yona ku ringana ni ka xikirini. Anwyl-Irvine et al., 2020
Xana mpimo wa ku vona lowu nonokaka wu vula leswaku ku ni xiphiqo xa mahlo?
Ntirho lowu wu hlanganisa nyingiso, ku xiya, ku famba ni ku hlwela ka switirhisiwa. A wu kombi xivangelo xa nhlamulo leyi nonokaka. Woods et al., 2015
Swihlovo
- Jain et al. (2015). Ndzavisiso wo pimanisa nkarhi wa ku angula eka leswi voniwaka ni mpfumawulo hi ku ya hi rimbewu ni mpimo wa vutiolori wa swichudeni swa lembe ro sungula swa swa vutshunguri.
- Woods et al. (2015). Swilo leswi khumbaka ku hlwela ka nkarhi wo olova wa ku angula.
- Woods et al. (2015). Ku nonoka loku fambisanaka ni vukhale eka ku hlawula nhlamulo ni ku yi humesa eka ntlangu wa ku angula wo hlawula lowu voniwaka.
- Hick (1952). Eka mpimo wa ku kuma vuxokoxoko.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Ku pimiwa loku kongomeke ni loku lulameke ka tipulatifomo ta ndzavisiso wa inthanete, tiburawuzara ta webu ni switirhisiwa.
- Bridges et al. (2020). Ndzavisiso lowukulu wa nkarhi: ku pimanisa tinxaka ta switirhisiwa swo endla ndzavisiso, swa le labhoratori ni swa inthanete.
- Hedge et al. (2017). Ku kanetana ka ku tshembeka: Ha yini mintirho ya miehleketo leyi tiyeke yi nga humesi ku hambana ka munhu hi xiyexe loku tshembekaka.
- Lim et al. (2010). Nkambisiso wa ndzavisiso wo hlanganisa vuyelo bya ku pfumala vurhongo swa nkarhi wo koma eka swilo swa miehleketo.
Tsavula tluka leri: Xana nkarhi wa ku angula eka mpfumawulo wu hatlisa ku tlula wa ku angula eka lexi voniwaka?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ts/answers/auditory-vs-visual-reaction-time. CC BY 4.0.
← Kambisisa tinhlamulo tin'wana