ITLOAETSE HANYENYANE KAJENO
Lipalo tse seng kae. Qalo e ncha.
Lipotso tse seng kae tsa ho kopanya, ho ntša, ho atisa le ho arola. Bokhoni ka bong bo fumana boemo ba bona. Ha ho letoto la matsatsi leo u lokelang ho le boloka, ebile ha ho hlokahale ho lelekisa tse fetileng.
E-ea tekongSeo lipatlisiso li se bontšang
Leka leano hammoho le karabo: arola kakaretso, potoloha palo ebe u lokisa, kapa fetola karohano hore e be katiso. Boikoetliso bona ke ba ho bala ka thelelo. Lintlha tse phahameng tsa boikoetliso ha se bopaki ba IQ e phahameng.
Mokhoa ka mong oa tšebetso o na le boemo ba oona. Lipotsong tsa oona tse 3, 3 tse nepahetseng li o nyollela boemong bo le bong; 1 kapa ka tlaase li o theolela boemong. Ho seng joalo o lula moo. Maemo a tloha ho 1 ho isa ho 5.
Ho itlhahloba ka ho leka ho hopola ho ka thusa ho boloka boitsebiso bo ithutoeng (Roediger & Karpicke, 2006). Liteko tsa bona li sebelisitse litemana, eseng mokoetlisi enoa oa lipalo. Re fana ka boikoetliso ba lipalo, eseng lenaneo le pakiloeng la ho ntlafatsa bokhoni ba kelello ka kakaretso.
Tlhahlobo ea Simons le basebetsi-’moho (2016) e fumane bopaki bo matla haholoanyane ba ntlafatso mesebetsing e koetlisitsoeng ho feta ba ho fetisetsa ntlafatso mesebetsing e mengata. Lisebelisoa tsena ke tsa boikoetliso, eseng liteko tsa tlhahlobo kapa likeletso tsa bongaka.
Likarabo tse seng kae tse thusang
Na karolo e ’ngoe le e ’ngoe ke mahala?
E. Maemo ’ohle, lethathamo la litšoantšo, nalane le likopi tsa polokelo ke mahala, ha ho hlokahale ho ingolisa ebile ha ho lipapatso.
Na see se tla ntlafatsa IQ kapa mohopolo oa ka ka kakaretso?
Ha re etse polelo eo. Ho sebetsa hantle mona haholo-holo ho u bolella ka bokhoni bona boo u bo ikoetlisitseng, ka litlhophiso tsena.
Ho etsahala’ng haeba ke sa ikoetlise letsatsi le le leng?
Ha ho letho le qalang bocha. Tšebetso ka ’ngoe e boloka boemo ba eona. Itloaetse ha u batla, hangata kamoo u ratang.
Mehloli le lingoliloeng tse ling
- Dresler le ba bang (2017). Koetliso ea ho hopola e fetola marang-rang a boko ho tšehetsa mohopolo o phahameng. Neuron.
- Simons le ba bang (2016). Na mananeo a “koetliso ea boko” aa sebetsa? Psychological Science in the Public Interest.
- Roediger & Karpicke (2006). Ho ithuta ka ho itlhahloba: Ho etsa liteko tsa mohopolo ho ntlafatsa ho boloka boitsebiso nako e telele. Psychological Science.