Bopaki ba bohlokoa le lipalo
| Mosebetsi o phatlalalitsoeng | Sampole | Karolelano ea nako e lekantsoeng |
|---|---|---|
| Karabelo e bonolo ea pono, Teko ea 1 ea Woods | Batho ba baholo ba 1,469, ba lilemo li 18–65 | 231 ms |
| Karabelo ea pono ea ho khetha, Teko ea 1 ea Woods | Batho ba baholo ba 1,466, ba lilemo li 18–65 | 550 ms |
| Mosebetsi oa ho khetha, sehlopha sa lilemo li 18–24 | Barupeluoa ba 86 | 472 ms |
| Mosebetsi oa ho khetha, sehlopha sa lilemo li 59–65 | Barupeluoa ba 246 | 590 ms |
Lipalo tsa mosebetsi o bonolo li akarelitsoe kakaretsong ea sampole ea oona; lihlopha tsa lilemo le lipalo tsa mosebetsi oa ho khetha li ho Tafole ea 2. Liphuputso tsena li entsoe sebakeng se le seng sa lipatlisiso empa li sebelisa lintho tse susumetsang le litlhoko tsa mesebetsi tse fapaneng. Ho ntša lipalo tse akaretsang ho e ’ngoe ho tse ling ke lipalo tse hlalosang feela, eseng tekanyo e hloekileng ea mohato o le mong oa tšebetso ea kelello. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
Ho fetoha’ng ha ho eketsoa khetho?
Mosebetsing o bonolo, motho a ka lokisetsa motsamao o tšoanang pele ho pontšo ka ’ngoe. Mosebetsi oa ho khetha o hloka ho tseba se hlahileng le ho se amahanya le ketso. Liteko tsa khale tsa Hick le Hyman li bontša kamano pakeng tsa nako ea karabelo le boitsebiso bo teng likhethong, ho akarelletsa palo le menyetla ea lipontšo tse ka hlahang. Hick, 1952 Hyman, 1953
Ke ka lebaka leo motho a ka arabelang lebone kapele empa a hloka nako e eketsehileng ho khetha motsamao o nepahetseng papaling. Ha ho ikhanyetso: mesebetsi ena e botsa lipotso tse fapaneng. Mosebetsi oa laboratori oa ho khetha o boetse o laola hore na ho na le likhetho life, e leng ntho eo papali ea sebele kapa boemo ba ho khanna bo ke keng ba lekanyetsoa ho tekanyetso e le ’ngoe e akaretsang ea nako ea karabelo. Woods et al., 2015
Lilemo le bong li lokela ho utloisisoa joang?
Lipalo tsa lihlopha tsa lilemo tse kaholimo li tsoa sampoleng e bapisang batho ka nako e le ’ngoe, eseng ho lateleng batho bao ka lilemo tse mashome. Li bontša maemo a mosebetsi ona empa ha li bolele esale pele hore na lintlha tsa motho a le mong li tla fetoha hakae selemo le selemo. Hape ha li tiise liperesente tsa maemo a batho ba lilemong tse itseng ho sebatli kapa tokiso e tsitsitseng ho latela bong. Lintho tseo li ne li tla hloka mokhoa o tšoanang le litekanyetso tse loketseng. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015
Ke eng e se amang?
Ho lekanya ho akarelletsa liphoso hammoho le lebelo
Ho hakanya kapele ho ka fokotsa nako ea karabelo empa ha eketsa liphoso. Ka hona, mosebetsi oa ho khetha o lokela ho hlalosa hore na karabelo e nepahetseng, ho se arabe kapa karabelo ea pele ho nako ke eng. Nako e mahareng ea likarabelo tse nepahetseng e ke ke ea hlalosoa ntle le ho nahana ka hore na ho nepahala ho fetohile. Phuputso ea Woods ea mosebetsi oa ho khetha e tlaleha liphetho tse ’maloa ho e-na le ho nka nako feela e le tlhaloso e felletseng ea tšebetso. Woods et al., 2015
Likarabelo tse liehang haholo kapa tse potlakileng haholo le tsela eo liteko tse fositseng li sebetsoang ka eona le tsona li ka fetola kakaretso. Mokhoa oa ho sebetsana le lipalo tse khelohileng ke karolo ea tlhaloso ea lintlha; liwebsaete tse peli tse sebelisang melao e fapaneng li ka hlahisa lipalo tse fapaneng leha boitšoaro bo tšoana. Ratcliff, 1993
Hobaneng liphetho tsa inthanete li fapana le tafole
Lits’oants’o, lisebelisoa tsa ho kenya likarabelo le litsamaiso tsa sebatli li eketsa tieho le ho fapana ha nako ka botsona. Lipapiso tsa liteko li bontša hore litempe tsa nako tse nepahetseng haholo tsa software ha li felise liphapang tseo. Ho bapisa mosebetsi oa ho khetha ka fono le mosebetsi o bonolo o sebelisang toeba ho kopanya khetho ea karabelo le liphapang tsa lisebelisoa le motsamao. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Bakeng sa papiso e sa reroang e nang le thuso, sebelisa lisebelisoa tse tšoanang ’me u bale litaelo tsa mesebetsi ka bobeli. Lebella phapang e itšetlehileng ka mosebetsi, eseng ho nka leha e le efe ea lipalo e le tekanyo e akaretsang ea lebelo. Lipatlisiso tsa ho tšepahala li boetse li lemosa hore tšusumetso e matla ea mosebetsi ka karolelano ha e bolele ka bo eona hore phapang ea lintlha tsa motho e mong le e mong ke tšobotsi e tsitsitseng. Hedge et al., 2017
Ho ikoetlisa ho ka etsa hore kamano pakeng tsa pontšo le karabelo e tloaelehe haholoanyane. Seo e ka ba ho ithuta mosebetsi ka sebele empa ha se bontše ntlafalo e akaretsang ea ho etsa liqeto. Sephetho se nang le thuso sa saense ke tšebetso e ntlafetseng mokhoeng o hlalositsoeng hantle, ho ntse ho nahanoa ka liphoso le maemo a oona. Woods et al., 2015 Hick, 1952
Leka teko ea mahala e amanang le sena
Teko ea nako ea karabelo
Qala ka Teko ea nako ea karabelo ho leka mosebetsi oa karabelo e bonolo. Haeba u boetse u leka teko e itšetlehileng ka khetho joaloka Stroop, bapisa litaelo tsa eona le se hlokahalang bakeng sa ho nepahala pele u bapisa linako. Phapang ena ha se tekanyo e netefalitsoeng ea bohlale kapa bokhoni ba hao ba ho etsa liqeto.
Lipotso tse botsoang hangata
Ke mosebetsi ofe o batlang o tšoana le ho bapala lipapali tsa khomphutha?
Hangata lipapali li hloka khetho, ho noha le motsamao. Mosebetsi o laoloang oa ho khetha o lekanya karolo e le ’ngoe, empa ha ho le o mong oa mesebetsi ena oo e leng teko e felletseng ea bokhoni ba ho bapala. Woods et al., 2015
Na likhetho tse imenneng habeli li eketsa nako ea karabelo habeli?
Liphuputso tsa khale li bua ka boitsebiso bo likhethong, eseng molao o akaretsang oa ho menahanya nako habeli. Kamano pakeng tsa pontšo le karabelo, menyetla le moralo oa mosebetsi lia ameha. Hick, 1952 Hyman, 1953
Na nka ntša lintlha tsa ka ho lekanya nako ea ho nahana?
Ho ntša lipalo tsena ho kopanya liphapang tsa mesebetsi le tsa ho metha ntle le haeba moralo oa teko o li laotse. Ka bohona ha ho fane ka tekanyo e hloekileng ea mohato oa tšebetso ea kelello. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020
Mehloli
- Woods et al. (2015). Lintho tse susumetsang nako ea karabelo e bonolo.
- Woods et al. (2015). Ho lieha ho amanang le lilemo khethong le tlhahisong ea karabelo mosebetsing oa nako ea karabelo ea pono oa ho khetha.
- Hick (1952). Sekhahla sa ho fumana boitsebiso.
- Hyman (1953). Boitsebiso ba pontšo e le lebaka le khethollang nako ea karabelo.
- Ratcliff (1993). Mekhoa ea ho sebetsana le linako tsa karabelo tse khelohileng.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Nepahalo le ho nepahala ha lipalo tsa li-platform tsa liteko tsa inthanete, libatli le lisebelisoa maemong a sebele.
- Bridges et al. (2020). Phuputso e kholo ea nako: papiso ea lijenereithara tse fapaneng tsa liteko, tsa laboratori le tsa inthanete.
- Hedge et al. (2017). Khanyetsano ea ho tšepahala: Hobaneng mesebetsi e matla ea temoho e sa hlahise liphapang tse tšepahalang pakeng tsa batho.