Bopaki ba bohlokoa le lipalo
| Mohlala | Se fetohang | Seo ho ke keng ha boleloa ka lebaka leo |
|---|---|---|
| Ho kopanya linomoro tse 12 lihlopheng tse 4 tsa tse 3 | Li emeloa ka lihlopha | Motho e mong le e mong a ka hopola tatellano eo |
| Ho lemoha paterone e tloaelehileng | Tsebo e seng e le teng e ka fokotsa mosebetsi oa ho kenya boitsebiso mohopolong | Letšoao ka leng le sebelisa sebaka se ikemetseng |
| Taba ea ho ikoetlisa ho tloha ho linomoro tse 7 ho ea ho tse 79 | Ho hopola linomoro ka mor'a ho ikoetlisa haholo | Bokhoni ba mohopolo o sebetsang ka kakaretso ba lintho tse 79 |
Mola oa pele ke mohlala oa ho arola ka lihlopha, eseng tekanyo ea bokhoni. Mola oa boraro ke taba ea pele ea boikoetliso bo matla. Phuputsong eo, monkakarolo o ile a sebelisa tsebo ea linako tsa mabelo le mokhoa o hlophisitsoeng oa ho hopola. Pampiri eo e boetse e tlaleha hore bokhoni boo ha boa fetela ha boitsebiso bo fetoloa hore e be lilumisoa; ntlha ena ke ea bohlokoa ha ho hlalosoa sephetho se makatsang sa linomoro. Ericsson et al., 1980
Sehlopha sa mohopolo ke eng?
Sehlopha sa mohopolo ke karolo e le 'ngoe e kenngoang mohopolong, 'me ha ho bolele hore e na le palo e tsitsitseng ea litlhaku tse bonahalang. Molemo oa sona o itšetlehile ka seo motho ea ithutang a seng a se tseba le kamoo tatellano e hlophisitsoeng kateng. Puisano ea Miller mabapi le ho fetola tsela eo boitsebiso bo emeloang ka eona, le mosebetsi oa Mathy le Feldman mabapi le ho hatella boitsebiso, li bontša hore ho bala lintho feela ho ka khelosa ha tlhophiso e fapana. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Tlhaloso ea Cowan ea bokhoni bo bonyenyane e hlahloba maemo a thibelang ho pheta-pheta le tšebeliso ea tsebo ea nako e telele. Motho ea sebelisang lihlopha tse nang le moelelo papaling e tloaelehileng ea linomoro ha ho bolele hore o sebetsa tlas'a lithibelo tseo. Liphetho tsena tse peli ha li hloke ho hanyetsana, hobane likarolo tsa tsona le mekhoa e lumelloang lia fapana. Cowan, 2001
Na ho arola ka lihlopha ho tšoana le ho pheta-pheta?
Ho pheta-pheta ho boloka boitsebiso bo ntse bo sebetsa mohopolong; ho arola ka lihlopha ho fetola tsela eo boitsebiso bo emeloang kapa bo hlophisoang ka eona. Li ka sebelisana, empa hase ketso e le 'ngoe. Khopolo ea mohopolo o sebetsang e khetholla ho boloka boitsebiso ka nakoana le mekhoa e meng ea taolo, hammoho le tlatsetso ea tsebo ea nako e telele. Baddeley, 2012
Ke eng e se amang?
U lokela ho lebella ntlafalo e kae?
Sephetho sa ho tloha ho 7 ho ea ho 79 ke taba e le 'ngoe e sa tloaelehang e hlokang boikoetliso bo matla; hase phello e tloaelehileng ea koetliso kapa lenaneo la boikoetliso le loketseng bohle. Se bontša hore tlhophiso e ithutoang e ka fetola haholo lintlha tsa mosebetsi o itseng, empa ha se fane ka motheo o lekaneng oa ho bolela hore motho ka mong o tla qetella a hopola tse kae. Ho se fetisetse bokhoni mesebetsing e meng ka bophara ho bohlokoa joaloka rekoto eo. Ericsson et al., 1980
Lintlha tse hatisitsoeng tsa ho hopola tatellano li boetse li itšetlehile ka molao oa hore na teko e emisoa neng. Phuputsong e kholo ea ho mamela, palo e phahameng ka ho fetisisa e fihletsoeng le tekanyo e tloaelehileng ea tatellano li fane ka lipalo tse fapaneng ho barupeluoa bona bao. Ka hona, ha ho bapisoa maano, mokhoa oa ho hlahisa le ho lekanya o lokela ho lula o tšoana; u se ke ua bapisa katleho e le 'ngoe e telele ka ho fetisisa le tekanyo ea pele e entsoeng ka mokhoa o fapaneng. Woods et al., 2010
Ke eng e utloahalang ho leka?
Ha u bapisa ka mokhoa o sa reroang, etsa qeto ea hore na u tla arola linomoro ka lihlopha, sebelisa leano le tšoanang litekong tse ka bapisoang, 'me u tlalehe phetoho haeba u qala ho sebelisa mokhoa o mocha. Lipatlisiso tsa ho hatella boitsebiso li tšehetsa bohlokoa ba tlhophiso; ha li netefatse boholo bo le bong ba sehlopha bo loketseng bohle kapa ho tiisa hore mokhoa o itseng oa ho hopola o tla thusa tatellano e 'ngoe le e 'ngoe. Mathy et al., 2012
Sebelisa boitsebiso boo u sa bo tloaelang ha u hlahloba hore na leano le sebetsa le linthong tse fetang mohlala oo u seng u o tšoere ka hlooho. Lipatlisiso tsa mekhoa ea ho lekanya tatellano li hatisa hore mokhoa o lokela ho lumellana le bokhoni bo lekanngoang. Tsebo e ithutoang e molemo, empa e lokela ho hlalosoa e le tsebo eo, eseng ho re ke keketseho ea bokhoni bohle ba mohopolo. Conway et al., 2005
Qetellong, ha ho mokhoa o netefalitsoeng oa ho fetolela lintlha tsa linomoro tse hlophisitsoeng ka lihlopha hore e be boemo ba n-back kapa IQ. Tlhahlobo e kopaneng e bapisang liteko tsa tatellano le tsa n-back e bontša hore le liteko tse bitsoang tsa mohopolo o sebetsang ha li sebelisane ka ho lekana hore e be tse tšoanang. Redick et al., 2013
Leka teko ea mahala e amanang le sena
Teko ea ho hopola linomoro
Leka teko ea ho hopola linomoro, 'me u ngole mokhoa oo u sebelisitseng ho li arola ka lihlopha. Ha u bapisa mekhoa, boloka tsela ea ho hlahisa linomoro le melao ea ho bala lintlha li tšoana. Lintlha tse phahameng li bontša ho hopola hamolemo tlas'a maemo ao; ha li pake keketseho ea bohlale ka kakaretso.
Lipotso tse botsoang hangata
Na ho arola ka lihlopha ho eketsa palo ea libaka tsa mohopolo?
Ho ka fetola boitsebiso bo emeloang ke karolo e le 'ngoe. Bopaki ha bo bolele hore palo e tsitsitseng ea libaka tsa mohopolo ka kakaretso le eona ea eketseha. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Na ke tla khona ho fihla ho linomoro tse 79?
Sephetho sa pele se ne se tsoa ho motho a le mong ea ikoetlisitseng ka matla; hase sephetho se tloaelehileng kapa tšepiso. Ericsson et al., 1980
Ke hobane'ng ha linomoro tse tloaelehileng li bonahala li le bonolo?
Tsebo eo u seng u ntse u e-na le eona e ka thusa ho hlophisa tatellano bocha le ho e hopola. Ke e 'ngoe ea lintho tseo lipatlisiso tsa ho arola ka lihlopha li li hlahlobang. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Mehloli
- Woods et al. (2010). Ho ntlafatsa tekanyo ea tatellano ea linomoro bakeng sa mohopolo oa nakoana oa mantsoe.
- Cowan (2001). Palo ea mohlolo ea 4 mohopolong oa nakoana: Ho nahanisisa bocha ka bokhoni ba ho boloka boitsebiso kelellong.
- Miller (1956). Palo ea mohlolo ea 7, ho tlosa kapa ho eketsa 2: Meeli e meng ea bokhoni ba rona ba ho sebetsana le boitsebiso.
- Baddeley (2012). Mohopolo o Sebetsang: Likhopolo, Mehlala le Likhang.
- Conway et al. (2005). Liteko tsa tatellano ea mohopolo o sebetsang: Tlhahlobo ea mekhoa le tataiso bakeng sa basebelisi.
- Redick et al. (2013). Litekanyo tsa mohopolo o sebetsang tsa complex span le n-back: Tlhahlobo e kopaneng.
- Ericsson et al. (1980). Ho fumana tsebo ea mohopolo.
- Mathy et al. (2012). Ke eng e etsang hore lipalo tsa mohlolo e be tsa mohlolo? Ho arola ka lihlopha le ho hatella boitsebiso mohopolong oa nakoana.
