Ibimenyetso bifatika n’imibare by’ingenzi
| Igihe cyo gukanda urugero ukuyemo igihe cy’ijwi ry’ikimenyetso | Icyo bisobanura | Uko urugero rumeze |
|---|---|---|
| −20 ms | Gukanda bibaho mbere y’ijwi ry’ikimenyetso | Agaciro k’icyitegererezo |
| 0 ms | Ibikorwa byanditswe bibera icyarimwe | Ubusobanuro bwa zero mu gutandukana kw’ibihe |
| +20 ms | Gukanda bibaho nyuma y’ijwi ry’ikimenyetso | Agaciro k’icyitegererezo |
Izi ngero zigaragaza uko ibimenyetso bya plus na minus bisobanurwa; ntizigaragaza intera isanzwe cyangwa urwego rwo gupima indwara. Isesengura ry’ubushakashatsi ku guhuza ibikorwa n’amajwi ryerekana ko gukanda bikunze kubanziriza ibimenyetso by’amajwi, kandi rigasuzuma ibisobanuro byinshi. Ibi bireba guhuza ibikorwa no guteganya, si irushanwa ryoroshye ryo gupima igihe cyo kugira icyo ukora. Repp, 2005 Repp et al., 2013
Impamvu guteganya ari ingenzi
Kugira ngo umuntu akomeze kugendana n’injyana isubiramo, ashobora gutegura igikorwa gikurikira ashingiye ku gihe ateganya ko kizaberaho. Gutegereza kubanza kumva buri kantu k’injyana, hanyuma ari bwo gutangira kugenda, ni ubundi buryo bwo gusubiza. Ibyo ubushakashatsi busuzuma bitandukanya gukosora icyiciro, gukosora umuvuduko w’isubiramo n’uruhare rw’amakuru ajyanye n’igihe; ntibivuga ko guhuza ibikorwa biterwa gusa n’igikorwa kimwe cyoroshye cy’umubiri. Repp, 2005
Impuzandengo y’itandukaniro n’uko ibipimo bitatanye na byo biratandukanye. Umuntu ashobora guhora abanziriza ijwi ho gato, cyangwa gukanda kwe kugatatana cyane impande zombi za zero. Izo ni imiterere itandukanye, kandi ntibikwiye kuzihuriza mu mwanzuro umwe uvuga ko agaciro kose kari munsi ya zero ari kabi. Repp et al., 2013
Ese umuvuduko w’injyana uhindura icyo umuntu akora?
Umuvuduko umuntu akunda n’intera y’umuvuduko ashobora gukurikira birahinduka uko akura. Ubushakashatsi bwa McAuley na bagenzi be bwakurikiranye abantu mu byiciro bitandukanye by’imyaka, naho isesengura ry’injyana isanzwe y’umubiri rigaragaza impamvu umuvuduko umwe wa metronome udatanga amakuru amwe ku bantu bose. Umuvuduko usanzwe umuntu agira nta njyana yo hanze ahawe na wo utandukanye no kugendana n’injyana yahawe. McAuley et al., 2006 Desbernats et al., 2023
Ni iki kibigiraho ingaruka?
Ibikoresho bishobora guhindura itandukaniro ry’ibihe ryapimwe
Igihe porogaramu iteganya ko ijwi ry’ikimenyetso rizumvikanira gishobora gutandukana n’igihe ijwi ritangirira mu by’ukuri, kandi igihe gukanda kwandikiwe gishobora gutandukana n’igihe urutoki rwakoze ku gikoresho. Isuzuma ry’igihe ku mirimo ikorerwa kuri interineti rigaragaza ko gutinda no guhindagurika biterwa na sisitemu ikoreshwa. Bityo, igipimo gito kigaragaza ko gukanda kwabanje gikubiyemo ukutamenya neza guterwa n’ibikoresho, cyane cyane iyo ijwi n’iyandikwa ry’igikorwa bikoresha inzira zitandukanye. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020
Gusubiramo igikorwa bishobora gufasha kugereranya bimwe mu bihindagurika, ariko ntibihita bikosora itandukaniro ridahinduka mu bihe. Iyo igihe nyacyo cy’ibikoresho kitagenzuwe, ntukuremo gutinda rusange kw’igikoresho, kandi ntusobanure milisegonda nke nk’igipimo nyacyo cy’iteganya rikorwa n’ubwonko. Anwyl-Irvine et al., 2020
Ese gukanda mbere y’igihe ni kimwe no kutumva injyana?
Oya. Kubanziriza ijwi ho gato mu gikorwa cyo guhuza injyana bitandukanye n’ubumuga bwihariye busobanurwa mu bushakashatsi bw’umuntu utumva injyana. Ubwo bushakashatsi bwita ku miterere yagutse isuzumirwa mu mirimo itandukanye; ntibushingira ku gipimo rusange cy’uko impuzandengo yo gukanda iri mbere ya zero. Phillips-Silver et al., 2011
Ni iki wakwitoza cyangwa wagereranya mu buryo bufatika?
Gerageza gukoresha igikorwa kimwe, umuvuduko umwe, uburyo bumwe bwo kwinjiza igikorwa n’ibikoresho bimwe by’amajwi, kandi utandukanye itandukaniro ry’ibihe n’uko ibipimo bitatanye. Kwitoza bishobora guhindura uko ibikorwa bihuzwa muri uwo murimo, ariko ubu bushakashatsi ntibutanga igihe ntarengwa cyo kwitoza cyizewe, cyangwa itegeko rivuga ko buri wese agomba guhatira impuzandengo y’itandukaniro ry’ibihe kuba zero neza. Repp et al., 2013
Kuba ibisubizo byizewe iyo umuntu asubiyemo igikorwa mu gihe gito na byo ni ingenzi mbere yo gushyira umuntu mu cyiciro. Ubushakashatsi ku kibazo cy’ukwizerwa butanga impamvu rusange yo kugenzura niba amanota ahamye, aho gufata igikorwa kigufi nk’ikimenyetso cy’imiterere idahinduka. Hedge et al., 2017
Umwanzuro wafasha ni uko guteganya ari kimwe mu bigize guhuza injyana. Gukanda kwanditswe kubanziriza ijwi ho gato bigomba gusobanurwa harebwa igikorwa n’ibikoresho byakoreshejwe; si isuzuma ry’indwara, si igipimo cy’ubushobozi bwose mu muziki, kandi ntibigaragaza umuvuduko urenze uw’abantu mu kugira icyo ukora. Repp, 2005 Anwyl-Irvine et al., 2020
Gerageza ikizamini cy’ubuntu kijyanye n’iki
Ikizamini cyo kumenya amajwi y’umuziki
Gerageza igice cy’injyana mu kizamini cyo kumenya amajwi y’umuziki kugira ngo usubiremo injyana wumvise. Ni igikorwa cyo gutega amatwi ugasubiramo, si icyo guhuza ibikorwa n’amajwi ya metronome adahagarara. Amanota yacyo ntashobora gusobanurwa mu buryo butaziguye nk’igipimo cyo kubanziriza ijwi gisobanuwe hano.
Ibibazo bikunze kubazwa
Ese agaciro kari munsi ya zero kerekana ikosa?
Kuri ubu buryo bwo gusobanura ibimenyetso, kerekana ko gukanda kwanditswe kwabanje ku ijwi ry’ikimenyetso. Kuba impuzandengo ibanziriza ijwi ho gato ni ibintu bizwi mu guhuza ibikorwa n’amajwi, kandi ntibihita byerekana ubumuga. Repp, 2005
Ese gukanda mbere y’igihe byerekana ko igihe cyo kugira icyo ukora ari munsi ya zero?
Byerekana ko umuntu ateganya ikintu gishobora kumenyekana mbere, si igikorwa gitangira nyuma yo kubona ikimenyetso gishya kitari giteganyijwe. Repp et al., 2013
Ese Bluetooth cyangwa telefoni bishobora kugira ingaruka ku itandukaniro ry’ibihe?
Inzira z’amajwi n’izinjiza amakuru zishobora gutera itandukaniro mu gihe. Ingano nyayo igomba gupimwa hakurikijwe uko byashyizweho; gukoresha ikosora rusange nta shingiro bifite. Anwyl-Irvine et al., 2020
Amasoko
- Repp (2005). Guhuza ibyumviro n’ibikorwa by’umubiri: isesengura ry’ubushakashatsi ku gukanda.
- Repp et al. (2013). Guhuza ibyumviro n’ibikorwa by’umubiri: isesengura ry’ubushakashatsi buheruka (2006–2012).
- McAuley et al. (2006). Igihe cy’ubuzima bwacu: uko gupima igihe no gukurikirana ibyabaye bihinduka mu byiciro by’imyaka..
- Desbernats et al. (2023). Ni ibihe bintu bihindura umuvuduko usanzwe w’ibikorwa by’umubiri? Isesengura rihamye ry’ubushakashatsi.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Ukuri n’ubudahangarwa bw’ibipimo ku mbuga zigeragerezaho zo kuri interineti, mushakisha za interineti n’ibikoresho.
- Bridges et al. (2020). Ubushakashatsi bunini ku gihe: kugereranya porogaramu zitandukanye zikoreshwa mu igerageza, izo muri laboratwari n’izo kuri interineti.
- Phillips-Silver et al. (2011). Bavukiye kubyina ariko ntibumva injyana: ubwoko bushya bw’ubumuga bw’ivuka bwo kutumva neza amajwi.
- Hedge et al. (2017). Ikibazo cy’ukwizerwa: Impamvu imirimo yo gupima ubwenge itanga ibisubizo bihamye muri rusange idapima neza itandukaniro hagati y’abantu.