Ibimenyetso bifatika n’imibare by’ingenzi
| Ikibazo | Igipimo gifitanye isano na cyo | Icyo kitagaragaza |
|---|---|---|
| Ese nshobora kumva ijwi rituje? | Ubushobozi bwo kumva amajwi mu bihe bipimwe neza | Ubushobozi bwo gutandukanya inoti zegeranye mu muziki bwonyine |
| Ese nshobora gutandukanya inoti ebyiri? | Igikorwa cyo gutandukanya inshuro ijwi risubiramo cyangwa injyana y’inoti | Audiogramu yapimwe neza |
| Ese nshobora gusubiramo injyana y’ibihe? | Kumenya igihe no kugenzura uko umubiri ugenda | Igipimo cyuzuye cyo kumva cyangwa cy’inoti |
Raporo ya mbere y’umuntu wavukanye amusia yagaragaje ko yari afite ikibazo cyo gutandukanya inoti zegeranye neza, nubwo ibipimo byo kumva byari ibisanzwe. Ibi ni gihamya itaziguye y’uko ibyo bitekerezo byombi bishobora gutandukana. Ni raporo y’umuntu umwe; ntigaragaza ko buri wese ugira ingorane mu muziki yumva bisanzwe cyangwa ko bose babiterwa n’impamvu imwe. Peretz et al., 2002
Ubushakashatsi bwakorewe ku itsinda rinini n’ubwagaragaje ubwinshi bw’iki kibazo bukoresha uburyo burambuye bwo gusuzuma. Ntabwo bugaragaza ko umuntu afite ikibazo cyo kutumva neza hashingiwe ku manota y’umuziki. Mu buryo nk’ubwo, gutsinda umukino w’umuziki ntibigomba gutuma umuntu yizezwa ko yumva neza amajwi acuritse bucece. Ayotte et al., 2002 Peretz et al., 2017
Urugero rw’inoti imwe rugaragaza iki?
Ibarura ni 440 rikubye na 2 kari ku rwego rwa kimwe cya cumi na kabiri; izamuka ugereranyije ni hafi 5.95%. Rigaragaza intera y’inoti mu muziki. Si impuzandengo y’urwego rwo gutandukanya amajwi yatangajwe mu bushakashatsi, kandi nta cyo rivuga ku rugero rw’ijwi umuntu akeneye kugira ngo yumve imwe muri izo noti. Ibyiciro by’ibizamini by’umuziki bipima ubwoko butandukanye bw’inoti n’injyana y’inoti. Peretz et al., 2003
Kumenya inoti ndende bipima ubushobozi bwose bw’umuziki?
Oya. Imiterere y’injyana, kwibuka, kumva injyana no kugenzura uko umubiri ugenda bifasha mu bikorwa bitandukanye. Inyandiko ya Montreal Protocol isobanura impamvu gushyira umuntu mu cyiciro bisaba isuzuma ryagutse kurusha igisubizo kimwe cyonyine. Vuvan et al., 2017
Ni iki kibigiraho ingaruka?
Inoti, injyana no kuririmba bigomba gutandukanywa
Umuntu ashobora kugira ikibazo cyo guhuza uko agenda n’injyana atagaragaza imiterere imwe yo gutunganya inoti. Raporo y’umuntu utumva injyana n’isuzuma ry’ubushakashatsi ku njyana bigaragaza iryo tandukaniro. Mu buryo nk’ubwo, kuririmba inoti bisaba no kugenzura imikorere y’umubiri; ntibihwanye no guhitamo inoti ndende mu zo umuntu yumvishijwe ebyiri. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Impamvu umukino wo kuri murandasi ufite aho ugarukira
Amabwiriza, uburyo amajwi yumvikana, kwita ku gikorwa n’uko amajwi agereranywa bigira ingaruka ku cyo amanota agaragaza. Uburyo bw’ubushakashatsi busaba ibindi bipimo birenze igice kimwe cy’ikizamini cyo kuri murandasi. Umukino ntutanga ibipimo by’urugero rw’ijwi umuntu yumva byapimwe neza, nubwo amajwi yawo yaba asobanuwe hakoreshejwe inshuro nyazo. Vuvan et al., 2017 Peretz et al., 2003
Kugira ngo amanota y’umuntu umwe yizerwe, na byo bisaba gihamya. Igikorwa kigufi gishobora gufasha kwerekana uko ikintu gikora, ariko ntigifashe cyane mu gushyira umuntu mu cyiciro gihamye. Ibyavuye mu bushakashatsi ku kibazo cyo kwizerwa ni umuburo rusange wo kwirinda gufata uwo mwanzuro; ntibivuga ko ibizamini byose by’umuziki bitizewe. Hedge et al., 2017
Ni iki ushobora gukora mu buryo bufatika ushingiye kuri iri tandukaniro?
Sobanura neza ingorane ufite: kumva ijwi rituje, gutandukanya ihinduka ry’inoti, kwibuka injyana y’inoti cyangwa gukomanga ukurikije injyana ni ibintu bitandukanye umuntu ashobora kubona. Ibyavuye mu mukino bishobora gufasha gutegura ikibazo, ariko ntibishobora kugaragaza impamvu yacyo mu buvuzi. Niba uhangayikishijwe n’ubushobozi bwo kumva amajwi, amanota yo mu mukino w’inoti si yo apima icyo ushaka kumenya. Peretz et al., 2002 Vuvan et al., 2017
Ibihamya byavuzwe ntibishyigikira gusuzuma umuntu ku giti cye hashingiwe ku rugero rw’inoti imwe, imibare y’ubwiganze cyangwa amanota make yo ku mukino wo kuri murandasi. Agaciro kabyo ni ugutuma ubushobozi butandukanye bwo kumva no gukora umuziki butekerezwa kandi bupimwa ukwabwo. Peretz et al., 2017 Peretz et al., 2003
Gerageza ikizamini cy’ubuntu kijyanye n’iki
Ikizamini cyo kumenya amajwi y’umuziki
Gerageza ikizamini cyo kumenya amajwi y’umuziki kugira ngo urebe uko witwara ku bikorwa bijyanye n’inoti n’injyana, wumviriza amajwi ku rugero rukoroheye kandi ukurikiza amabwiriza yacyo. Ibyavuye mu kizamini ntibisimbura isuzuma ry’ubushobozi bwo kumva ryapimwe neza, kandi ntibigomba gukoreshwa mu kwemeza cyangwa guhakana ko umuntu atumva neza.
Ibibazo bikunze kubazwa
Ese umuntu ashobora kumva neza ariko akaba afite amusia ivukanwa?
Yego. Raporo ya mbere igaragaza ko ikibazo cyo gutandukanya inoti zo mu muziki gishobora kubaho nubwo ibipimo byo kumva byaba ibisanzwe. Ntibivuga ko buri ngorane yo mu muziki iba ifite iyo miterere. Peretz et al., 2002
Ese intera y’inoti imwe ni umupaka wo gusuzumiraho?
Oya. Urugero rw’imibare rusobanura intera yo guhuza inoti, si umupaka wemejwe wo gushyira umuntu mu cyiciro. Peretz et al., 2003
Ese amanota meza mu muziki yemeza ko umuntu yumva neza?
Oya. Uko umuntu akora igikorwa cy’umuziki ntibitanga ibipimo by’urugero rw’ubushobozi bwo kumva byapimwe neza. Vuvan et al., 2017
Amasoko
- Peretz et al. (2017). Ubwiganze bwa amusia ivukanwa.
- Vuvan et al. (2017). Uburyo bwa Montreal bwo kumenya amusia.
- Peretz et al. (2002). Amusia ivukanwa.
- Peretz et al. (2003). Ubwoko butandukanye bw’ibibazo by’umuziki.
- Ayotte et al. (2002). Amusia ivukanwa.
- Phillips-Silver et al. (2011). Yavukiye kubyina ariko ntiyumva injyana: Ubundi bwoko bwa amusia ivukanwa.
- Repp et al. (2013). Guhuza ibyiyumvo n’imigendere: Isuzuma ry’ubushakashatsi buheruka (2006–2012).
- Hedge et al. (2017). Ikibazo cyo kwizerwa: Impamvu ibizamini by’ubwenge bitanga ibisubizo bihamye bidapima neza itandukaniro hagati y’abantu.