Ragaa fi lakkoofsota ijoo
| Bu'aa xiinxala meta-qorannoo namoota ga'eessotaa keessatti | Tilmaama | Ibsa dabalataa |
|---|---|---|
| Garee hojii ittisa Stroop | Hedges' g = 0.12 | Sirreeffama loogii maxxansaa dura |
| Daangaa amantaa 95% isaa | 0.03 hanga 0.20 | Garaagarummaa garee waliigalaa xiqqaa |
| Xumura waliigalaa loogii sirreessanii booda | Faayidaan sirna-qabeessa ta'e hin deeggaramne | Namoonni dhuunfaa hundi walqixa jechuu miti |
Tilmaamni Stroop irratti xiyyeeffatu Gabatee 3 keessa jira. Garaagarummaa istaandaardii'ee dha; raawwii 12% fooyya'aa ykn carraa nama dhuunfaa jechuu miti. Bu'aan xiqqaan sirreeffama hin arganne gabatee keessa jiru, akkasumas xumurri barruu loogii sirreessanii booda baasan waliin ilaalamuu qabu; qabxii bu'aa gaarii qofa filachuun qorannoo kana dogoggoraan dhiyeessa. Lehtonen et al., 2018
Maaliif faayidaan kun yaadame?
Afaan tokko caalaa to'achuun to'annoo hubannoo qorachuuf sababii amansiisaa fakkaatu kenna. Garuu adeemsi malaan amansiisaa fakkaatu ragaa kallattiin mirkanaa'uu qaba. Qorannoon ragaa Paap fi Greenberg hojiiwwan raawwachiisummaa hedduun faayidaa afaan lama dubbachuu tokkoof ragaa walitti dhufeenya qabu kennuu isaanii gaaffii keessa galcha; maqaan waliigalaa tokko qabxiiwwan isaanii walqixa taasisa jedhee hin fudhatu. Paap et al., 2013
Qorannoon Stroop ofii isaallee qaamolee hedduu qaba. Jechoonni, halluuleen, deebiiwwan kennaman walitti hidhuun, akkasumas haalli bu'uuraa filatamu hamma gidduu seenummaa irratti dhiibbaa qabu. Xiinxalli MacLeod fi gamaaggamni safartuu kilinikaa maaliif qorannoo kana meeshaa to'annoo qulqulluu afaan irraa bilisa ta'e tokkootti hir'isuun akka hin danda'amne agarsiisu. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Afaan qorannichaa dhimma qabaa?
Jechi barreeffame adeemsa dubbisaa keessatti hirmaatuun qofa gidduu seenuu danda'a. Qorannoon jalqabaa deebii dubbii beekamaa barbaachisaa ta'uu agarsiisa; gamaaggamniwwanis garaagarummaa gosa qorannoo ni ibsu. Kun haala afaanii fi deebii kennuu eeguun barbaachisaa ta'uu deeggaru; garuu sirreeffama afaan lama dubbatan hundaaf ta'u tokko hin kennu. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Maal irratti hundaa'a?
Garaagarummaan garee nama dhuunfaa adda hin baasu
Garaagarummaan garee xiqqaan illee yoo mul'ate, bu'aawwan namootaa gidduu wal-irra bu'iinsi guddaan jira; qabxiin nama tokkoo maaliif akka jijjiirames hin ibsu. Qorannoon faallaa amanamummaa kanas garaagarummaan hojiiwwan qorannoo beekamoo hedduu namoota dhuunfaa sadarkeessuuf amanamummaa xiqqaa qabaachuu, bu'aawwan yaalii cimaa fakkaatan isaanii wajjin wal bira qabamee agarsiisa. Qorannoon gabaabaan biraawzara irratti gaggeeffamu muuxannoon afaanii bu'aa tokko fiduu isaa mirkaneessuu hin danda'u. Hedge et al., 2017
Walitti qabamni ragaa namoota ga'eessotaa umurii hundaa irratti ykn saala irratti hundaa'uun dambiiwwan Stroop namoota afaan lama dubbatan hundaaf ta'an akka jiran hin mirkaneessu. Xumura isaa ofumaan daa'imman, lama-lamee afaanii hunda, ykn hiika muuxannoo afaan lama dubbachuu hunda irratti hojiirra oolchuu hin qabu. Gareen ummataa biraa ragaa isaaf malu mataa isaa barbaada. Lehtonen et al., 2018
Maaliif safartuu fi sirreeffamni barbaachisu?
Saffisni yeroo biraawzar irratti argamu sirna garaagaraa irratti ni jijjiirama; qabxii Stroop kennuunis gosa qorannoo garaagaraa irratti ni jijjiirama. Qorannoon meta-qorannoo kilinikaa mala gidduu seenummaa itti madaalan bu'aa garee hammam akka fakkaatu jijjiiruu danda'u agarsiisa. Kun akeekkachiisa waliigalaa waa'ee safartuu ti; afaan lama dubbachuun haala yaalaa ta'uu isaa kan mirkaneessu miti. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Yaaluudhaan maal hubachuu dandeessa?
Qorannoo kana akka muuxannoo odeeffannoo jechaafi halluu wal-faallessuutiitti fayyadami. Bu'aawwan kee wal bira qabuuf yaadde, afaan, meeshaa, mala deebii kennuu fi mala qabxii kennuu wal fakkaataa godhi. Baay'ina dogoggoraa yeroo deebii kennuu wajjin ilaali; jijjiirama tokko ragaa faayidaa afaan lama dubbachuu bal'aa ta'eetti hin hiikin. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Ragaan afaan barachuu hin mormu; akkasumas afaan barachuun dandeettii sammuu akka fooyyessu waadaa hin galu. Gaaffii dhiphaa ta'e deebisa: barruun namoota ga'eessotaa asitti eerame faayidaa waliigalaa hojii raawwachiisummaa loogii maxxansaa tilmaama keessa galchanii booda deeggaruuf ragaa cimaa hin dhiyeessu. Dandeettiin afaanii addaa fi afaan biraatiin walqunnamuun qabu gatii isaa bu'aawwan addaati. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
Qorannoo bilisaa kanaan walqabatu yaali
Qorannoo Stroop
Qorannoo Stroop afaan ati hubattu tokkoon yaali; bu'aawwan hordoftee galmeessitu keessatti afaan sana itti fufi. Qorannoon kun seenaa afaanii kee qabxii kee akka fidan murteessuu ykn faayidaa hubannoo afaan lama dubbachuu kennuu hin danda'u.
Gaaffilee yeroo baay'ee gaafataman
g = 0.12 jechuun 12% caala jechuu dhaa?
Lakki. Garaagarummaa giddugaleessaa istaandaardii'ee dha; tilmaamni addaa kunis loogii sirreessuu dura argame. Lehtonen et al., 2018
Gamaaggamni kun namni afaan lama dubbatu kamiyyuu hin fayyadamu jedhee mirkaneessaa?
Lakki. Ragaan giddugaleessaa cimaa ta'e dhabamuun namni dhuunfaa ykn haalli hundi walqixa jechuu miti. Lehtonen et al., 2018
Qabxiin koo dhugumaan afaan lama dubbataa ta'uu koo mul'isuu danda'aa?
Lakki. Raawwiin Stroop seenaa afaanii ramaduu ykn qorannoo afaan lama dubbachuu mirkanaa'e miti. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Maddoota
- Lehtonen et al. (2018). Afaan lama dubbachuun ga'eessota keessatti hojii raawwachiisummaa fooyya'aa wajjin walqabataa? Gamaaggama meta-qorannoo..
- Paap et al. (2013). Adeemsa raawwachiisummaa keessatti faayidaa afaan lama dubbachuutiif ragaan walitti dhufeenya qabu hin jiru.
- MacLeod (1991). Qorannoo waggaa walakkaa jaarraa waa'ee bu'aa Stroop: Gamaaggama walitti fidu..
- Scarpina et al. (2017). Qorannoo Halluu fi Jecha Stroop.
- Stroop (1935). Qorannoowwan gidduu seenummaa deebiiwwan dubbii tartiibaan kennaman keessatti..
- Hedge et al. (2017). Faallaa amanamummaa: Maaliif hojiiwwan hubannoo bu'aa cimaa agarsiisan garaagarummaa dhuunfaa amanamaa hin uuman.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Sirrii fi amanamummaa qabatamaa waltajjiiwwan yaalii interneetii, biraawzaroota weebii fi meeshaalee.
- Lansbergen et al. (2007). Gidduu seenummaa Stroop fi rakkoo xiyyeeffannoo/sochii garmalee: Gamaaggamaa fi meta-qorannoo..