Umboni wofunika ndi manambala
| Gulu m’kafukufukuyu | Chiyerekezo | Njira yogawira zigoli yomwe inagwiritsidwa ntchito |
|---|---|---|
| Luso lofooka lojambula zithunzi m’maganizo | 3.9% | Zigoli zonse za VVIQ 16–32 |
| Kusatha konse monga ananenera | 0.8% | Zigoli zonse za VVIQ 16 |
| Zithunzi zosamveka bwino kapena zofowoka m’gulu la luso lofooka | 3.1% | Zigoli zonse za VVIQ 17–32 |
Nkhaniyo inaphatikiza magulu awiri a anthu 502. Inapeza anthu 39 m’gulu lalikulu la luso lofooka lojambula zithunzi m’maganizo, kuphatikizapo anthu asanu ndi atatu amene anapeza zigoli zochepa kwambiri. Kusiyanaku n’kofunika chifukwa tanthauzo lalikulu la luso lofooka limapereka kuchuluka kosiyana ndi kufuna kuti munthu asathe konse. Pa njira yogawa zigoli imene yagwiritsidwa ntchito pano, zigoli zochepa zimasonyeza luso lofooka lojambula zithunzi m’maganizo. Dance et al., 2022
Kodi mafunso amenewa amayesa chiyani?
Mafunso a Vividness of Visual Imagery Questionnaire amafunsa za mmene munthu amaonera zithunzi m’maganizo. Ntchito yoyambirira ya Marks inayambitsa njira imeneyi yoyezera; kafukufuku wotsatira wokhudza kusatha kuona zithunzi m’maganizo amagwiritsa ntchito mafunsowa limodzi ndi malamulo omveka bwino ogawa zigoli. Kusintha kayendedwe ka mayankho kumasintha tanthauzo la zigoli zonse, choncho malire a zigoli sayenera kutengedwa popanda kuona kaye mtundu wa mafunsowo. MARKS, 1973 Dance et al., 2022
Zimene munthu anena yekha zimathandiza kumvetsa zimene amakumana nazo, koma sizifanana ndi ntchito yoyesa mmene mphamvu za m’thupi zimagwirira ntchito kapena kuyeza ubongo mwachindunji. Keogh ndi Pearson anagwiritsa ntchito njira yoyesa mpikisano wa zithunzi zimene maso onse awiri akuona kuti afufuze zithunzi zomveka m’maganizo. Izi zikusonyeza mmene ofufuza angafunse funso lofanana pogwiritsa ntchito njira ina. Muyeso umodzi sungolowa m’malo mwa wina. Keogh et al., 2018
Kodi kusatha kuona zithunzi m’maganizo kumatanthauza kusakhala ndi luso loganiza?
Sitingafike pa mfundo yotakata chonchi. Kafukufukuyu akukhudza mitundu ina ya kuona zinthu m’maganizo, makamaka kuona zithunzi mwakufuna. Malipoti a Zeman ndi anzake komanso kuunikanso kwakukulu kwa kafukufuku wa zithunzi za m’maganizo kumasiyanitsa kusiyana kwa kuoneka bwino kwa zithunzi ndi kuganiza konse, luso lopanga zinthu kapena kudziwa zinthu. Munthu angamvetse ndi kulingalira za chithunzi cha malo popanda kunena kuti amaona chithunzi chomveka m’maganizo mwake. Zeman et al., 2015 Zeman et al., 2020 Pearson, 2019
Kodi zimakhudzidwa ndi chiyani?
Nanga bwanji kukumbukira ndi maloto?
Dawes ndi anzake akufotokoza mmene anthu amene amadzitchula kuti ali ndi vuto losaona zithunzi m’maganizo amanenera za zithunzi za m’maganizo, kukumbukira ndi kulota. Izi ndi zimene zimapezeka kawirikawiri m’magulu a anthu, koma anthu amasiyana kwambiri; si lamulo lakuti aliyense amalota kapena amavutika kukumbukira mofanana. Njira yoyezera komanso mmene anthu anasankhidwira kuti achite nawo kafukufuku zimakhudza mmene zotsatirazo zimatanthauziridwa. Dawes et al., 2020
Kafukufuku wa Bainbridge ndi anzake wokhudza kujambula unapeza kusiyana pakati pa kukumbukira zinthu ndi kukumbukira malo. Sikuti anthu amene satha kuona zithunzi m’maganizo alibe kukumbukira zinthu zimene anaona kapena sangathe kuimira mgwirizano wa malo. Mbali zosiyanasiyana za kukumbukira ziyenera kuyesedwa payokha. Bainbridge et al., 2021
Kodi zaka ndi kugonana zimatsimikizira kuchuluka kwake?
M’kafukufuku wophatikiza ziwerengero za kuchuluka kwake, ziwerengero za akazi ndi amuna sizinasiyane m’njira yofunika pa ziwerengero, pogwiritsa ntchito matanthauzo amene anayesedwa. Zimenezi sizitsimikizira kuti magulu onse a anthu ndi ofanana ndendende. Magulu a anthu amene anafunsidwa, zaka zawo ndi malire a zigoli amene anasankhidwa zimachepetsa mmene zotsatirazo zingagwiritsidwire ntchito kwa anthu ena; gulu la pa intaneti lokonda kwambiri nkhani ya zithunzi za m’maganizo likadakhala ndi njira ina yosankhira anthu. Dance et al., 2022
Kodi mungaphunzire chiyani moona mtima pa mayeso a pa intaneti?
Mafunso angakuthandizeni kufotokoza zimene mumanena zokhudza kuona zithunzi mwakufuna ndiponso kumvetsa bwino mawu amene amagwiritsidwa ntchito pofotokoza zimenezi. Sayenera kusandutsa zigoli zochepa kukhala matenda kapena kunena kanthu pa nzeru zanu. Magulu a m’kafukufuku wa kuchuluka kwake ndi njira zimene ofufuza anasankha poyeza, osati lamulo limodzi la mafunso onse a pa intaneti. Dance et al., 2022 MARKS, 1973
Komanso, magwero amenewa sanakhazikitse njira yophunzitsira yomwe ingatsimikizire kuti munthu amene sanena kuti amaona zithunzi m’maganizo ayamba kuziwona bwino. Chothandiza n’kumvetsa kusiyana kwa anthu ndi malire a muyesowu, osati kulonjeza kuchiritsa kapena kuwonjezera luso. Pearson, 2019 Zeman et al., 2020
Ziwerengero za 3.9% ndi 0.8% n’zothandiza makamaka pamene tanthauzo lake lafotokozedwanso limodzi nazo. Kuchotsa tanthauzolo kungapangitse kuti mafunso awiri osiyana azioneka ngati ali ndi mayankho otsutsana pa funso limodzi. Dance et al., 2022
Yesani mayeso aulere okhudzana ndi zimenezi
Mayeso a kusatha kuona zithunzi m’maganizo
Yesani mafunso okhudza kusatha kuona zithunzi m’maganizo kuti mufufuze mmene mumafotokozera luso lanu loona zithunzi mwakufuna. Werengani njira imene zigoli zimatanthauziridwa ndipo mutenge zotsatira zake ngati zimene mwanena nokha. Ziwerengero zimene zafalitsidwa sizitsimikizira matenda anu kapena malo anu pakati pa anthu a Helibrain.
Mafunso ofala
Kodi kuchuluka kwake ndi 0.8% kapena 3.9%?
Ziwerengero zonsezi zachokera ku kafukufuku yemweyo wophatikiza magulu a anthu, koma zinagwiritsa ntchito matanthauzo osiyana: kusatha konse monga ananenera, kapena gulu lalikulu la luso lofooka lojambula zithunzi m’maganizo. Dance et al., 2022
Kodi kusatha kuona zithunzi m’maganizo kumatanthauza kusalota?
Palibe lamulo limodzi limene limagwira ntchito kwa aliyense. Kafukufuku wokhudza mmene ubongo umagwirira ntchito akusonyeza kuti anthu amasiyana pa kuona zithunzi m’maganizo ndi pa maloto. Dawes et al., 2020
Kodi kuona zithunzi zofowoka m’maganizo kumatanthauza kukumbukira malo mofooka?
Sikuti nthawi zonse. Kafukufuku wa kujambula amasiyanitsa kukumbukira zinthu ndi kukumbukira malo, m’malo mochitira kukumbukira konse ngati luso limodzi. Bainbridge et al., 2021
Magwero
- Dance et al. (2022). Kuchuluka kwa kusatha kuona zithunzi m’maganizo (kufooka kwa zithunzi za m’maganizo) pakati pa anthu wamba.
- MARKS (1973). Kusiyana kwa zithunzi za m’maganizo pa kukumbukira zithunzi.
- Keogh et al. (2018). Maganizo osaona: Kusapezeka kwa zithunzi zooneka m’maganizo mwa anthu osatha kuona zithunzi m’maganizo.
- Zeman et al. (2015). Miyoyo yopanda zithunzi za m’maganizo – kusatha kuona zithunzi m’maganizo kuyambira pa kubadwa.
- Zeman et al. (2020). Phantasia–Kufunika kwa mmene zithunzi zooneka m’maganizo zakhalira kwa moyo wonse.
- Pearson (2019). Malingaliro a munthu: sayansi ya ubongo yokhudza zithunzi zooneka m’maganizo.
- Dawes et al. (2020). Mmene zithunzi za m’maganizo za mphamvu zosiyanasiyana, kukumbukira ndi kulota zimakhalira mwa anthu osatha kuona zithunzi m’maganizo.
- Bainbridge et al. (2021). Kuyeza kusatha kuona zithunzi m’maganizo pogwiritsa ntchito kujambula: Anthu amene satha kuona zithunzi m’maganizo amavutika kukumbukira zinthu, koma osati malo.
