Bohlatse bjo bohlokwa le dinomoro
| Mošomo | Papetšo ye e nyakegago | Seo moputso o phagamego o se bolelago ka go lebanya |
|---|---|---|
| 1-back | Selo sa gona bjale le sa pele | Go šoma gabotse go ya ka molao woo |
| 2-back | Selo sa gona bjale le seo se bego se le mafelo a mabedi pele | Go mpshafatša le go swantšha gabotse mošomong woo |
| 3-back | Selo sa gona bjale le seo se bego se le mafelo a mararo pele | Go šoma gabotse ge go bapetšwa le selo sa kgale, go ya ka nako ye e beilwego |
Nomoro e laetša sekgoba sa papetšo tatelanong. Ga e bontšhe fela palomoka ya dilo tšeo motho a ka di bolokago, ka gobane mošomo wo o nyaka gape gore a dule a hlokomela, a mpshafatše tshedimošo le go araba. Tshekatsheko ya Owen le badirišani ba gagwe ya diswantšho tša bjoko e akaretša mehuta e mmalwa yeo e fapanago ka mohuta wa sešupo, lefelo la sona le diteng tša mantšu goba tšeo e sego tša mantšu. Owen et al., 2005
Lebaka la go bitšwa mošomo wa kgopolo ya mošomong
Dikgopolo tša kgopolo ya mošomong di bolela ka go boloka tshedimošo e le gona ge e dutše e dirišwa goba e mpshafatšwa. Mokgwa wa n-back o diriša karolo ya mehuta yeo e nabilego ya ditshepedišo. Leina le ga le re gore mešomo ka moka ya kgopolo ya mošomong e ela bokgoni bjo bo swanago ka tsela e swanago, goba e diriša motswako o swanago wa go boloka tshedimošo le go e laola. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Mešomo ya go gopola dilo mola o dira mošomo wo mongwe, ka mohlala, e kopanya go gopola tshedimošo le senyakwa se sengwe sa go nagana gomme gantši e kgopela gore motho a gopole a boeletše. Tshekatsheko ya mokgwa wa yona e hlalosa gore sebopego sa mošomo woo se fapana le go lemoga mošomong wa n-back wo o tšwelago pele. Go bitšwa ga yona ka leina le swanago ga go tšee sebaka sa bohlatse bja kamano ya dipoelo tša yona. Conway et al., 2005
Na n-back e ka tšea sebaka sa teko ya go gopola tatelano?
Tshekatsheko ya Redick le Lindsey ya dinyakišišo tše dintši e hweditše gore kamano magareng ga n-back le mešomo ya go gopola dilo mola o dira mošomo wo mongwe e fokola, gomme dipoledišano tša dinyakišišo di be di fapana. Sephetho sa yona ke gore ditekanyo tše ga di šomišwe bjalo ka ge eka di a lekana. Ka gona, moputso wa fase mo go e nngwe le wa godimo mo go ye nngwe ga se go ganetšana ka boyona, gape ga se bohlatse bja gore sephetho se sengwe se swanetše go ba maaka. Redick et al., 2013
Ke eng seo se e amago?
Nepagalo e ithekgile ka dilo tše dintši go feta sekgoba sa papetšo
Nako ya go bontšha sešupo, nako ya mafelelo ya go araba, makga ao karabo ya nnete e nyakegago ka ona le tsela ya go swara dikarabo tša maaka di fetoša bothata. Ka mehla kgethologanya go lemoga tše di swanago le go kgatla dikarabo gantši. Moputso o swanetše go ela hloko molao wa dikarabo tše di nepagetšego le tše di fošagetšego, go e na le go lebelela feela maemo a n. Go fapana ga mekgwa dinyakišišong tša n-back ke le lengwe la mabaka ao maemo a tšwago mekgweng e fapanego a ka se tšewego bjalo ka maemo a tlwaelegilego a bohle. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Go bapetša batho ka mengwaga le bong le gona go nyaka mokgwa o swanago le sehlopha sa batho seo se kgethilwego gabotse. Ditshekatsheko tše ga di nee maemo a mabotse a bohle a go ya ka mengwaga bakeng sa papadi ya inthaneteng yeo e itlwaetšago go ya ka bokgoni bja sebapadi. Go bea maemo a bjalo go be go tla bolela gore bohlatse bo nepagetše kudu go feta ka fao bo thekgago ka gona. Redick et al., 2013 Conway et al., 2005
Go ka ithutwa eng ka go kaonefala ka morago ga go itlwaetša?
Tshekatsheko ya dinyakišišo tša go itlwaetša n-back e arola go fetišetša bokgoni go mešomo yeo e tswalanago le go bo fetišetša dipoelong tšeo di fapanego kudu. Tshekatsheko ye e nabilego ya go itlwaetša kgopolo ya mošomong ga e hwetše bohlatse bjo bo kgodišago bja mohola wa go fetišetša bokgoni kgole ka kakaretšo ge go šomišwa dipapetšo tše di swanetšego. Ka gona, go kaonefala go n-back ke bohlatse bja go ithuta bokgoni bjo bo lekilwego, e sego bja go oketšega ga bohlale ka kakaretšo. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Go botega ga tekanyo ke senyakwa se sengwe gape. Mošomo o ka diriša mokgwa wa bohlokwa wa monagano gomme wa bontšha phapano ye e botegago magareng ga dihlopha, mola o sa nee peakanyo ya motho ka o tee ka o tee yeo e dulago e swana ka nako. Dipoelo tšeo di hwetšago phapano ya go botega di lemoša gore moputso wa papadi ye kopana ga se wa swanela go tšeelwa bjalo ka seka sa motho sa sa ruri. Hedge et al., 2017
Ge o itebelela, diriša mohuta, nako le mokgwa wa go bala moputso tše di swanago gomme o latele diphošo mmogo le dikarabo tše di nepagetšego. Ge o fetola mohuta wa disupo goba wa thoma go diriša mokgwa wo o itlwaetšago, lemoga gore o fetotše seo se elwago. Tlhaloso e kwagalago ya mošomo e ruta kudu go feta polelo ya gore nomoro e tee e emela kgopolo ya mošomong ka moka. Owen et al., 2005 Redick et al., 2013
Leka teko ya mahala ye e amanago le yona
Teko ya N-back
Leka teko ya n-back go bona ka bowena kamoo tshedimošo e mpshafatšwago le dilo di swantšhwago ka gona ge di bapetšwa morago ka sekgoba se se beilwego. Bala ditaelo tša go bala moputso gomme o bapetše feela diteko tšeo di dirilwego ka mokgwa o swanago. Sephetho ke moputso wa mošomo wo, ga se tlhahlobo ya IQ goba tekanyo ya bokgoni bja kgopolo yeo e šomago go bohle.
Dipotšišo tše tlwaelegilego
Na 3-back e ra gore nka gopola dilo tše tharo feela?
Aowa. Nomoro e bontšha sekgoba sa papetšo, mola go hlokomela le go mpshafatša tshedimošo le tšona di kgatha tema go dipoelo. Owen et al., 2005
Na n-back e swana le teko ya go gopola tatelano ya dinomoro?
Aowa. Tshekatsheko ya dinyakišišo tše dintši e hweditše gore diteko tša go gopola tatelano le tša n-back ga di lekane bjalo ka ditekanyo tša kgopolo ya mošomong. Redick et al., 2013
Na go kaonefala go hlatsela gore IQ ya ka e oketšegile?
Dinyakišišo tša go itlwaetša ga di thekge phetho yeo. Go ithuta mošomo le go fetišetša bokgoni ka bophara di swanetše go lekolwa ka thoko. Soveri et al., 2017 Melby-Lervåg et al., 2016
Methopo
- Owen et al. (2005). Mokgwa wa kgopolo ya mošomong wa N-back: Tshekatsheko ya dinyakišišo tše tlwaelegilego tša diswantšho tša bjoko.
- Redick et al. (2013). Ditekanyo tša kgopolo ya mošomong tša complex span le n-back: Tshekatsheko ya dinyakišišo tše dintši.
- Cowan (2001). Nomoro ya mohlolo ya 4 mo kgopolong ya lebakanyana: Go lebeledišiša gape bokgoni bja go boloka dilo monaganong.
- Baddeley (2012). Kgopolo ya Mošomong: Dikgopolo, Mehlala le Dingangišano.
- Conway et al. (2005). Mešomo ya go ela bokgoni bja kgopolo ya mošomong: Tshekatsheko ya mekgwa le tlhahlo ya badiriši.
- Soveri et al. (2017). Go lebeledišiša gape go itlwaetša kgopolo ya mošomong: Tshekatsheko ya maemo a mmalwa ya dinyakišišo tša go itlwaetša n-back.
- Melby-Lervåg et al. (2016). Go itlwaetša kgopolo ya mošomong ga go kaonefatše dipoelo tša ditekanyo tša bohlale goba ditekanyo tše dingwe tša go fetišetša bokgoni kgole.
- Hedge et al. (2017). Phapano ya go botega: Lebaka leo ka lona mešomo ya monagano yeo e bontšhago dipoelo tše tiilego e sa neego diphapano tše di botegago magareng ga batho.
Tsopola letlakala le: Teko ya n-back e ela eng gabotse?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nso/answers/what-does-n-back-measure. CC BY 4.0.
← Lekola dikarabo tše dingwe