Siōng-kàu-tiám ê tsì-liāu kap sò͘-jī
| Sî-kan khòng-khik | Hām-gī | Hān-tsè |
|---|---|---|
| Tē-it ê tshuán-tsik | Tio̍h sái tshut-lâi á-sī pò-kò ê siū-khò͘ | Kang-tsok tshīng-khò͘ ê sīng-tsi̍t ū tsòng-sīng ê tsok-iōng |
| Tē-ji̍t-tsia̍p tī āu-té 200–500 ms chhut-hiān | Siông-siông khah khó pò-kò | Tāi-kha ê si̍t-giām sî-kan hō͘-uî |
| Tua̍t-tsiap āu-suí ê tshuán-tsik | Ū-khui tsit-pia̍t ê siat-kè ē thang khòaⁿ-tio̍h khah bē hōng-iông | Sî-kan ê pún-sit m̄-sī tsi̍t ê kìng-kìng, kù-tēng ê khòng-khik |
Raymond kap i ê thâu-tsi̍t ê si̍t-giām, kap āu-lâi ê phê-phêng lóng khuànn khoah-khoah, kiông-khuài ê liân-sòa si̍t-kak hiān-siōng: kèng-tsiap ê su-hāng khuài-khuài chhut-hiān, tshuán-tsik chìng-sàng tī hāng-tik lāi. Tāi-kha ê sî-kan hō͘-uî tùi su-lie̍t kap tham-kiáⁿ tio̍h tsò siánn-mih lâi kóng ū kuan. I m̄-sī kóng ta̍k ê tsù-ì-le̍k kēng lóng ē to̍k-tio̍h ê tsuân-pho̍k sî-kan. Raymond et al., 1992 Dux et al., 2009
Tē-ji̍t-tsia̍p sī m̄-sī tsuân-bōe khòaⁿ-tio̍h?
Hēng-uî ê kiat-kó sī tī tēng-tēng ê hêng-sî lāi, tē-ji̍t-tsia̍p ê pò-kò kàng kē. Lí-lūn tùi siū-kuán, tsîng-î tī-tsiap, kang-tsok kì-bîng ê phian-pìⁿ, kap siong-kuan ê khòng-tsè tiám ū bô-kâng ê kian-kak. Phê-phêng khuànn tsit ê tsiah-liāu, m̄-sī kā ta̍k pái bô pò-kò lóng sǹg-tsò tsit ê tsá-tsîng kám-kuan sit-pāi. Dux et al., 2009 Martens et al., 2009
Tsit-ê iân-kò͘, pò-kò ê tsún-tsi̍t, tshuán-tsik chhut-hiān ê sî-kan, kap tio̍h m̄-tio̍h jīn-tshut tē-it ê tshuán-tsik lóng siōng kuan. Tshián-khò͘ á-sī tshì-liāu ū kái-uānn, lóng ē hō͘ khòaⁿ-tio̍h ê hiān-siōng ū só͘ kái-piàn. Tio̍h tsai i ê kang-tsok siat-tēng, tsiah ē thang kái-sik millisecond ê hō͘-uî. Raymond et al., 1992 Martens et al., 2009
Kang-tsok kì-bîng án-tsuánn kap tsit-ê kái-sik ū kuan?
Siū-kuán kap kì-tiâu tē-it ê tshuán-tsik, ē kah āu-suí ê su-hāng ê sù-lī hoat-seng tshiong-tu̍t. Kang-tsok kì-bîng ê lí-lūn ē hun-pia̍t tsûn-chú kap khòng-tsè ê kang-tsok; Cowan ê phê-phêng thó-lūn tī tēng-tēng hān-tsè hā ê kiong-liōng. Tsiah ê ki-khì ē pang-tsān lâi siat-sióng kái-sik, m̄-koh i m̄-sī kā khòng-khik piàn-tsò chi̍t ê lâng ê tsuân-pō͘ kì-bîng kiong-liōng ê tì-tsiap liông-tsik. Baddeley, 2012 Cowan, 2001
Siáⁿ-mi̍h ē ho̍k-hióng tio̍h?
I kah tsin-tsiàⁿ tsù-ì-le̍k sî-kan hn̄g bô kâng?
M̄-sī. Tēng-tēng tsi̍t-puànn bî-tsiáu lāi, khó-lêng bē pò-kò khoah-khoah ê tshuán-tsik, kap tī hun-tsing lāi lâu-tiâu hêng-uî bi̍t-tō͘ bô kâng. Kng-kng tsù-ì-le̍k ê gián-kiù khuànn sî-kan kèng-tsiap ê phu-tōng kap tshù-thiat; tsù-ì-le̍k ê khòng-khik si̍t-giām sī thao-khong sūn-sū tī sū-kiāⁿ kan ê sî-kan. Lóng kóng tsù-ì-le̍k, m̄-thang kā i ê tan-ūi khòaⁿ-tsò sī siang-kâng ê. Esterman et al., 2013 Dux et al., 2009
Khi̍h-khùn bô-khùn-khì ê phê-phêng mā kā kuí hāng jīn-tsai miâ-mu̍t kap kiat-kó hun-khui. Kng-kng tsù-ì-le̍k kang-tsok ê sit-liáu, m̄-thang tùi-sūn liân-lo̍k 200–500 ms ê kái-sik; bô khòaⁿ-tio̍h chi̍t ê khuài-sù tshuán-tsik, mā m̄-thang kóng i sī khi̍h-khùn bô-khùn-khì á-sī ū siánn-mih tsìng-hāng. Lim et al., 2010
Sè-hō͘ kap sèng-pia̍t ē thang hō͘ lâng kóng pún-sin ê tsuân-pō͘ phê-kún?
Siōng-tshut ê phê-phêng sī kóng si̍t-giām hiān-siōng kap bô-kâng siat-kè ê khiau-piàn, m̄-sī hō͘ online tshì-giām ēng ê tsuân-tsi̍t sè-hō͘-kap-sèng-pia̍t pō͘-uī phê-kún phiau-piáu. Kóng chi̍t ê lâng ū tsù-ì-le̍k ê “sè-hō͘”, tshíng-khò͘ kuí ê bô pò-kò ê tshuán-tsik, tio̍h ū tsit kóa gōa-khó͘ bô hō͘ tsiah ê chhù-liāu tsiong-kòe ê kiām-tsa. Martens et al., 2009 Dux et al., 2009
Khó-lîng-tì mā sī khòaⁿ-khui ê būn-tê. Khah-khuah ê khó-lîng-tì-khán-sū phê-phêng tsit-má chhiong-hun ê jīn-tsai hiān-siōng, m̄-khak-tēng ē thang piáu-sī koân-kò͘ ê lâng-kap-lâng kâng-pia̍t liông-tsik. Tsi̍t ê téng-té ê siáu-sī bô tùi-sūn sīn-kia̍t, mā m̄-sī pún-sìng ê phê-khòng. Hedge et al., 2017
Tsit ê tshut-hiān ū siánn-mih si̍t-tsè ê tsok-iōng?
I ē hō͘ lí liáu-kái, án-tsuánn tiâu-tiâu khoah-khoah ê sìn-sit ū sî ē hō͘ lâng bōe khòaⁿ-tio̍h, sū-tsi̍t sī i ū siū-kuán. Chiah-liāu m̄-sī tsiong-sīng, tsit ê ji̍t-siông sing-oa̍h ê sîn-kio̍k phu-tō͘, pió-tsún ê thàn-liān sî-kî, á-sī liân-si̍p tsù-ì-le̍k kēng ē hō͘ lâng tsuân-pō͘ khah khong-bêng ê kóng-hoat. Hit kóa lóng tio̍h ū tēng-tēng ê tshun-tēng kiat-kó lâi tsin-tsiàⁿ tsì-chi̍t. Dux et al., 2009 Martens et al., 2009
Kā tshì-giām ê sū-lie̍t phu-tō͘, tshuán-tsik kap pò-kò ê yàu-kiû kóng khòaⁿ, thang ū-sî khòaⁿ-khui bô kâng ê kang-tsok; khòaⁿ tsún-tsi̍t, m̄-thang siáⁿ-sūng chi̍t ê “ho̍k-ho̍k” phu-tō͘. Bô kâng chióng-luī ê tsù-ì-le̍k kēng, tio̍h kóng sī bô kâng kang-tsok. Raymond et al., 1992 Hedge et al., 2017
Lâi tshì chi̍t-ê siōng-kuaⁿ ê bô-huì-tsîⁿ tshì-giām
Tsù-ì-le̍k tshî-sio̍k sî-kan tshì-giām
Tshì Tsù-ì-le̍k tshî-sio̍k sî-kan tshì-giām, thó-lūn lâu-liân ê siū-kuán kap sit-liáu. I m̄-sī kiông-khuài liân-sòa tshuán-tsik ê tsù-ì-le̍k khòng-khik si̍t-giām, só͘-í i ê hun-sò͘ bē-tàng phê-kún lí pún-sin ê 200–500 ms hō͘-uî. Gián-kiù kái-sik tsù-ì-le̍k ê siong-kuan hāng-bīn, m̄-koh i ê liông-tsik hong-hoat bô kâng.
Siông-kiàn ê būn-tê
Tsit-ê sī m̄-sī ba̍k-tsiu phah-pih tsō-sîng ê?
Tsit ê miâ sī tsí kiông-khuài khòaⁿ-sìng tshuán-tsik ê hêng-uî hiān-siōng, m̄-sī kóng tio̍h ū si̍t-tsāi phah-pih. Dux et al., 2009
I sī m̄-sī kóng ta̍k ê lâng ê tsù-ì-le̍k lóng tsí ū 500 ms?
M̄-sī. Tāi-kha ê hō͘-uî sī kóng chi̍t ê tēng-tēng si̍t-giām lāi, nn̄g ê tshuán-tsik chhut-hiān ê sî-kan, m̄-sī kóng lâng thang tsù-ì-le̍k kú kuí nî. Martens et al., 2009
Pêng-siông ê tsù-ì-le̍k kēng thang liông-tsik tsit-ê hiān-siōng bô?
Tio̍h ū siū-kòe ê kang-tsok, phah-tio̍h siong-kuan tshuán-tsik sî-kan kap pò-kò iàu-kiû, tsiah ē thang kiām-tsa tsit-ê hiān-siōng. Kng-kng tsù-ì-le̍k ê hun-sò͘ sī bô kâng ê liông-tsik. Raymond et al., 1992 Esterman et al., 2013
Tshù-chhù
- Dux et al. (2009). Tsù-ì-le̍k ê khòng-khik: chhù-liāu kap lí-lūn ê phê-phêng.
- Martens et al. (2009). Tsù-ì-le̍k ê khòng-khik: kò͘-tsîng, hiān-tsāi kap bī-lâi, kám-kuan tsai-tsik ê chhàu-sio̍k-tiám.
- Raymond et al. (1992). RSVP kang-tsok lāi si̍t-kak sù-lī ê tān-sî áp-tsè: tsù-ì-le̍k ê khòng-khik--bô?.
- Baddeley (2012). Kang-tsok kì-bîng: lí-lūn, bô-tông-siáu ê mô͘-hêng kap tranh-lūn.
- Cowan (2001). Tāi-kha sió-khí ê kì-bîng lāi ê 4: sim-sū kì-bîng kiong-liōng ê koh-khòaⁿ.
- Esterman et al. (2013). Tī tsù-ì-le̍k ê tiām-á, á-sī sin-sim pûn-phìnn? Lâu-sû tsù-ì-le̍k ê hêng-uî kap sîn-king phu-tō͘ ê phu-tōng.
- Lim et al. (2010). Tēng-sî khi̍h-khùn bô-khùn-khì tùi jīn-tsai piàⁿ-sò͘ ê iáu-liōng phê-phêng..
- Hedge et al. (2017). Khó-lîng-tì ê khán-sū: án-tsuánn kiông-khuah ê jīn-tsai kang-tsok mā bē siōng-khòaⁿ thang phê-khòng lâng-kap-lâng ê khiau-piàⁿ.
Ín-iōng chit ê bāng-ia̍h: Tsù-ì-le̍k ê khòng-khik sī siánn-mih? I ē kín kú?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nan/answers/what-is-the-attentional-blink. CC BY 4.0.
← Khòaⁿ-khòaⁿ koh-khah kú ê táp-àn