Siōng-kàu-tiám ê tsì-liāu kap sò͘-jī
| Būn-tê | Siông-kuan ê liāng-huat | Tsit hāng bē-tàng tsìng-bêng siánn-mi̍h |
|---|---|---|
| Guá thiaⁿ ē-tio̍h siáⁿ-mi̍h hóe-siaⁿ? | Tī keng-kòe tiâu-tsún ê tiâu-kiāⁿ hā, thiaⁿ-kak ê lîn-bīn | Kuè-kang ê im-tiau hun-pia̍t lêng-le̍k |
| Guá hun ē-tshut nn̄g ê im-tiau bô-kâng? | Tī im-huat pîn-sèng á-sī lō͘-lu̍t hun-pia̍t ê tshì-giām | Keng-kòe tiâu-tsún ê thiaⁿ-lêng-khì phuân-toàn |
| Guá ē-tàng kā phik-lu̍t tńg-tńg phah chhut-lâi bô? | Kám-kak kap tāi-thé ê sî-kan tsū-tōng | Thiaⁿ-kak á-sī im-tiau ê tsuân-pō͘ liāng-tsik |
Siōng tsá ê sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng huān-lē, kóng-tio̍h im-tiau hun-pia̍t ê tshù-lí bē-sái kàu tsì-tsiàu, m̄-koh thiaⁿ-kak-khì phuân-toàn sī tsông-siông ê. Tsit-ê sī tsì-tsiap ê tsìng-tsū, tsìng-bêng nn̄g-ê khài-liām ē-tàng hun-khui. Tsit-má chí ū chi̍t-ê huān-lē, m̄-sī tsìng-bêng múi-ê im-ga̍k khó͘-ná ê lâng thiaⁿ-kak lóng tsông-siông, á-sī lóng ū kāng-khuán ê nguyên-in. Peretz et al., 2002
Koh khah tōa ê tsū-khuán gián-kiù kap liû-hêng-líng gián-kiù, ē iōng khah kuáng ê phuân-toàn tiâu-kiāⁿ. In m̄ ē-tàng tùi im-ga̍k pun-sò͘ phuân-toàn thiaⁿ-kak sún-huē. Tông-khuán, im-ga̍k hí-khioh sím-tsia̍p phah hó, mā m̄-thang hō͘ lâng an-sim kóng thiaⁿ-kak lîn-bīn sī tsông-siông. Ayotte et al., 2002 Peretz et al., 2017
Bán-im ê phì-jū ē-tàng thang kóng siánn-mi̍h?
Sǹg-huat sī 440 thèng-ū 2 ê tsap-jī-hun-tsi-it pâng; hūn-píng ê tsan-ka tāi-khài sī 5.95%. Tsit-ê sī lâi kóng im-ga̍k ê im-kuaⁿ. Tsit-má m̄-sī ū tshut-pán ê pîng-kun hun-pia̍t kàu-hān, mā bē-hiáu kóng lâng thiaⁿ-tio̍h jī-tsi̍t ê im, su-iàu tó tsióng ê siaⁿ-lō͘. Im-ga̍k tshì-giām ê pò͘-lí, ū hun-pia̍t kuí tsióng im-tiau kap im-lu̍t ê tshì-giām. Peretz et al., 2003
Hun-pia̍t khah kuân ê im-tiau, ē-tàng liāng tsuân-pō͘ ê im-ga̍k lêng-le̍k bô?
M̄-sī. Im-lu̍t ketsik, kì-bîng, phik-lu̍t kám-kak kap tāi-thé sî-kan tsū-tōng, lóng ē kā pun-sò͘ ê tāi-piáu íng-hióng bô-kâng ê tshì-giām. Montreal Protocol kái-sik, ūi-siánn phuân-toàn su-iàu khah kuáng ê sím-tsia̍p lō͘-sik, m̄-sī khan-khan chi̍t-ê tshòng-khuán ê kiat-kó͘. Vuvan et al., 2017
Siáⁿ-mi̍h ē ho̍k-hióng tio̍h?
Im-tiau, phik-lu̍t kap tshiùⁿ-kua tio̍h hun-khui lâi khòaⁿ
Ū lâng ē khó͘-ná bô-huat kā tāi-thé kap phik-lu̍t tēng-tsún, m̄-koh in ê im-tiau tshù-lí phuân-toàn bē-tàng kāng-khuán. Beat-deaf ê huān-lē kap phik-lu̍t phê-phîng, lóng ē-sái hō͘ lâng khòaⁿ-tio̍h tsit tsióng tshat-pia̍t. Tông-khuán, tshiùⁿ-kua tshut siaⁿ, koh ka chi̍t-ê tāi-thé tshut-lâi ê tshì-giām; i kap phuân-toàn nn̄g ê hō͘-tshut ê im, tó chi̍t ê khah kuân, m̄-sī kāng-khuán. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Online hí-khioh ū siáⁿ-mi̍h hān-tsè
Tshíng-tsí, im-siaⁿ sàng chhut-lâi ê hong-sek, tsù-ì, kap tshit-thé im-siaⁿ ê pi-sik, lóng ē kín-kap pun-sò͘ tāi-piáu siáⁿ-mi̍h. Gián-kiù ê tshì-giām bô͘-lí, su-iàu tsuè khah tsē kiám-tsa, m̄-sī chi̍t-ê online ê phó͘-tsōng tshì-giām. Hí-khioh bē-tàng hō͘ lâng tit-tio̍h keng-kòe tiâu-tsún ê thiaⁿ-kak kàu-hān, tsuân-sī in ê im-tiau ū tsiong-tsi̍t ê im-huat ê sî. Vuvan et al., 2017 Peretz et al., 2003
Káu-káu ê pun-sò͘ sī bô-sī khò-kò, mā tio̍h ū tsìng-tsū. Tōa-khái ê tshì-giām ē-sái hō͘ lâng khòaⁿ-tio̍h chi̍t-ê tshù-lí hong-sek, m̄-koh beh kā kò͘-tēng kóng chi̍t-ê lâng ê lêng-le̍k, ē khah bē-sái. Reliability paradox ê gián-kiù kiat-kó͘, sī tùi tsit tsióng kuè-tō͘ phuân-toàn ê phó͘-thong kín-kò͘, m̄-sī kóng tsuân-pō͘ im-ga̍k tshì-giām lóng bô-khò-kò. Hedge et al., 2017
Tsit tsióng hun-pia̍t, siáⁿ-mi̍h sī lí tsin-tsiàⁿ ē-tàng tsò ê?
Kā khó͘-ná kóng siáⁿ-khuán: thiaⁿ hóe-siaⁿ, hun-pia̍t im-tiau piàn-huà, kì-tit im-kuaⁿ, á-sī khua̍h phik-lu̍t, lóng sī bô-kâng ê kám-kak. Hí-khioh ê kiat-kó͘ ē-tàng pang-tsān lí siūⁿ chi̍t-ê būn-tê, m̄-koh bē-tàng tsūn-thai phuân-toàn i ê lîm-sàng nguyên-in. Lí só͘ kuan-sim ê sī thiaⁿ-kak lîn-bīn, im-tiau hí-khioh ê pun-sò͘ m̄-sī ē-tàng tàu-tio̍h būn-tê ê liāng-huat. Peretz et al., 2002 Vuvan et al., 2017
Tsit-kóa tsìng-tsū bô-huat tsin-tsiap tùi chi̍t-ê bán-im phì-jū, liû-hêng-líng sò͘-jī, á-sī online pun-sò͘ khah kē, lâi phuân-toàn chi̍t-ê lâng ê tsin-tsiàⁿ sîng-huā. I ê lō͘-iōng sī hō͘ bô-kâng ê thiaⁿ-kak kap im-ga̍k lêng-le̍k, tī khài-liām kap liāng-huat siōng lóng hun-khui. Peretz et al., 2017 Peretz et al., 2003
Lâi tshì chi̍t-ê siōng-kuaⁿ ê bô-huì-tsîⁿ tshì-giām
Im-tiau kám-kak tshì-giām
Thí-khòaⁿ im-tiau kám-kak tshì-giām lâi tshì im-tiau kap phik-lu̍t ê tshì-giām, thiaⁿ hō͘-sūi ê im-siaⁿ, koh tsiàu tsí-sī lâi tsò.Kiat-kó͘ bē-tàng thè-tāi keng-kòe tiâu-tsún ê thiaⁿ-kak sím-tsia̍p, mā m̄-thang iōng lâi phuân-toàn ū-bô thiaⁿ-kak sún-huē.
Siông-kiàn ê būn-tê
Ū lâng thiaⁿ-kak tsông-siông, koh ū sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng bô?
Ū. Siōng tsá ê huān-lē tsìng-bêng, thiaⁿ-kak-khì phuân-toàn tsông-siông ê sî, mā ē-sái ū im-tiau hun-pia̍t khó͘-ná. M̄-sī kóng múi-ê im-ga̍k khó͘-ná lóng ū tsit tsióng lîm-sàng. Peretz et al., 2002
Chi̍t-ê bán-im sī phuân-toàn ê kàu-hān bô?
M̄-sī. Sò͘-jī phì-jū sī kóng lio̍k-im-tiau ê khah-khang, m̄-sī keng-kòe tsìng-bêng ê phuân-toàn kàu-hān. Peretz et al., 2003
Im-ga̍k pun-sò͘ hó, ē-tàng tsìng-bêng thiaⁿ-kak tsông-siông bô?
M̄-sī. Im-ga̍k tshì-giām ê kiat-kó͘, bô hō͘ lâng tit-tio̍h keng-kòe tiâu-tsún ê thiaⁿ-kak lîn-bīn kàu-hān. Vuvan et al., 2017
Tshù-chhù
- Peretz et al. (2017). Sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng ê liû-hêng-líng.
- Vuvan et al. (2017). Phuân-toàn im-ga̍k bô-lêng ê Montreal Protocol.
- Peretz et al. (2002). Sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng.
- Peretz et al. (2003). Im-ga̍k khó͘-ná ê tsióng-luī.
- Ayotte et al. (2002). Sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng.
- Phillips-Silver et al. (2011). Sian-thiⁿ ē tshiùⁿ-kua, m̄-koh bē-hiáu khua̍h phik-lu̍t: Sian-thiⁿ im-ga̍k bô-lêng ê sin tsióng-luī.
- Repp et al. (2013). Tāi-thé kap kám-kak tsū-tōng: 2006–2012 ê sin gián-kiù phê-phîng.
- Hedge et al. (2017). Khò-kò parados: Ū-khì ê jīn-tsiàⁿ tshì-giām, bē-tàng tsò chhut khò-kò ê lâng-kok tsai-huān.
Ín-iōng chit ê bāng-ia̍h: Im-tiau bē-hiáu kap thiaⁿ-kak sún-huē sī kāng-khuán bô?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/nan/answers/tone-deafness-vs-hearing-loss. CC BY 4.0.
← Khòaⁿ-khòaⁿ koh-khah kú ê táp-àn