Chi̍t ê kap nn̄g ê N-back tshì-giām ū siánn-mih phāi-pia̍t?

N-back gián-kiù ū chin-chē chéng chò-hoat , m̄-sī kan-ta chi̍t khoán piau-chún iû-hì.Owen kah tông-sū hun-pia̍t kóng sin-hūn 、 só͘-chāi kap lōe-iông ê chha ī ; hùn-liān thóng-ha̍p hun-sek chek khó-lī hùn-liān hong-sek kap kiat-kó ê piàn-hòa. siat-kè ū chha , kan-ta kóng n kip-sò͘ , bô-hoat-tō͘ oân-chéng biâu-su̍t piáu-hiān.Owen et al., 2005 Soveri et al., 2017

siang hāng N-back ka-thiam siáⁿ-mi̍h iau-kiû ?

tông-sî khoàⁿ nn̄g tiâu phìⁿ-lō͘ ē cheng-ka hia̍p-tiau ê iau-kiû , m̄-koh khak si̍t-iú gōa khùn-lân , ē khoàⁿ phìⁿ-lō͘ án-choáⁿ an-pâi sî-kan kap kè-hun. m̄ thong-iōng tan-hāng jīm-bū ê hun-sò͘ sēng jī , mā m̄-thang kiám chi̍t-ê kò͘-tēng kip-sò͘ lâi kó͘ siang hāng hun-sò͘. kang-chok kì-ek lí-lūn pau-koat to chéng piáu-teng kap khòng-chè kòe-têng , m̄-sī chi̍t-ê jīm-bū bô koaiⁿ 、 kò͘ tēng-sò͘ niû ê ūi-tì.Baddeley, 2012 Cowan, 2001

chit-ê chha ī mā kái-soeh liáu , ûi siáⁿ tan-it ê sò͘-jī kóng tō͘ hun-sò͘ bô-hoat koat-tēng chi̍t kò-jîn kám-kak tó chi̍t pán-pún khah kán-tan. kóng tō͘ chhek-giām ū bô-kāng ê hôe siūⁿ kap chhú-lí iau-kiû ; thóng-ha̍p hun-sek pí-kàu N-back kap ho̍k-cha̍p kóng tō͘ , jīn-ûi nn̄g chéng chhek-giām m̄-thang tòng-chò siòng kāng.Conway et al., 2005 Redick et al., 2013

siang hāng N-back kho-ha̍k siāng khah hó-bô ?

chit-ê būn-tê ài seng kóng-chheng-chhó beh khoàⁿ siáⁿ kiat-kó : liān kò ê jīm-bū piáu-hiān khah-hó 、 tńg--khì lēng-gōa chi̍t-ê kì-ek jīm-bū , ia̍h-sī kóng-hoàn thui-lí lêng-le̍k chìn-pō͘ , lóng-sī bô-kāng ê kiat-kó. hùn-liān thóng-ha̍p hun-sek ū hun-khui khoàⁿ che kóa kiat-kó. hùn-liān khah khùn-lân ia̍h-sī khah ho̍k-cha̍p , pún-sin bô chèng-bêng it-poaⁿ ê hó-chhù khah-tōa.Soveri et al., 2017

choán-î hāu-kó ê chèng-kì ín-chún kóng kàu siáⁿ thêng-tō͘ ?

siong-koan jīm-bū ê chìn-pō͘ ū khó-lêng hoat-seng , te̍k-pia̍t sī phêng-kó͘ hong-sek kah hùn-liān siòng sāi ê sî. khah kóng-hoàn ê kang-chok kì-ek hôe kò͘ chí-chhut , nā ēng sek-tòng ê khòng-chè pí-kàu , kóng tì-le̍k ia̍h-sī kî-thaⁿ oán-kī choán-î kiat-kó ê chú-tiuⁿ tō khah bô-la̍t. che kóa hoat-hiān bô chi-chhî pó-chèng siang hāng N-back ē hō͘ chi̍t kò-jîn it-poaⁿ tì-le̍k piàn khah-hó.Melby-Lervåg et al., 2016 Soveri et al., 2017

che mā m̄-sī kóng ha̍k-hōe iû-hì bô-kè-ta̍t. chi̍t kò-jîn khó-lêng ē khah se̍k-liān î-chhî kui-chek 、 chù-ì chhì-kek mi̍h 、 chèng-khak hôe-èng. hû-ha̍p kho-ha̍k chèng-kì ê kóng-hoat , ài hān-tiāⁿ tī ū chèng-bêng ê jīm-bū , ia̍h-sī ū chú-sè chhek-liông ê siong-koan choán-î kiat-kó.Soveri et al., 2017

ûi siáⁿ bāng-lō͘ ê kip-sò͘ bô kiōng-tông ê niû chhioh

chhì-kek mi̍h ê sok-tō͘ 、 bo̍k-phiau pí lē 、 tiâu-chéng mn̂g-khám 、 iú-jī kap hôe-èng sî-kan chhong láng khó-lêng bô-kāng. khah bān ê siang hāng jīm-bū , iau-kiû khó-lêng kah khah-kín ê tan-hāng jīm-bū bô-kāng. nā bô-iōng siòng kāng têng-sū kap kàu chún , kāng-khoán n piau-chhiam bô tāi-piáu kāng-khoán lêng-le̍k , mā bô-hoat-tō͘ tòng-chò tāi-piáu sèng ê nî-lêng kap sèng-pia̍t siông bô͘.Owen et al., 2005 Redick et al., 2013

sìn tō͘ mā ài chiam-tùi te̍k-tēng hun-sò͘ lâi chhek-liông , iû-kî sī nn̄g-ê pán-pún ê chha ta̍t. sìn tō͘ pōe lūn gián-kiù chí-chhut , si̍t-giām tiong hāu-kó chin ún-tēng ê jīm-bū , kò-pia̍t chha ī iû-goân khó-lêng chin-bô ún-tēng. bó͘ chi̍t kái ta̍t-kàu ê kip-sò͘ , m̄-thang kò͘-tēng chò lí kang-chok kì-ek ê piau-chhiam.Hedge et al., 2017

nā lí beh hui chèng-sek pí-kàu bô-kāng pán-pún , chhiáⁿ liû-ì hit-kóa sè-chiat , pēng kì-lo̍k tap tùi kap gō͘ pò. jīm-hô phian-hó ia̍h-sī chìn-pō͘ láng tòng-chò jīm-bū te̍k-tēng. chèng-kì bô thê-kiong chi̍t khoán thong-iōng ê chòe-ka n kip-sò͘ 、 pó-chèng ū hāu ê hùn-liān hūn niû , ia̍h-sī tùi siang hāng jīm-bū piáu-hiān oāⁿ-sǹg chò IQ ê hong-sek.Conway et al., 2005 Melby-Lervåg et al., 2016