مدرکها و عددهای مهم
| جورِ کار | چی ره میپرسه | جوابِ درست چی ره نشون دِنه |
|---|---|---|
| بازشناسی | یه واژه یا معنی ره پیدا کنه یا بشناسه | شناختِ دریافتی در چارچوبِ همون پرسش |
| یادآوری با سرنخ یا تولید | از روی یه سرنخ، یه صورت یا معنی ره بهیاد بیاره | توانِ بیشترِ یادآوری در اون کار |
| گپ زدنِ خودبهخودی | توی موقعیت، زبان ره انتخاب و تولید کنه | عملکردی که واژهدونی و مهارتهای دیگه هم توش دخیلان |
مطالعهٔ Webb از قالبهای ترجمهٔ دریافتی و تولیدیِ همسان استفاده کرده و جوابها ره در سطحهای جورواجورِ شناخت امتیاز داده. نتیجهٔ مطالعه یه نسبتِ ثابت بین واژهدونیِ فعال و غیرفعال تعیین نمیکنه. بهویژه فرقِ امتیازدهیِ ناقص و کامل نشون دِنه که اینکه شناختنِ یه واژه ره چی حساب کنیم، فاصلهٔ دیدهشده ره عوض میکنه. Webb, 2008
چرا بازشناسی آسونتر بهنظر میرسه
یه پرسش میتونه اطلاعاتی بده که کارِ یادآوریِ بیکمک نداره. Laufer و Goldstein شناختِ واژگان ره بر پایهٔ نیرو و قالبِ آزمون، از جمله بازشناسی و یادآوری، از هم جدا میکنن. این چارچوب کمک دِنه بفهمیم چرا انتخابِ یه معنیِ آشنا با تولیدِ تندِ یه واژه وسطِ گفتگو یکی نیه. Laufer et al., 2004
اندازهٔ واژهدونی به واحدی هم بستگی داره که میشماریم. مقالهٔ بزرگ دربارهٔ واژگانِ انگلیسی، صورتهای نوشتاری، لِمّاها و خانوادههای واژهٔ پایه ره از هم جدا میکنه. دونستنِ چند صورتِ صرفشده لزوماً یعنی دونستنِ همون تعداد واحدِ واژگانیِ جداگانه نیه. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984
واژهدونیِ دریافتیِ زیاد به خوندن کمک دِنه؟
ممکنه بخشِ بیشتری از متن ره قابلفهم کنه، اما پوششِ واژگانی بهتنهایی نمرهٔ کاملِ درکِ مطلب نیه. Nation بررسی میکنه چند خانوادهٔ واژه، متنِ نوشتاری و گفتاری ره پوشش میدن؛ Schmitt و همکارانش هم رابطهای پیوسته میان پوششِ واژههای شناختهشده و درکِ مطلب پیدا کردن. با یه جمعِ واژگانی، فهمِ کامل خودبهخود بهدست نمیاد. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011
چی روش اثر ذاره؟
چرا دربارهٔ روبهروشدن و تمرین باید دقیق حرف زد
مطالعهٔ تکرارِ Webb بررسی میکنه روبهروشدنِ چندباره با واژه، چه اثری روی بُعدهای جورواجورِ شناختِ واژه داره. این مطالعه فرقِ یادگیریِ ناقص و تسلطِ کاملتر ره پشتیبانی میکنه؛ اما شمارِ همگانیای از تکرارها تعیین نمیکنه که هر واژه ره برای گپِ خودبهخودی آماده کنه. دشواریِ واژه، زمینه و کارِ یادگیری هنوز مهمان. Webb, 2007
مطالعهٔ اندازهٔ واژگان، ارتباطهایی با سن و آموزش گزارش میکنه و روبهروشدنِ انباشته ره بهعنوان یه توضیح مطرح میکنه. این الگوهای مشاهدهشده ره نباید به نرخِ روزانهٔ یادگیریِ شخصیِ اندازهگیریشده، یا قولی که مقدارِ مشخصی خوندن یه افزایشِ ثابتِ واژهدونیِ فعال میاره، تبدیل کنیم. Brysbaert et al., 2016
سن، جنس و زبان چه نقشی دارن؟
فرقِ بازشناسی و تولید به طراحیِ کار مربوطه، اما مطالعههای زبانآموزیِ ارجاعشده نسبتِ همگانیِ تنظیمشده بر پایهٔ سن یا جنس ارائه نمیکنن. زبانِ اول، سطحِ مهارت و نمونهٔ دقیقِ واژهها، برداشت از نتیجه ره عوض میکنن. برآوردهای انگلیسی ره نباید بیتغییر به زبانهای دیگه با ساختِ واژه و قاعدههای شمارشِ متفاوت منتقل کنیم. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016
سرعتِ خوندن هم با تجربهٔ زبانی و هدف فرق داره. نتیجهٔ کندترِ خوندن یا مکثدار گپ زدن ره نمیشه کامل با یه نمرهٔ اندازهٔ واژگان توضیح داد. درک و تولید، پردازشهای دیگهای هم میخوان. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011
چی ره میشه واقعبینانه اندازه گرفت؟
کاری ره بهکار ببر که با پرسش جور دربیاد. آزمونِ بازشناسی میتونه بازشناسی ره با همون پرسشها بسنجه؛ برای ارزیابیِ یادآوریِ صورتها در زمینهٔ آزمودهشده، کارِ تولید لازمه. مقایسهٔ این دو به محتوای همسان و قاعدههای روشنِ امتیازدهی نیاز داره. Laufer et al., 2004 Webb, 2008
تمرینِ یادآوری شاید به هدفِ یادآوری مربوط باشه، اما این مطالعهها برنامهای تضمینی برای روانیِ گپ زدن ارائه نمیکنن. نتیجهٔ درست، بهترشدن در یه بُعدِ مشخص از شناختِ واژهس؛ نه این ادعا که یه نمرهٔ دریافتی همهچیز ره دربارهٔ حرفهایی که میتونین بزنین، بفهمین یا بهیاد بیارین نشون میده. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016
آزمونِ رایگانِ مربوط ره امتحان کن
آزمون واژهدانی
آزمونِ واژهدونی ره مثل یه کارِ بازشناسیِ واژه امتحان کنین و توضیحِ شمارش و امتیازدهیِ او ره بخونین. این آزمون همهٔ واژهدونیِ فعالتون برای گپ زدن ره نمیسنجه و نسبتِ ثابتِ بازشناسی به تولید ره پیشبینی نمیکنه.
پرسیارهای رایج
واژهدونیِ غیرفعال همیشه دو برابرِ واژهدونیِ فعاله؟
هیچ نسبتِ همگانیای تعیین نشده. فاصلهٔ دیدهشده با واژهها، قالبِ کار و سطحِ شناختِ لازم عوض میشه. Webb, 2008
شناختنِ یه واژه یعنی اونو کامل بلدم؟
این شناخت، دانشی ره نشون میده که اون پرسش لازم داره. یادآوری، ژرفای معنی و کاربرد در زمینه ممکنه اطلاعاتِ دیگهای بخوان. Laufer et al., 2004
نمرهٔ واژهدونی، درکِ مطلبِ خوندن ره پیشبینی میکنه؟
میتونه زمینه بده، اما پوششِ واژههای شناختهشده و درکِ مطلب بههم مربوطان، ولی اندازهگیریِ یکسانی نیان. SCHMITT et al., 2011
منبعها
- Brysbaert et al. (2016). چند واژه ره دِئونیم؟ واژهدانیِ اندازهگیریِ عملی، که واژه ره چی تعریف کنیم، زبونورودی چَند بَوه و شرکتکننده چند ساله بَوه، اونه وابسته هسته.
- Nation (2006). واسه خوندن و گوشدادن، چند واژه ره بلد بَییم؟.
- Laufer et al. (2004). واژهدانی ره آزمون کردن: اندازه، توان و جورشدن با کامپیوتر.
- Webb (2008). زبانآموزونِ L2 ره دریافتی و تولیدی واژهدانی.
- Webb (2007). تکرارِ واژهدانی ره چه جوری اَثر دِنه.
- Nagy et al. (1984). مدرسهای چاپشده انگلیسیءَ چند واژه داره؟.
- Brysbaert (2019). دَقیقهای چند واژه ره بَخونیم؟ خوندن تندی ره بازبینی و فراتحلیل.
- SCHMITT et al. (2011). متنءَ بلد واژهئون درصد و خوندنِ فهم.
این صفحه ره بُن هاکنین: چرا واژههایی ره که نمیتونم موقع گپ زدن بهکار ببرم، میشناسم؟. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/mzn/answers/receptive-vs-productive-vocabulary. CC BY 4.0.
← جوابهای بیشتر ره ببین