Adanse titiriw ne nɔma
| Tebea a wɔde yɛ mfatoho | Bere a wɔde bua no yiye | Nkyerɛase |
|---|---|---|
| Asɛmfua ne ink kɔla hyia | 500 ms | Mfatoho nnyinaso |
| Asɛmfua ne ink kɔla nhyia | 650 ms | Mfatoho tebea a enhyia |
| Nsonsonoe | 150 ms | Nea enhyia no yi nea ɛhyia no; ɛnyɛ hye a wɔde hu yare |
Stroop sɔhwɛ ahorow a edi kan no de nsɛmfua a wɔkae nnidiso nnidiso na ɛyɛɛ mmuae, nanso nea wɔnam intanɛt so yɛ no betumi ama obi amia bɔtn. Wɔn bere ne nsenia no ntumi mfa nni dwuma sɛ ade koro. Nhwehwɛmu ahorow kyerɛ sɛ sɔhwɛ no nkyerɛase, nnyinaso ne akontaabu akwan gu ahorow pii, na ɛno nti asɛmfua Stroop nkyerɛ nsenia biako a ɛwɔ dodow pɔtee a obiara de bedi dwuma. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
Dɛn na ɛma mmuae no si akan?
Sɛ obi tumi kenkan yiye a, asɛmfua a wɔakyerɛw no betumi ama wabu mmuae a ɛne nea wɔrehwehwɛ no nhyia, ɛwom sɛ wɔaka akyerɛ no sɛ ɔnka ne ink kɔla no de. MacLeod nhwehwɛmu no susuw nkyerɛkyerɛmu ahorow pii a ɛfa sɛnea akasakasa yi ba ho, na ɛnka sɛ ɛyɛ amemene no fã biako pɛ anaa sɛ obi ntumi nhyɛ ne ho so ara kwa. Sɔhwɛ no hwɛ akansie a sɛnea wɔahyehyɛ no na ɛde ba. MacLeod, 1991
Ɛho hia sɛ yɛma nsonsonoe a ɛda nea enhyia ne nea ɛhyia ntam no da nsow fi nea enhyia ne nea ɛnyɛ ɔsɔhwɛ no ntam no ho. Asɛmfua a ɛne kɔla hyia betumi ama obiayɛ no ntɛm, enti sɛ wɔsesa nnyinaso a, nea nsonsonoe no kyerɛ nso sesa. Ayaresa ho nhwehwɛmu no kyerɛ sɛ ɛsɛ sɛ wɔkyerɛ sɔhwɛ no ase wɔ ɔkwan a wɔfaa so yɛɛ no ne akontaabu kwan a wɔpaw no so. Scarpina et al., 2017
Nea enti a nsonsonoe ketewaa nkyerɛ sɛ w’adwene yɛ papa ankasa
Nsonsonoe akontaabu no gyina tebea abien no nyinaa ne sɛnea wɔsusuwii no mu mfomso so. Ahotoso ho nhwehwɛmu kyerɛ sɛ, sɛ wɔhwɛ nnipa pii a, nkɛntɛnso bi betumi ada adi pefee, nanso nsonsonoe a ɛda nnipa ankorankoro ntam no betumi ayɛ basaa. Sɛ wɔyɛ sɔhwɛ tiawa bi na obi nsonsonoe sua araa a, ebia ɛyɛ nsakrae, mmuae a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ a enni hɔ, anaa nnyinaso a ɛsono, na ɛnyɛ sɛ ɔno na ɔwɔ ahosodi a ɛyɛ nwonwa. Hedge et al., 2017
Dɛn na ɛka ho asɛm?
Dɛn na ɛsesa nkɛntɛnso no kɛse?
Mmuae ahorow a wobetumi apaw ne sɛnea wɔde wɔn ho hyɛ adwuma no mu ka mmuae adwuma no ho. Nhwehwɛmu a wɔyɛe wɔ tete hɔ a ɛfa sɛnea wɔpaw mmuae ma ade bi no kyerɛ sɛ, sɛ wɔpaw wɔ nneɛma ahorow mu a, egye bere nso. Enti Stroop agodie a wɔde akisikuru ma obi de mia no ne krataa so sɔhwɛ a wɔde ano bua no nyɛ pɛ wɔ nea ɛda adi nkutoo mu. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Bere a ɛsɛ sɛ browser ne mfiri de susuw mmuae nso ka bere a ɛda adi no ho. Ɛwom sɛ tebea ahorow a wɔde mfiri koro yɛ no toto ho betumi ayi bere bi a ɛka wɔn nyinaa ho afi hɔ de, nanso eyi nkyerɛ sɛ bere susuw mu mfomso nyinaa bɛyera anaa sɛ nsonsonoe akontaabu no wɔ ahotoso. Sɛ yɛpɛ sɛ yehu saa a, ɛsɛ sɛ yɛyɛ nhwehwɛmu wɔ sɔhwɛ bere susuw ne susuw mu nokwaredi nyinaa ho. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Nna a obi nna no betumi aka sɛnea otie nneɛma no, nanso nhwehwɛmu a ɛboaboa nna a wɔamma nnipa nna ano no kyerɛ sɛ ɛka sɔhwɛ ne nneɛma ahorow wɔ akwan horow so. Ɛnkyerɛ dodow pɔtee a ɛsɛ sɛ wo Stroop nsonsonoe no kɔ soro bere a woannye nna yiye anadwo bi. Nsakrae a ɛyɛ daa no, mmu no sɛ ɛyɛ wo apɔwmuden ho nsɛm. Lim et al., 2010
Na kasa abien a obi nim ne ntetee nso ɛ?
Nhwehwɛmu a wɔyɛe wɔ mpanyimfo a wɔka kasa abien ho no huu sɛ mfaso kakraa bi a wohuu wɔ mfiase wɔ adwene dwumadi mu no anka hɔ bere a wɔyɛɛ nsakrae maa nhoma a wɔantintim ho nsɛm no. Enti, obi Stroop sɔhwɛ mu nea efi bae no ntumi nkyerɛ sɛ nimdeɛ a ɔwɔ wɔ kasa abien mu no ama wanya mfaso anaa ɔhweree mfaso. Ɛho hia sɛ obi nim kasa a wɔde asɛmfua no kyerɛw no na watumi ate sɔhwɛ no ase; ɛnyɛ ade a ɛma wɔde adwene ho din bi to no so. Lehtonen et al., 2018
Sɛ wode wo ho toto mmere ahorow mu a, ma kasa, mmuae kwan ne akontaabu mmara no nyɛ pɛ, na hwɛ mmuae a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ no ne ahoɔhare no bom. Nnka sɛ nsonsonoe ketewaa kyerɛ nkɔso, sɛ ɛbae esiane sɛ woyɛɛ nnyinaso mmuae no brɛoo anaa woyɛɛ mfomso pii nti a. Eyinom yɛ ahwɛyiye wɔ susuw ho a nhwehwɛmu ahorow no ma yehu, na ɛnyɛ ntetee kwan a wɔagye atom sɛ ɛyɛ adwuma. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Nea ɛyɛ nokware sɛ wubenya afi agodie no mu ne sɛ wode wo ho bɛhyɛ akasakasa adwuma pɔtee yi mu. Ne den anaa abasobɔde a ɛkorɔn nkyerɛ nyansa, yare bi, anaa ntetee so mfaso a ɛfa nneɛma nyinaa ho. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Yɛ sɔhwɛ kwa a ɛfa eyi ho no
Stroop sɔhwɛ
Yɛ Stroop sɔhwɛ no hwɛ, di akwankyerɛ a ɛfa ink kɔla ho akyi na hwɛ sɛnea mmuae no yɛ pɛpɛɛpɛ no ne bere no bom. Ɛde bɔtn mia so mmuae kwan soronko na ɛyɛ adwuma. Mfatoho a ɛkyerɛ 150 ms no kyerɛ sɛnea wobeyi dodow afi dodow mu; ɛnyɛ botae dodow.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
Adɛn nti na mekenkan asɛmfua no a mimmu ho sɛ meresusuw ho?
Sɛ obi tumi kenkan yiye a, asɛmfua a wɔakyerɛw no betumi asi kɔla mmuae a wɔrehwehwɛ no so akan. Nhwehwɛmu no ka akwan horow a akasakasa yi fa so ba ho asɛm. MacLeod, 1991
So ɛsɛ sɛ mibu akasakasa biara sɛ botae?
Sɛ nsonsonoe no bɛn zero wɔ sɔhwɛ tiawa bi mu a, ɛnkyerɛ ankasa sɛ obi nipasu mu abasobɔde yɛ pɛpɛɛpɛ. Nnyinaso, mmuae a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ ne susuw no mu ahotoso ho hia. Hedge et al., 2017
So metumi de ano mmuae sɔhwɛ atoto bɔtn mia so sɔhwɛ ho?
Nea wɔhwehwɛ sɛ obi yɛ de bua ne sɛnea wɔde akontaabu no yɛ no yɛ soronko. Fa dodow a wɔtaa hu no di dwuma bere a ɛne sɔhwɛ no nkyerɛase ankasa hyia nko ara. Scarpina et al., 2017
F nkyerɛkyerɛmu fibea
- MacLeod (1991). Nhwehwɛmu a wɔayɛ wɔ Stroop nkɛntɛnso ho mfe fãha: Nhwehwɛmu a ɛka ntease ahorow bom..
- Scarpina et al. (2017). Stroop Kɔla ne Asɛmfua Sɔhwɛ.
- Stroop (1935). Nhwehwɛmu a ɛfa akasakasa ho wɔ ano mmuae nnidiso nnidiso mu..
- Hedge et al. (2017). Ahotoso mu abirabɔ: Nea enti a adwene sɔhwɛ a nkɛntɛnso a emu yɛ den wom no mfa nsonsonoe a ɛda ankorankoro ntam a wotumi de ho to so mma.
- Hick (1952). Sɛnea nsɛm a obi nya no kɔ soro no ho.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Sɛnea intanɛt sɔhwɛ mfiri, browser ne mfiri pɛpɛɛpɛ na wotumi de ho to so.
- Lim et al. (2010). Nhwehwɛmu a ɛboaboa nna a wɔamma nnipa nna bere tiaa mu nkɛntɛnso a ɛwɔ adwene mu nneɛma so ano.
- Lehtonen et al. (2018). So kasa abien a obi ka no ma mpanyimfo adwene dwumadi yɛ papa? Nhwehwɛmu a ɛboaboa nsɛm ano.
