Kɔ emu nsɛm no so

IQ ne nsusuwii

Dɛn na matrix mu nsusuwii sɔhwɛ susuw?

Matrix mu nsusuwii sɔhwɛ hwɛ sɛnea obi tumi hu abusuabɔ na ɔde mmara di dwuma wɔ nsɛnnennen a nhwɛso bi ayera mu. Nkontaabu a wonya no nyɛ IQ nkontaabu ankasa: sɛ wɔbɛka sɛ ɛkyerɛ mpinimu 100 ne SD 15 a, ɛsɛ sɛ wɔde susudua a wɔde nnipa a wɔfata so ayɛ no di dwuma, na adwuma baako nkyerɛ adwene dwumadi nyinaa. Carpenter et al., 1990 Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012

Sɔ wo ho hwɛ
Ɔkwan a ɛte sɛ ɔfasu a ɛyɛ nufusu fitaa, bɔɔl ne ade kurukuruwa bi, a bruu kurukuruwa bɔ wɔn ho hyia.

Helibrain kuw no na ɛkyerɛweeBere a etwa to a wɔhwɛɛ mu

Adanse titiriw ne nɔma

DodowNea ɛkyerɛ tẽẽAdanse foforo a ɛho hia
Nea wɔbuaa no yieSɛnea wɔyɛɛ nneɛma a wɔde maa wɔn noNsɛmmisa no mu den ne sɛnea wɔyɛɛ sɔhwɛ no
Bere a wɔde yɛeAhoɔhare wɔ akwankyerɛ no aseMmuae no yɛ pɛpɛɛpɛ anaa, bere ano, ne sɛnea wɔsusuw no yie
Ɔha mu nkyekyɛmuBeae a obi wɔ sɛ wɔde toto nnipa bi ho aNnipa a wɔsɛ wɔn a wɔde wɔn yɛɛ nhwɛso a ɛfata
IQ susudua nkontaabuNkyerɛase a wɔahyɛ ho mmaraNsakrae a wɔagye atom ne mfe ho susudua

Carpenter, Just ne Shell hwehwɛɛ adwene nhyehyɛe a wɔde di dwuma wɔ Raven matrices mu, denam adwumayɛ, nsɛm a wɔkae, ne aniwa hwɛbea a wɔkyerɛwee so. Wɔn nkyerɛkyerɛmu si so dua sɛ ɛho hia sɛ wohu nhyehyɛe a ɛsan ba na wɔhwɛ abusuabɔ so. Eyi yɛ nsusuwii mu nhwehwɛmu a ɛfa sɔhwɛ abusua bi a wɔnim ho, ɛnyɛ sɔhwɛ a ɛkyerɛ sɛ ahodwiriwde biara a ɛte sɛ no yɛ nokware. Carpenter et al., 1990

Adɛn nti na wɔtaa frɛ matrices no sɛ ɛnyɛ kasa mu sɔhwɛ?

Nsɛmmisa no betumi ama ɛho nhia pii sɛ obi nim nsɛmfua pɔtee bi, nanso ɛno nkyerɛ sɛ sɔhwɛ no mfa akwankyerɛ, nwomasua, osuahu anaa amammerɛ ho. Raven nhwehwɛmu no kyerɛ sɛ nsusudua sesa wɔ mmeae ne mmere ahorow mu. Sɔhwɛ a ɛnyɛ kasa mu ne nkyerɛase a amammerɛ mfa ho yɛ nsɛm abien a ɛsono. Raven, 2000

Adwene ho nsɛm a ɛtrɛw no nso ka sɔhwɛ nkontaabu ho sɛ ɛyɛ susudua a ɛwɔ ahoɔden ne sintɔ, na ɛnyɛ nkyerɛkyerɛmu a edi mũ a ɛfa obi ho. Adwene nnwuma ahorow betumi ahwehwɛ sɛ obi susuw nneɛma, kae, ne nneɛma foforo wɔ akwan ahorow so. Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012

Matrix mu nsusuwii ne IQ nyinaa yɛ ade koro?

Ɛnyɛ biribi a ɛkɔ so ara kwa sɛ wɔbɛka no sɛ ɛyɛ ade koro. Nhwehwɛmu a ɛtrɛw betumi de adwuma ahorow pii abom na de nkontaabu a nhoma biakoyɛkyerɛkyerɛ mu adi dwuma. Ɔtintimfo bi nkontaabu akwankyerɛ kyerɛ sɛnea nkontaabu a wɔahyɛ da ayɛ ne ahotoso ntamgyinae fa nhwehwɛmu nhyehyɛe pɔtee bi ho. Nkontaabu nhyehyɛe a wɔtaa de di dwuma no nkutoo ntumi nyɛ nhyehyɛe a ɛte saa mma agodie foforo. Pearson, 2020

Dɛn na ɛka ho asɛm?

Dɛn na ɛsesa nea wonya?

Sɛnea wɔpaw nsɛmmisa, ne sɛnea ɛyɛ den, bere ano, ne osuahu a obi anya dedaw nyinaa nya nea wɔresɔ ahwɛ no so nkɛntɛnso. Sɔhwɛ a wɔsan yɛ ho nhwehwɛmu hu sɛ nkontaabu nya nkɔanim bere a wɔsan yɛ adwene tumi sɔhwɛ ahorow no, enti matrix nim a obi nim dedaw betumi ama n’adwumayɛ ayɛ yie a ɛnkyerɛ sɛ saa nkɔanim no bɛba wɔ adwuma foforo bi mu anaa sɛ ne tumi nyinaa akɔ soro. Scharfen et al., 2018

Mfe ho susudua nso ho hia. Wɔde IQ a wɔtaa de di dwuma no si 100 wɔ mfe kuw biara mu; nkontaabu koro a wonyae no nkyerɛ sɛ mfe ho nkontaabu no nso bɛyɛ koro. Wontumi mfa abofra nkontaabu a wɔanmia so, anaa mpanyimfo nkontaabu, mma no ɔha mu nkyekyɛmu gye sɛ wɔde nhwehwɛmu kwan a ɛfata di dwuma. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020

Dɛn na susudua pa hwehwɛ?

Amanaman Ntam Sɔhwɛ Bagua akwankyerɛ hwehwɛ adanse a ɛfoa nkyerɛase a wɔpɛ no so, sɔhwɛ a wɔyɛ no sɛnea ɛfata, ne sɛ wɔhunu ne sintɔ. Ahotoso ho nhwehwɛmu kyerɛ nea enti a adwene adwuma bi a wɔnim no betumi de ankorankoro susudua a ɛyɛ basaa aba. Mfonini a ɛyɛ fɛ wɔ nhyehyɛe mu ntumi nsi nneɛma yi ananmu. International Test Commission, 2001 Hedge et al., 2017

Eyi ho hia titiriw bere a wɔde adwuma tiawa bi di dwuma de bɔ obi din no. Nneɛma kakraa bi nkutoo ma wonya ntease kakraa bi, na nkontaabu baako ntumi nkyerɛ sɛ mfomso no fi mmara bi a wɔante ase, ntɛm a wɔyɛe, biribi a ɛtwetwee adwene, anaa ade foforo. Nhwehwɛmu a ɛfa adwene nhyehyɛe ho no foa so sɛ wɔnhwɛ nneɛma a ɛho hia wɔ ano aduru hwehwɛ mu, na wɔmfa din baako nkyerɛkyerɛ biribiara mu. Carpenter et al., 1990

Dɛn na yebetumi asua de ayɛ yie?

Sɛ obi yɛ nsɛnnennen a ɛfa nhwɛso ho a, obetumi ahu adwuma no yiye. Sɔhwɛ a wɔsan yɛ ho adanse no ma kwan sɛ yɛka nkɔanim no ho asɛm sɛ nsakrae wɔ adwumayɛ a wɔasusuw ho mu, bere a yɛma nsɛm a ɛtrɛw no gyina nhwehwɛmu a ɛsɔ hwɛ sɛ tumi kɔ adwuma foforo so anaa no so. Nsɛm a ɛwɔ ha no mu biara nkyerɛ sɛ Helibrain agodie ma obi nya nyansa kɛse anaa ɛhwehwɛ adwene mu haw hu. Scharfen et al., 2018 International Test Commission, 2001

Sɛ worehwɛ wo ho a, fa ɔkwan ne bere mmara koro no ara di dwuma, kyerɛw osuahu a wowɔ dedaw, na ka nea wonyae no ho asɛm sɛ nkontaabu wɔ nneɛma a wɔsɔɔ hwɛ no mu. Eyi ma ntease pa sen sɛ wobɛfa ɔha mu nkyekyɛmu a wɔanmia so sɛ ɛyɛ nyansa mu dibea a ɛfa obiara ho. Raven, 2000 International Test Commission, 2001

Yɛ sɔhwɛ kwa a ɛfa eyi ho no

Matrix mu nsusuwii sɔhwɛ

Sɔ matrix mu nsusuwii sɔhwɛ hwɛ na wubehu sɛnea wohu mmara wɔ aniwa so nhwɛso mu. Kenkan bere ne nkontaabu ho akwankyerɛ. Ne nkontaabu yɛ intanɛt so adwuma bi mu nkontaabu; sɛ ɛte sɛ matrix sɔhwɛ a wɔagye atom no a, ɛmma ne susudua anaa ayaresa ho adanse no nnyɛ ne dea.

Sɔ wo ho hwɛ

Nsɛmmisa a wɔtaa bisa

Matrix mu nsusuwii sɔhwɛ mfa amammerɛ ho?

Sɔhwɛ a ɛnyɛ kasa mu no ntumi mma baabi a wɔyɛ no ho nsɛm nnyɛ hwee. Matrix susudua a wɔatintim no sesa wɔ mmeae ne mmere ahorow mu. Raven, 2000

Metumi adan ɔha mu nkyekyɛmu a meyɛɛ no yie no ayɛ IQ?

Nsakrae a wɔagye atom na mfe ho susudua a ɛfata nkutoo na ɛbɛma saa nkyerɛase no fata. IQ susudua a wɔtaa de di dwuma no nyɛ nsakrae a ɛte saa. International Test Commission, 2001 Neisser et al., 1996

Ntetee nya matrix nkontaabu so nkɛntɛnso?

Adwene tumi sɔhwɛ ahorow mu nkontaabu kɔ soro bere a wɔsan yɛ, enti ɛsɛ sɛ yesusuw osuahu a obi anya dedaw ho bere a yɛrekyerɛ nea nkontaabu ahorow a wɔsan yɛ no kyerɛ no. Scharfen et al., 2018

F nkyerɛkyerɛmu fibea

← Hwehwɛ mmuae afoforo