Kɔ emu nsɛm no so

Nsɛmfua ne akenkan

Sɛ wokenkan wɔ kasa a ɛto so abien mu a, ɛyɛ brɛ sen sɛn?

Akenkan ho asotwe biara nni hɔ a ɛyɛ pɛ ma obiara wɔ kasa a ɛto so abien mu. Nhwehwɛmu bi a wɔkaa ho asɛm wɔ akenkan ahoɔhare ho nhwehwɛmu mu no, Japanfo sukuufoɔ a wɔkenkan Borɔfo no, wɔn a wɔbuaa nteaseɛ nsɛmmisa no bɛboro 75% yie no, wɔn akenkan ahoɔhare yɛɛ sɛ wɔkenkan nsɛmfua 139 WPM; kuw foforɔ no deɛ, na ɛyɛ 61 WPM. Eyinom fa nnipakuw pɔtee bi ho; ɛnyɛ mmara a ɛfa kasa sufoɔ nyinaa ho. Brysbaert, 2019

Sɔ wo ho hwɛ (Borɔfo)
Nhoma bi a wɔabue, a bɔɔl bruu bi ne ahodwiriwde apaawa fitaa bi sensɛn ho.

Helibrain kuw no na ɛkyerɛweeBere a etwa to a wɔhwɛɛ mu

Adanse titiriw ne nɔma

Adanseɛ a nhwehwɛmu no kaa ho asɛmNea ɛbaeɛNkyerɛmu
Hirai Borɔfo asuafoɔ, kuw a wɔtee nsɛm no yie139 WPMWɔbuaa nsɛmmisa no bɛboro 75% yie
Nhwehwɛmu korɔ no mu kuw foforɔ61 WPMWɔn nteaseɛ nyaa nsunsuansoɔ soronko
Dutch ne Borɔfo kasafoɔ mmienu a wɔkenkan abasɛm nhwehwɛmuL2 mu brɛyɛɛ 17%Kasafoɔ ne dwumadi pɔtee bi

Wɔaka nsɛm yi wɔ nhwehwɛmu no fã a ɛfa akenkanfoɔ a wɔnyɛ kasa no mufoɔ ho. Nhwehwɛmu no kyerɛ pefee sɛ abasɛm nhwehwɛmu no akontabuo mma kwan mma wɔnyɛ WPM dodow pɔtee bi a wɔbɛtumi de atoto ho tẽẽ. Saa nkyerɛmu yi ho hia: ɛnsɛ sɛ wɔde 17% no yɛ nsakraeɛ dodow ma kasa sufoɔ biara. Brysbaert, 2019

Adɛn nti na kasa ho nimdeɛ ho hia sen sɛ wɔbɛfrɛ no L2

Kasa a obi sua toatoa so no sesa sɛnea ɔyɛ nsɛmfua ho adwuma, a sɛnea ɔte nsɛmfua a wɔtaa de di dwuma no ka ho. Whitford ne Titone nhwehwɛmu no hwɛ saa nsunsuansoɔ yi denam aniwa nanteɛ so bere a wɔkenkan nkyekyɛmu no. Enti, nnipa mmienu a wɔn kasa a wɔdii kan ne deɛ ɛto so abien yɛ korɔ no, sɛ wɔn a wɔate kasa no ne wɔn nimdeɛ mu yɛ soronko a, nsɛmfua a ɛhaw wɔn nso bɛyɛ soronko. Whitford et al., 2012

Nsɛmfua ho nimdeɛ ka saa tebea yi ho. Nsɛmfua a wotumi te nhwehwɛmu no bisa nsɛmfua dodow a ɛwɔ nkyerɛwee pɔtee bi mu a ɔkenkanfoɔ nim. Nanso nsɛmfua dodow ho akontabuo gyina sɛ wɔkan nsɛmfua ahorow, nsɛmfua ntini anaa nsɛmfua mmusua so. Nsɛmfua dodow a wɔkan kɛkɛ ntumi nkyerɛ sɛ obi bɛkenkan nkyerɛwee biara yie. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

Adɛn nti na WPM ntumi mfa kasa ahorow ntoto tẽẽ

Kasa ahorow de nkyerɛwee nsɛmfua dodow a ɛsono de kyerɛ nsɛm a ɛte sɛɛ. Nsɛmfua tenten, kasa nhyehyɛeɛ ne akyerɛw nhyehyɛeɛ nyinaa nya nsunsuansoɔ wɔ adeɛ a wɔkan no so. Enti akenkan ahoɔhare ne aniwa nanteɛ ho nhwehwɛmu no nkyerɛ sɛ ɛsɛ sɛ yɛkyerɛ aseɛ sɛ WPM a ɛba fam wɔ kasa foforɔ mu kyerɛ adwene nimdeɛ a ɛba fam anaa adwene a ɛyɛ brɛ. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015

Dɛn na ɛka ho asɛm?

Nkyerɛwee no mu den ne dwumadi no akwankyerɛ sesa nea ɛbɛba

Akenkan de anigyeɛ, adesua ne nokwasɛm bi a wɔrepɛ yɛ dwumadi ahorow. Ani nanteɛ ho nhwehwɛmu kyerɛ sɛ nsɛmfua a ɛyɛ den ne nteaseɛ ahiadeɛ nya nsunsuansoɔ wɔ nea aniwa hwɛ so no. Ɛnsɛ sɛ yɛfa abasɛm a obi nim ne mfiridwuma ho nsɛm a onnim sɛ ɛyɛ adeɛ korɔ a wɔde sɔ akenkan ahoɔhare a ɛnsesa ho hwɛ. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Sɛ akenkanfoɔ no san kɔfa nsɛm bi mu a, ebetumi aboa no ma wate nea na ɛyɛ no mu nna hɔ no ase. Sɔhwɛ mu adanseɛ a ɛkyerɛ sɛ sɛ wɔbara obi sɛ ɔnsan nkenkan a, nteaseɛ so te no, ɛma yɛhwɛ yiye na yɛnnyɛ no sɛ gyinaeɛ sɛ sɛ obi a ɔkenkan L2 san kɔfa nsɛm mu a ɛkyerɛ sɛ ɔnyɛ adwuma yie. Bere tenten no bi betumi aboa nteaseɛ. Schotter et al., 2014

Yebetumi de nteɛsoɔ ato nsonsonoeɛ no so anaa?

Nhwehwɛmu ahorow no kyerɛ sɛ kasa a obi ate ne sɛnea ɔhunu nsɛmfua ntɛm ho hia, nanso ɛnkyerɛ nnɔnhwere dodow pɔtee bi a obiara hia na watumi akenkan ne kasa a odii kan no ntɛmntɛm. Saa nhwɛsoɔ ahorow yi a ɛfiri nhwehwɛmu ahorow mu no nso mma kwan mma wɔmfa mfeɛ ne bɔbeasu nyɛ nteteeɛ mu nkɔsoɔ ho nkɔmhyɛ a ɛfata. Ɛsɛ sɛ wɔsɔ nkɔsoɔ hwɛ wɔ dwumadi ne kasa tebea a ɛkame ayɛ sɛ ɛyɛ pɛ mu. Rayner et al., 2016 Whitford et al., 2012

Fa nkyerɛwee a wunnim na ɛfata di dwuma, hwɛ sɛ wote aseɛ, na kyerɛw kasa ne nea enti a woyɛɛ bere-sɔhwɛ no gu hɔ. Sɛ wokenkan nkyerɛwee a ɛyɛ mmerɛ ntɛm a, ebetumi aboa; nanso ɛno nko ara nkyerɛ sɛ w’akenkan nimdeɛ akɔ anim saa ara wɔ nkyerɛwee a ɛyɛ den so. Sɛ wopɛ sɛ wode toto ho a, ɛsɛ sɛ nkyerɛwee no mu den ne botaeɛ no yɛ pɛ sɛnea ɛbɛtumi ayɛ. Brysbaert, 2019 Nation, 2006

Enti, mmuaeɛ a mfasoɔ wɔ so no yɛ nsunsuansoɔ ahorow, na ɛnyɛ dodow baako a wɔde bɛhyɛ mu. Nea wɔatintim sɛ 139, 61 ne 17% no kyerɛ sɛ nnipakuw ne dwumadi no ho hia paa. Ɛsɛ sɛ ɛboa ma yɛte nsonsonoeɛ ase, na ɛnyɛ sɛ yɛde bɔ kasa sufoɔ nyinaa ho mmara foforɔ. Brysbaert, 2019

Yɛ sɔhwɛ kwa a ɛfa eyi ho no

Akenkan ahoɔhare sɔhwɛ

Sɔ akenkan ahoɔhare sɔhwɛ no wɔ kasa a wote ase mu, na bua nteaseɛ nsɛmmisa no. Fa kasa ahorow mu nsɔhwɛ aba no sie mpaapaamu. Borɔfo nhwehwɛmu akontabuo no yɛ nkyerɛmu a ɛboa ma yɛte asɛm no ase; ɛnyɛ nsakraeɛ a wɔde kyerɛ wo kasa nimdeɛ anaa IQ.

Sɔ wo ho hwɛ (Borɔfo)

Nsɛmmisa a wɔtaa bisa

Sɛ mekenkan L2 mu brɛ sen mprenu a, ɛyɛ biribi a ɛmfata anaa?

Saa nhwehwɛmu yi nkyerɛ sɛ ankorankoro ntotoho dodow bi yɛ nea ɛmfata. Kasa nimdeɛ, nkyerɛwee mu den ne dwumadi no botaeɛ sesa dodo sɛ ɛbɛma wɔatumi aka saa. Brysbaert, 2019

Metumi de Borɔfo WPM atoto kasa foforɔ ho anaa?

Ɛsɛ sɛ wususuw sɛ nkyerɛwee nsɛmfua ne nsɛm dodow a nsɛmfua biara kyerɛ no yɛ soronko. WPM nkutoo nyɛ ntotoho a ɛfa kasa nyinaa ho. Brysbaert, 2019

Ɛsɛ sɛ mehyɛ me ho sɛ mennnsan nkenkan anaa?

Ɛnsɛ sɛ woyɛ saa denam adwene a ɛne sɛ sɛ wosan kɔfa nsɛm mu biara a, ɛyɛ hu so. Sɛ wosan kenkan a, ebetumi aboa nteaseɛ; ɛsɛ sɛ wɔhwɛ nteaseɛ ne ahoɔhare nyinaa. Schotter et al., 2014

F nkyerɛkyerɛmu fibea

← Hwehwɛ mmuae afoforo