Adanse titiriw ne nɔma
| Nea mpanyimfo nhwehwɛmu a wɔboaboaa ano no huu | Akontaabu | Nkyerɛkyerɛmu |
|---|---|---|
| Stroop siw ano dwumadi kuw ketewa | Hedges' g = 0.12 | Ansa na wɔretew nhoma tintim mu animhwɛ ho akontabuo so |
| Ne 95% ahotoso ntam | 0.03 kosi 0.20 | Kuw ahorow no nsonsonoe a wɔaka abom no sua |
| Gyinaesi nyinaa wɔ animhwɛ ho nteɛso akyi | Wɔannya mmoa amma sɛ mfaso bi wɔ hɔ daa | Ɛnkyerɛ sɛ nnipa nyinaa yɛ pɛ wɔ biribiara mu |
Stroop ho akontaabu pɔtee no wɔ Table 3 mu. Ɛyɛ nsonsonoe a wɔahyɛ ne kɛse pɛpɛɛpɛ, na ɛnyɛ sɛ wɔyɛ ade yiye 12% anaa sɛ ɛkyerɛ sɛ obiara wɔ hokwan bi. Ɛsɛ sɛ wɔka pon no mu nkɛntɛnso ketewa a wɔantrɛw so no ne krataa no gyinaesi a wɔtew animhwɛ ho akontabuo so no bom kenkan; sɛ obi paw nsonsonoe pa no nko ara a, ɛrenkyerɛ nhwehwɛmu no pɛpɛɛpɛ. Lehtonen et al., 2018
Adɛn nti na wɔkae sɛ mfaso bi wɔ hɔ?
Kasa bɛboro biako a wɔde di dwuma no ma ɛyɛ ntease sɛ wɔbɛyɛ nhwehwɛmu afa adwene sohwɛ ho. Nanso, adwene a ɛte sɛ nea ebetumi aba no hia adanse tẽẽ. Paap ne Greenberg nhwehwɛmu a wɔyɛe no bisa sɛ ebia adwene dwumadi ahorow bi de adanse a ɛfata bom ma mfaso biako a kasa abien kafo wɔ anaa, sɛ́ wɔbɛfa no sɛ wɔn din yɛ pɛ nti wɔn aba nso yɛ pɛ. Paap et al., 2013
Stroop dwumadi no ankasa wɔ afã ahorow pii. Nsɛmfua, ahosu, mmuae nhyehyɛe ne nea wɔde yɛ ntotoho no ka ne ka ho. MacLeod nhwehwɛmu ne ayaresa mu susudua nhwehwɛmu no kyerɛ nea enti a ɛnsɛ sɛ wɔfa no sɛ adwene sohwɛ afiri kronkron a kasa nni ho. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
So sɔhwɛ no kasa ho hia?
Asɛmfua a wɔakyerɛw no betumi asiw adwene kwan bere a nea ɔkenkan no de adwene dwumadi a ɛma ɛkɔ so no di dwuma nko ara. Sɔhwɛ a edi kan no kyerɛ sɛ mmuae a wɔde kasa bi a obi nim ma no ho hia; nhwehwɛmu ahorow no nso ka nsonsonoe a ɛwɔ sɔhwɛ no akwan horow mu ho asɛm. Eyi kyerɛ sɛ ɛsɛ sɛ yɛma kasa ne mmuae tebea no tena hɔ sɛnea ɛte; nanso ɛmma yenni kwan mma kasa abien kafo nyinaa ho nteɛso akontaabu biako. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Dɛn na ɛka ho asɛm?
Kuw ahorow ntam nsonsonoe nkyerɛ obi pɔtee ho asɛm
Sɛ wohu nsonsonoe ketewa bi wɔ kuw ahorow ntam mpo a, nkontabuo no bebree bɛyɛ pɛpɛɛpɛ, na ɛrenkyerɛ nea enti a obi pɔtee nkontabuo sesae. Nhwehwɛmu a ɛfa susudua ho ahotoso ho no nso kyerɛ sɛ adwene dwumadi sɔhwɛ agya bi mu nsonsonoe ahorow pii nni ahotoso kɛse sɛ wɔde bɛhyehyɛ ankorankoro sɛnea wɔn nkontabuo te, ɛwom sɛ wɔn nsɔhwɛ mu nkɛntɛnso no yɛ den. Sɔhwɛ tiawa a wɔyɛ wɔ wɛbsaet so no rentumi nkyerɛ kasa su a ɛde aba no. Hedge et al., 2017
Mpanyimfo ho nhwehwɛmu a wɔboaboaa ano no nkyerɛ sɛ wɔwɔ Stroop susudua a ɛfata kasa abien kafo nyinaa, mfe biara ne mmarima ne mmea pɔtee. Ɛnsɛ sɛ wɔtrɛw ne gyinaesi no mu ma mmofra, kasa abien biara anaa nkyerɛase biara a wɔde ma kasa abien mu osuahu. Nnipa kuw foforo hia adanse a ɛfata wɔn ankasa. Lehtonen et al., 2018
Nea enti a susudua ne nteɛso ho hia
Wɛbsaet bere susuw gu ahorow wɔ nhyehyɛe ahorow so, na Stroop akontabuo nso gu ahorow wɔ sɔhwɛ ahorow mu. Ayaresa ho nhwehwɛmu a wɔboaboaa ano no kyerɛ sɛ ɔkwan a wɔfa so susuw sɛnea nsɛm siw adwene kwan no betumi asesa sɛnea kuw ahorow ntam nkɛntɛnso kɛse te. Eyi yɛ kɔkɔbɔ a ɛfa susudua ho; ɛnyɛ adanse sɛ kasa abien ka yɛ ayaresa tebea. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Sɛ wosɔ hwɛ a, dɛn na wubetumi anya afi mu ankasa?
Fa sɔhwɛ no sɛ osuahu a nsɛmfua ne ahosu ho nsɛm a ɛne wɔn ho di asi. Sɛ wode wo mmɔdenbɔ ahorow toto ho a, ma kasa, afiri, mmuae kwan ne akontabuo kwan no nyɛ pɛ. Kenkan mfomso dodow ne mmuae bere no bom, na nhwɛ nsakrae bi sɛ adanse a ɛkyerɛ sɛ kasa abien ka ma obi nya mfaso kɛse wɔ nneɛma pii mu. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Adanse no nka sɛ ɛnsɛ sɛ wɔsua kasa, na ɛmma bɔhyɛ biara sɛ saa a wɔyɛ no bɛma adwene ayɛ den. Ɛma mmuae wɔ asɛmmisa ketewa bi ho: mpanyimfo ho nhwehwɛmu a wɔaka ho asɛm no nnyaa adanse a ɛyɛ den a ɛboa kasa abien kafo nyinaa adwene dwumadi mu mfaso, bere a wɔasusuw nhoma tintim mu animhwɛ ho no. Kasa pɔtee bi mu nimdeɛ ne mfaso a ɛwɔ kasa foforo mu nkitahodi yɛ nneɛma foforo. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
Yɛ sɔhwɛ kwa a ɛfa eyi ho no
Stroop sɔhwɛ
Yɛ Stroop sɔhwɛ no wɔ kasa a wote ase mu, na sɛ wode nea efi mu ba toto ho bere nyinaa a, fa kasa koro no ara di dwuma. Ɛrentumi nkyerɛ sɛ wo kasa ho abakɔsɛm na ɛmaa wo nkontabuo bae anaa sɛ ɛbɛkyerɛ sɛ kasa abien ka ma wunya adwene mu mfaso.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
So g = 0.12 kyerɛ sɛ adeyɛ no yɛ 12% yiye?
Dabi. Ɛyɛ nsonsonoe a ɛwɔ akuw abien no nkyɛmu ntam a wɔahyɛ ne kɛse pɛpɛɛpɛ, na saa akontaabu pɔtee yi yɛ ansa na wɔretew animhwɛ ho akontabuo so. Lehtonen et al., 2018
So nhwehwɛmu no kyerɛ sɛ kasa abien kafo biara nnya mfaso biara?
Dabi. Adanse a emu nyɛ den sɛ nkyɛmu mu mfaso wɔ hɔ no nkyerɛ sɛ ankorankoro anaa tebea biara yɛ pɛ. Lehtonen et al., 2018
So me nkontabuo betumi akyerɛ sɛ meyɛ obi a ɔka kasa abien ampa?
Dabi. Stroop sɔhwɛ no nkyerɛ kasa ho abakɔsɛm anaa sɛ obi ka kasa abien anaa; na ɛnyɛ sɔhwɛ a wɔagye atom a wɔde hu kasa abienka. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
F nkyerɛkyerɛmu fibea
- Lehtonen et al. (2018). So kasa mmienu nimdeɛ wɔ nnipa mpaninfoɔ mu wɔ adwene dwumadie a wɔyɛ wɔn ankasa ho? Nhwehwɛmu a ɛka nhwehwɛmu ahodoɔ bom..
- Paap et al. (2013). Adanse a ɛda hɔ pefee biara nni hɔ sɛ kasa mmienu nimdeɛ ma obi yɛ adwene mu dwumadie yiye.
- MacLeod (1991). Mfeɛ ɔha mu fa a wɔde ayɛ nhwehwɛmu afa Stroop nkɛntɛnsoɔ ho: nhwehwɛmu a ɛka nneɛma bom..
- Scarpina et al. (2017). Stroop Ahosuo ne Asɛmfua Sɔhwɛ.
- Stroop (1935). Nsɛm a wɔka nnidisoɔ mu ho ntwitwareɛ nhwehwɛmu..
- Hedge et al. (2017). Nokwaredi mu abɛbusɛm: Adɛn nti na adwene dwumadie a ɛyɛ den no nkyerɛ ankorankoro nsonsonoeɛ a ɛyɛ nokware?.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Intanɛt so sɔhwɛ nhyehyɛeɛ, web browser ne mfiri no pɛpɛɛpɛyɛ ne nokwaredi a ɛte sɛ deɛ ɛba ankasa.
- Lansbergen et al. (2007). Stroop nkɛntɛnsoɔ ne adwene a ɛtɔ sin ne nneyɛeɛ a ɛboro so (ADHD): nhwehwɛmu ne nhwehwɛmu a wɔaka abom..
