Jumpira ku ivyo vili mukati

Mazgu na kuŵerenga

Kuŵerenga mu chiyowoyero chachiŵiri kukuchedwa wuli?

Palije kuchepa kwa luŵiro lwa kuŵerenga mu chiyowoyero chachiŵiri kwakuyana kwa wose. Mu kafukufuku umoza wakulongosoreka mu kuwonaso kwa kafukufuku wa luŵiro lwa kuŵerenga, ŵasambiri ŵa ku yunivesite ku Japan awo ŵakaŵerenganga Chingelezi ŵakaŵerenga pa avareji ya 139 WPM apo ŵakazgora makora 75% yakujumpha ya mafumbo ghakupima kupulikiska, pakuyaniska na 61 WPM mu gulu linyake; agha ni magulu ghakupambana ghakudunjika, kuti ni muyezo wa ŵasambiri wose yayi. Brysbaert, 2019

Yezgani imwe mwene (Chingelezi)
Buku lakujulika, bola la buluu ilo likuŵa mu mlengalenga, na chidutswa chituŵa cha jambulani yakusuzga.

Kufuma ku gulu la HelibrainYasandikika kaumaliro

Ukaboni ukuru na manambara

Ukaboni wakulongosoreka mu kuwonaso kafukufukuIvyo vikachitikaVyakupatulika vyakuzunura
Ŵasambiri ŵa Chingelezi ŵa Hirai, gulu ilo likapulikiska chomene139 WPMŴakazgora makora mafumbo ghakujumpha 75%
Gulu linyake mu kafukufuku wenewura61 WPMKupulikiska kukapambana
Kafukufuku wa ŵanthu ŵa viyowoyero viŵiri ŵa ku Netherlands na Chingelezi, ŵakuŵerenga novelKuchedwa na 17% mu L2Ŵanthu na ntchito yakupatulika ya kafukufuku

Ivyo vikachitika vikuyowoyeka mu chigaŵa cha kuwonaso kafukufuku chakukhwaskana na ŵaŵerengi awo Chingelezi ntchiyowoyero chakwawo yayi. Kafukufuku wakuwonaso wakuyowoya mwakudunjika kuti manambara gha kafukufuku wa novel ghakuzomerezga yayi kuŵerengera WPM yakuyana mwakudunjika. Ntchakuzirwa kusunga chenjezgo ili: 17% yikwenera yayi kugwiliskirika ntchito nga ni chakusinthira cha ŵanthu wose awo ŵakusambira viyowoyero. Brysbaert, 2019

Chifukwa icho kumanya chiyowoyero kuliri kwakuzirwa kuluska kuyichema L2

Kusambira chiyowoyero chinyake kukusintha umo munthu wakupulikiskira mazgu, kusazgapo kumanya umo mazgu ghakuwira kanandi. Kafukufuku wa Whitford na Titone wakusanda umo vinthu ivi vikukhwaskira kayendedwe ka maso apo munthu wakuŵerenga ndime. Ntheura ŵanthu ŵa viyowoyero vyakwawo na vyachiŵiri vyakuyana ŵangaŵa na milimo yakupambana ya kupulikiska chifukwa cha kupambana kwa ivyo ŵakumana navyo na umo ŵakuchimanyira chiyowoyero. Whitford et al., 2012

Kumanya mazgu nako ntchigaŵa cha nkhani iyi. Kafukufuku wa unandi wa mazgu agho munthu wakumanya wakufumba kuti ni mazgu ghalinga mu lemba linyake agho wakuŵamanya, apo kupenda unandi wa mazgu agho munthu wakumanya kukuthemba pa usange ŵakuŵerenga mitundu ya mazgu, mazgu ghakwambira, panji mbumba za mazgu. Kupenda waka mazgu mwakuyana na unandi wake kungayowoya yayi yekha usange munthu wangaŵerenga makora lemba lililose. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

Chifukwa icho WPM yingawovwira yayi kupambaniska viyowoyero mwakudunjika

Viyowoyero vyakupambana vikugwiliskira ntchito unandi wakupambana wa mazgu ghakulembeka kuti vilongosore uthenga wakuyana. Utali wa mazgu, umo mazgu ghakupangikira na umo chiyowoyero chikulembekera vikukhwaska chigaŵa icho chikuŵerengeka. Ntheura kafukufuku wakuwonaso pa luŵiro lwa kuŵerenga na kayendedwe ka maso wakukhozgera yayi kuwona WPM yichoko mu chiyowoyero chinyake nga ni mahara ghachoko panji kughanaghana kuluŵiro yayi nyengo zose. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015

Kasi chikukhwaskika na vichi?

Usuzgi wa lemba na ulongozgi wa ntchito vikusintha ivyo vikupimika

Kuŵerenga kuti munthu wakondwe, kusambira na kusanga fundo ni milimo yakupambana. Kafukufuku wa kayendedwe ka maso wakulongora umo usuzgi wa mazgu na ivyo vikukhumbikwa kuti munthu wapulikiske vikukhwaskira ivyo maso ghakulaŵiska. Nkhani iyo munthu wakuyimanya na nkhani yachilendo ya sayansi vikwenera yayi kuŵerengedwa nga ni vipimo vyakupambana yayi vya luŵiro limoza lakukhazikika. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Kuwezgeraso maso ku mazgu ghanyake kungawovwira msambiri kumazga kuleka kupulikiska makora. Ukaboni wa pa kuyezga wakuti kulekeska kuŵerengaso kukunanga kupulikiska ukutichenjezga kuti tileke kuwona kupumura panji kuwelera ku mazgu mu L2 lililose nga ni kuleka kuchita makora uko kukwenera kupeŵeka. Nyengo yinyake yakusazgikira yingawovwira kupulikiska. Schotter et al., 2014

Kasi kuyezgayezga kungamazga mphambano iyi?

Kuwonaso kafukufuku kukukhozgera kuzirwa kwa ivyo munthu wakumana navyo mu chiyowoyero na kumanya mazgu mwaluŵiro, kweni kukulongora yayi unandi wa maora wakukhumbikwa kuti munthu waŵerenge mu chiyowoyero chachiŵiri mwakuyana na chakwake. Ndiposo, viyelezgero ivi vya kafukufuku wakupambana vikovwira yayi kupanga chiŵerengero chakwenelera cha umo masambiro ghakukhwaskira msinkhu na jenda. Kusintha kukwenera kupimika na milimo yakuyana kweniso mu umo chiyowoyero chikugwiliskikira ntchito pakuyana. Rayner et al., 2016 Whitford et al., 2012

Gwiliskirani ntchito lemba lichilendo ilo likwenelera, wonani usange mwalipulikiska, ndipo lembani chiyowoyero na chifukwa cha nyengo yiliyose iyo mwapima. Kuŵerenga luŵiro lemba lipusu kungawovwira, kweni pakwekha kukulongora yayi kuti luso lwa kuŵerenga lawonjezeka mwakuyana pa vyakulemba vyakusuzga chomene. Kuti kuyaniska kuŵe na phindu, usuzgi na chilato vikwenera kuŵa vyakuyana mwakukwana. Brysbaert, 2019 Nation, 2006

Ntheura zgoro lakovwira pa umoyo wa zuŵa na zuŵa ni mphambano ya ivyo vingachitika, kuti ni nambara yimoza yakuchuluskira yayi. Ivyo vikafumapo pa kafukufuku—139, 61 na 17%—vikulongora umo ŵanthu awo ŵakasankhika na ntchito yakupimika ziliri zakuzirwa. Vikwenera kovwira kupulikiska kupambana, m’malo mwa kupanga muyezo uphya wa ŵasambiri wose. Brysbaert, 2019

Yezgani chiyezgo chaulere chakuyana na ichi

Chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerenga

Yezgani chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerenga mu chiyowoyero icho mukuchipulikiska ndipo zgorani mafumbo ghakupima kupulikiska. Sungani padera ivyo mwapima mu viyowoyero vyakupambana. Manambara gha kafukufuku wa Chingelezi ghakulongora nkhani yake waka; ni nthowa yakusinthira yayi kuti mumanye luso linu la chiyowoyero panji IQ yinu.

Yezgani imwe mwene (Chingelezi)

Mafumbo ghakawiro

Kasi kuŵerenga mu L2 mwakuchedwa kaŵiri kulongora kuti pali suzgo?

Kafukufuku uyu ukupereka yayi muyezo wa mphambano iyo yingalongora kuti munthu wali na suzgo. Kumanya chiyowoyero, usuzgi wa lemba na chilato cha ntchito vikupambana chomene kuti tingafika pa fundo iyo yayi. Brysbaert, 2019

Kasi ningayaniska WPM ya Chingelezi na ya chiyowoyero chinyake?

Mungayaniska pekha para mwaghanaghanira za kupambana kwa vilembo vyakulembeka na uthenga uwo ukuŵa mu lizgu lililose. WPM pera ni nthowa yakuyana yayi yakuyaniskira viyowoyero. Brysbaert, 2019

Kasi nijikakamizge kuleka kuŵerengaso?

Yayi, chifukwa chakughanaghana kuti kuwelera kulikose kukupweteka. Kuŵerengaso kungawovwira kupulikiska, ndipo kupulikiska nako kukwenera kupimika pamoza na luŵiro. Schotter et al., 2014

Mabuku gha kafukufuku

Zunurani peji ili: Kuŵerenga mu chiyowoyero chachiŵiri kukuchedwa wuli?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/tum/answers/reading-speed-in-a-second-language. CC BY 4.0.

← Sanda mazgoro ghanyake