Jumpira ku ivyo vili mukati

Mazgu na kuŵerenga

Chifukwa wuli kuŵerenga mwakukhala chete nkhuchanya kuluska kuŵerenga mwakuzomerezga?

Kanandi kuŵerenga mwakukhala chete kukovwira kuti munthu waŵerenge mwaluŵiro chifukwa wakukhumbikwira yayi kuyowoya mazgu ghose mwakupulikikwa. Ndemanga ya kafukufuku yikulongosora avareji ya ŵalara ŵa Chingelezi kuti ni 238 WPM para ŵakuŵerenga nkhani zambura kubata mwakukhala chete na 183 WPM para ŵakuŵerenga mwakuzomerezga; manambara agha ngakufupikiska magulu gha masambiro ghakupambana, ndipo ghakulongora yayi mphambano iyo yikupulikikwa mwa munthu waliyose. Brysbaert, 2019

Yezgani imwe mwene (Chingelezi)
Buku lakujulika, bola la buluu ilo likuŵa mu mlengalenga, na chidutswa chituŵa cha jambulani yakusuzga.

Kufuma ku gulu la HelibrainYasandikika kaumaliro

Ukaboni ukuru na manambara

Ntchito mu ndemanga ya kafukufukuAvareji ya luŵiroNyengo yakupendekera ya mazgu 1,000
Kuŵerenga nkhani zambura kubata mwakukhala chete238 WPMPafupifupi 4 min 12 sec
Kuŵerenga nkhani zakubata mwakukhala chete260 WPMPafupifupi 3 min 51 sec
Kuŵerenga mwakuzomerezga183 WPMPafupifupi 5 min 28 sec

Chiŵerengero cha kuŵerenga mwakuzomerezga chikafuma mu masambiro 77 na ŵanthu 5,965. Magulu gha ŵakuŵerenga mwakukhala chete na mwakuzomerezga ghakupambana pa nkhani, ulongozgi na ŵanthu awo ŵakachitako. Ntheura kufumiskako 183 pa 238 kukulongora yayi kuti waliyose wakuŵerenga mwaluŵiro wa 55 WPM para wakuŵerenga mwakukhala chete. Avareji ya gulu yikulongoraso yayi umo mazgu gha munthu wakuyowoya ghakwenera kuŵira, kuti wali na suzgo la kuŵerenga mwakusalala, panji chilato cha umo wakwenera kuchitira. Brysbaert, 2019

Kuyowoya kukusazgirapo ntchito yakufumiska mazgu

Kuŵerenga mwakuzomerezga kukukhumba kuti munthu wagwiriskire ntchito lumoza kumanya mazgu agho wakuwona, kupulikiska chiyowoyero na kuyowoya mazgu. Kuŵerenga mwakukhala chete nako kukupulikiska chiyowoyero, kweni kukukhumbikwira yayi kulindilira kuti mazgu ghaliyose wayowoye. Ndemanga za umo maso ghakwendera pakusanda nkhani zikulongosora kukolerana kwa kuwona mazgu na kupulikiska chiyowoyero; palije ntchito iyo yikung’anamura waka kusenda maso pa mzere. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015

Kupambana uku kukung’anamura yayi kuti para munthu wakuŵerenga mwakukhala chete wakughanaghana yayi za umo mazgu ghakupulikikwira. Ndemanga ya kuŵerenga mwaluŵiro yikulongosora chifukwa icho kuleka kughanaghana mazgu mukati mwa mtima kulije ukaboni wakuti ni nthowa ya wose yakupulikiskira chomene mwaluŵiro. Kuleka kupulika mazgu ghakuyowoyeka na kuleka kupenda umo ghakupulikikwira ni fundo zakupambana. Rayner et al., 2016

Kasi nthowa njini yikovwira kupulikiska makora?

Avareji ziŵiri za luŵiro zingazgora yayi fumbo ili pa zokha. Kupulikiska kukuthemba pa nkhani, chifukwa cha kuŵerenga na uyo wakuŵerenga. Kafukufuku wa kujarizga munthu kuti waleke kuŵerengaso mazgu wakulongora kuti kuwelera ku mazgu kungawovwira kupulikiska; ulongozgi wakukhazikika wakuti munthu wasungilire luŵiro ukhoza kuchepeska nyengo yakovwira kupulikiska pa nthowa yiliyose. Schotter et al., 2014

Kasi chikukhwaskika na vichi?

Chifukwa icho msinkhu na chiyowoyero vikusinthira kuyaniska uku

Ndemanga ya kafukufuku yikusanga luŵiro lakupambana pakati pa ŵana, ŵalara ŵakukota na ŵanthu awo ŵakusambira chiyowoyero chachiŵiri. Kumanya mazgu na kuŵa na umanyi wa chiyowoyero vikukhwaska umo munthu wakumanyira mazgu. Kafukufuku wa chiyowoyero chachiŵiri wakulongora kuti umo kukazgikira kwa mazgu kukukhwaskira luŵiro kukuthemba pa umo munthu waliri na umanyi wa chiyowoyero chilichose. Ntheura luŵiro lwa musambiri pakuŵerenga mwakuzomerezga na mwakukhala chete lungapambana mu nthowa yinyake na ma avareji gha ŵalara ŵa Chingelezi agho ghakuphatikizgika. Brysbaert, 2019 Whitford et al., 2012

Kumanya mazgu nako nkhupambana na kuyowoya mwakusalala. Vipimo vya mazgu agho munthu wakumanya vikupambana kuyana na umo mazgu ghakupendekera, ndipo kupulikiska nkhani para wakuŵerenga kukuthemba pa mazgu agho ghali mu nkhani yeneyiyo. Ivi vikulongora chifukwa icho tikwenera yayi kugwiliskira ntchito nambara yimoza ya oral WPM kuti tipime luso la munthu mu chiyowoyero chose. Brysbaert et al., 2016 Nation, 2006

Kasi ntchivichi icho munthu wangasambirako?

Sankhani nthowa yakuyana na ntchito iyo mukuchita: kuyowoya nkhani mwakupulikikwa na kuŵerenga kuti mupulikiske mwekha vikusazgapo maluso ghakuyana, kweni ghakupambana. Yaniskani vinthu vyakuyana na vinthu vyakuyana ndipo wonani usange mwapulikiska. Ndemanga za kafukufuku pa kuŵerenga zikovwira kupulikiska ntchito yiliyose payekha; zikupereka ulongozgi wakuti waliyose waŵerengenge nthowa yimoza nyengo zose yayi. Brysbaert, 2019 Rayner et al., 2016

Para mukukhumba kuyaniska mwamwaŵi, gwiriskani ntchito nkhani izo mundaziŵe ndipo zikusuzga mwakuyana. Lekani kuŵerenga mwakuzomerezga nkhani yeneyiyo mwaluŵiro para mwamara waka kuyisanthula mwakukhala chete. Kuŵa kuti mukuidziwa nkhani kungasazgirapo chinthu chinyake mu kuyaniska uku. Wonani ivyo mwapokera nga ni ivyo mwawona pa nkhani izi pera, mwakuti ni chiyezgo chakuzomerezgeka cha umanyi winu panji layizgo la umo mungachitira pa mabuku ghose yayi. CLIFTON et al., 2015 Rayner, 1998

Para luŵiro lasintha, pulikiskani makora ng’anamuro lake: kuŵerenga mwaluŵiro kweni kupulikiska pachoko nkhwakupambana na kuŵerenga mwaluŵiro uku ukupulikiska umo ukaŵira pakwamba. Nambara ya luŵiro pera yingapambaniska yayi vinthu ivi. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014

Yezgani chiyezgo chaulere chakuyana na ichi

Chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerenga

Yezgani chiyezgo cha luŵiro lwa kuŵerenga nga ni ntchito ya kuŵerenga mwakukhala chete ndipo zgorani mafumbo ghake ghakupulikiska. Chikuyezga yayi umo munthu wakuŵerengera mwakuzomerezga mwakusalala. Usange mwapima luŵiro lwinu lwa kuŵerenga mwakuzomerezga padera, lembani kuti ni ntchito yinyake.

Yezgani imwe mwene (Chingelezi)

Mafumbo ghakawiro

Kasi munthu wakwenera kuŵerenga mwakuzomerezga pa 183 WPM?

Ichi ntchiŵerengero cha avareji ya magulu, ni chakukhumbikwa yayi. Nkhani, ulongozgi, mikhaliro ya awo ŵakachitako na chilato vikusintha ivyo vikupokera. Brysbaert, 2019

Kasi kuŵerenga mwakukhala chete kukumalirathu kughanaghana mazgu mu mtima?

Yayi. Ndemanga ya kuŵerenga mwaluŵiro yikupambaniska kughanaghana kwa mazgu mukati mwa mtima na kuyowoya mazgu ghose mwakupulikikwa. Rayner et al., 2016

Kasi chiyezgo cha kuŵerenga mwakukhala chete chingapima luso lane lakuyowoya?

Chingalongora yayi luso ulo para chapima luŵiro lwa kuŵerenga pera. Kuyowoya mazgu kukusazgirapo milimo iyo nyengo yakumalizgira kuŵerenga mwakukhala chete yikuyezga yayi. CLIFTON et al., 2015

Mabuku gha kafukufuku

Zunurani peji ili: Chifukwa wuli kuŵerenga mwakukhala chete nkhuchanya kuluska kuŵerenga mwakuzomerezga?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/tum/answers/reading-aloud-vs-silent-reading. CC BY 4.0.

← Sanda mazgoro ghanyake