Ukaboni ukuru na manambara
| Chiyerezgero | Icho chikusintha | Icho chikuturuka yayi pa ichi |
|---|---|---|
| Kugawa manambara 12 mu magulu 4 gha manambara 3 | Manambara ghakupangika magulu | Munthu waliyose wangakumbukira ndondomeko iyi |
| Kumanya ndondomeko yakumanyikwa | Ivyo munthu wakumanya kale vingachepeska ivyo vikukhumbikwa kuti wasunge | Chizindikiro chilichose chili na malo ghake pawekha |
| Nkhani ya munthu uyo wakasambira kufuma pa 7 kufika pa 79 | Kukumbukira manambara chifukwa cha kuyesezga chomene | Luso la kukumbukira vinthu 79 mu wongo nyengo yichoko |
Mzere wakwamba ni chiyerezgero cha kugawa mu magulu, ni chiyelezgero chakupima luso yayi. Wachitatu ni nkhani ya kusambira mwakukhoma iyo yikalembeka pakwamba. Mu kafukufuku uwu, munthu wakagwiliskira ntchito kumanya nyengo zakuchimbira na ndondomeko yakovwira kusunga na kuzunura. Nkhani iyi yikulongosoraso kuti nthowa iyi yikawovwira yayi apo vinthu vikasintha kuŵa makonsonanti, ndipo ichi ntchakuzirwa pakupulikiska chifukwa cha chiŵelengero chikuru cha manambara icho wakakumbukira. Ericsson et al., 1980
Chigaŵa cha kukumbukira ntchivichi?
Chigaŵa cha kukumbukira ni chinthu icho munthu wasunga mu maghanoghano nga chinthu chimoza, ndipo chikuyana yayi nyengo zose na unandi wakukhazikika wa vilembo ivyo vikuwoneka. Usange chingawovwira vikuthemba pa ivyo msambiri wakumanya kale na umo ndondomeko yikapangira. Ivyo Miller wakalemba pa kusinthaso uthenga, kweniso ivyo Mathy na Feldman ŵakafufuza pa kupanikizga uthenga, vikulongora chifukwa icho kupenda vinthu vyambura kupima umo vyapanganikira kungatipuluska. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Kafukufuku wa Cowan wakulongosora luso lichoko chomene la kukumbukira, ndipo ukupima umo kuyezgayezga kukumbukira na ivyo munthu wakumanya kwa nyengo yitali vikupimikanira. Munthu uyo wakugwiliskira ntchito magulu ghakupulikikwa mu mchezo wa manambara wa zuŵa na zuŵa wakuchita yayi nyengo zose mu vyakukana ivi. Ivyo kafukufuku uwu na unyake vikulongora vikupambana yayi nadi, chifukwa vimapima vinthu vyakupambana ndipo vikumanya nthowa zakupambanapambana. Cowan, 2001
Kasi kugawa mu magulu kukuyana na kuwerezga?
Kuŵerengaso kukovwira kuti uthenga uleke kufumamo mu maghanoghano; kugawa mu magulu kukusintha umo uthenga wapanganikira panji kupangika ndondomeko. Vingagwira ntchito pamoza, kweni ni milimo yakupambana. Nthowa zakupulikiska wongo zikupatura kusunga uthenga kwa nyengo yichoko ku milimo yinyake yakulongozga maghanoghano ndiposo ku chovwiro cha ivyo munthu wakumanya kwa nyengo yitali. Baddeley, 2012
Kasi chikukhwaskika na vichi?
Kasi mukwenera kulindizga kusintha kwakulingana wuli?
Nkhani ya 7 kufika pa 79 ni yakupambana chomene ya munthu yumoza, ni chiyerezgero cha vyakuchitika vya ŵanthu wose yayi nesi pulani ya kusambira yakuyana na waliyose. Yikulongora kuti kupanga ndondomeko iyo wasambira kungasintha chomene chiŵelengero cha ntchito, kweni yikupereka maziko ghachoko chomene ghakuyowoyerathu unandi uwo munthu munyake wangafika pakukumbukira. Kuleka kusintha kwakukwana ku milimo yinyake nako nkhwakuzirwa nga umo chiŵelengero chikuru ichi chiliri. Ericsson et al., 1980
Vyakupima unandi wa vinthu ivyo munthu wangakumbukira vikupambanaso kuyana na dango la nyengo iyo chiyezgo chikulekereskeka. Mu kafukufuku ukuru wa kupulikizga, unandi ukuru chomene uwo munthu wakafiska na nthowa yakale yakupimira unandi uwu vikapeleka avareji zakupambana mu ŵanthu ŵeneawo. Ntheura pakuyaniska nthowa, vyakulongora uthenga na malamulo ghakuŵerengera viŵe vyakuyana, m’malo mwa kusazga kupambana kukuru uko munthu wakafiska kamoza na chiŵelengero chakupimika munthowa yinyake. Woods et al., 2010
Kasi ntchivichi icho mungayezga?
Pakuyaniska mwamwaŵi, sankhani usange mugawenge manambara mu magulu, gwiriskani ntchito nthowa yakuyana pa kuyezga kulinganizika, ndipo lembani kusintha usange mwamba kugwiliskira ntchito nthowa yiphya. Kafukufuku wa kupanikizga uthenga wakovwira kulongora ntchito ya ndondomeko; wakusimikizgira yayi unandi wa manambara uwo waliyose wakwenera kugawa, nesi kuti nthowa yimoza yakukumbukira yovwirenge ndondomeko yiliyose. Mathy et al., 2012
Gwiliskirani ntchito vinthu vyambura kumanyikwa apo mukupima usange nthowa yikovwira nanga vinthu vikusintha kufuma pa ivyo mwasambira kale. Kafukufuku wa nthowa zakupimira unandi wa kukumbukira wakukosera kuti ndondomeko ya chiyezgo yifanane na chinthu icho chikupimika. Luso ilo munthu wasambira ndakovwira, kweni lilembeke nga ni luso lenelilo m’malo mwa kulitcha kukura kwa luso lose. Conway et al., 2005
Paumaliro, palije nthowa yakusimikizgika yakusinthira chiŵelengero cha manambara ghakugawa mu magulu ku mlingo wa n-back panji IQ. Kafukufuku wakuwunganiska ivyo ŵanthu ŵakafufuza na kuyaniska span na n-back wakulongora kuti nanga ni milimo iyo yose yikucemeka ya kukumbukira kwa nyengo yichoko, yingayaniskika yayi nga ni chinthu chimoza. Redick et al., 2013
Yezgani chiyezgo chaulere chakuyana na ichi
Chiyezgo cha kukumbukira manambara
Yezgani chiyezgo cha kukumbukira manambara ndipo lembani nthowa iyo mukugawira manambara. Usange mukuyaniska nthowa, sungani umo manambara ghakulongorekera na malamulo ghakuŵerengera vyakuyana. Chiŵelengero chapachanya chikulongora kuti mwakumbukira makora mu vyakuchitika ivi; chikulongora yayi kuti luso linu lose panji vinjeru vyinu vyakura.
Mafumbo ghakawiro
Kasi kugawa mu magulu kukusazgirako malo ghakukumbukiramo?
Kungasintha uthenga uwo chigaŵa chimoza chikuyimira. Ukaboni ukupempha yayi kuti malo ghakukumbukiramo ghose ghakwenera kusazgikira mwakuyana. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Kasi nifikenge pa manambara 79?
Ivyo vikachitika pakwamba vikaŵa vya munthu yumoza uyo wakasambira chomene, ni vyakuchitika vya waliyose yayi ndipo ni layizgo yayi. Ericsson et al., 1980
Chifukwa wuli manambara ghakumanyikwa ghakuwoneka ghapusu?
Ivyo munthu wakumanya kale vingawovwira kupanga ndondomeko yiphya ya uthenga na kuzunura manambara. Ichi ntchimoza mwa vinthu ivyo kafukufuku wa kugawa mu magulu wakupima. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Mabuku gha kafukufuku
- Woods et al. (2010). Kusazgirako kupima unandi wa manambara agho munthu wangakumbukira pa kukumbukira mazgu kwa nyengo yichoko.
- Cowan (2001). Nambala yakuzizwiska ya 4 mu kukumbukira kwa nyengo yichoko: Kweneleraso luso la kusunga mu maghanoghano.
- Miller (1956). Nambala yakuzizwiska ya 7, kunjilirapo panji kucheperapo 2: Mipaka ya luso lithu la kupanga uthenga mu maghanoghano..
- Baddeley (2012). Kukumbukira kwa nyengo yichoko: Visambizgo, mitundu na mphindano.
- Conway et al. (2005). Milimo yakupima kukumbukira kwa nyengo yichoko: Kuweleramo nthowa za kafukufuku na ulongozgi wa awo ŵakugwiliskira ntchito.
- Redick et al. (2013). Vyakupima kukumbukira kwa nyengo yichoko vyakupambana na n-back: Kuwunganiska ivyo kafukufuku wakusanga.
- Ericsson et al. (1980). Kusambira luso la kukumbukira.
- Mathy et al. (2012). Ntchivichi chakuzizwiska pa manambara ghakuzizwiska? Kugawa mu magulu na kupanikizga uthenga mu kukumbukira kwa nyengo yichoko.
Zunurani peji ili: Kugawa manambara mu magulu kukovwira wuli kuti ukumbukire manambara ghanandi?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/tum/answers/chunking-and-number-memory. CC BY 4.0.
← Sanda mazgoro ghanyake