Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo
| Maemo a sekai | Nako ya karabo e e nepagetseng | Tlhaloso |
|---|---|---|
| Lefoko le enke di a dumalana | 500 ms | Motheo wa sekai |
| Lefoko le enke di a thulana | 650 ms | Sekai sa maemo a a sa dumalaneng |
| Pharologano | 150 ms | A a sa dumalaneng ntsha a a dumalanang; ga se molelwane wa go tlhatlhoba |
Diteko tsa ntlhantlha tsa Stroop di ne di dirisa dikarabo tsa mafoko ka tatelano, fa mefuta ya mo inthaneteng e ka dirisa go tobetsa konopo. Dinako le maduo a tsona ga di tshwane e bile ga di a tshwanela go bapisiwa jaaka selo se le sengwe. Ditlhatlhobo di supa gore mefuta ya tiro, metheo le difomula di farologana thata; ke ka moo leina Stroop le le nosi le sa supeng selekanyo sa dipalo sa lefatshe lotlhe. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
Ke eng se se bakang thulano?
Mo mmuising yo o buisang sentle, lefoko le le kwadilweng le ka tsosa karabo e e sa dumalaneng le ditaelo, le fa ditaelo di re a bue mmala wa enke. Ditlhatlhobo tsa MacLeod di sekaseka ditlhaloso di le mmalwa tsa tshitiso, go na le go e tlhalosa ka karolo e le nngwe ya boboko kgotsa go palelwa ke go itshwara fela. Tiro eno e lekeletsa kgaisano e e bakwang ke tsela e e agilweng ka yone. MacLeod, 1991
Go botlhokwa go farologanya maduo a go ntsha maemo a a dumalanang mo go a a sa dumalaneng le a go ntsha maemo a a sa tseyeng letlhakore mo go a a sa dumalaneng. Lefoko le le dumalanang le ka thusa tiro, ka jalo fa o fetola motheo, o fetola se pharologano e se akaretsang. Tlhatlhobo ya kalafi e tlhalosa gore fa go ranolwa teko go tshwanetse ga latelwa mokgwa le tsela ya go bala maduo tse di tlhophilweng. Scarpina et al., 2017
Goreng ditshenyegelo tse dinnye di sa reye gore mogopolo o botoka
Maduo a pharologano a ikaegile ka maemo a mabedi a a a bopang le diphoso tsa selekanyo. Patlisiso ya boikanyego e bontsha gore ditlamorago tse dikgolo ka kakaretso di ka nna teng mmogo le dipharologano tse di sa tlhomamang fa go bapisiwa batho ka bongwe. Ditshenyegelo tse dinnye ka tsela e e sa tlwaelegang mo tekong e khutshwane di ka bakwa ke go fetofetoga, diphetogo mo go nepeng kgotsa dipharologano tsa motheo; ga di supe taolo e e kwa godimo ka kakaretso. Hedge et al., 2017
Ke eng se se e amang?
Ke eng se se fetolang bogolo jwa ditlamorago?
Dikarabo tse o ka di tlhophang le tsela ya go di nyalanya di ama tiro ya go araba. Patlisiso ya bogologolo ya go tlhopha karabo e bontsha gore go tlhopha mo dikarabong tse di farologaneng go na le ditlhokego tsa nako ya gone ka bogone. Ka jalo motshameko wa Stroop wa mouse le teko ya pampiri ya go araba ka molomo di farologana ka dilo tse di fetang ponalo fela. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Nako ya browser le didirisiwa le tsone di ama dinako tsa nnete tsa go araba. Le fa go bapisa maemo mo thulaganyong e le nngwe go ka fedisa dipharologano dingwe tse di tshwanang, seo ga se netefatse gore diphoso tsotlhe tsa nako di a phimoga kgotsa gore maduo a pharologano a a ikanyega. Go tlhokega dipatlisiso tsa nako ya diteko le tsa selekanyo sa tlhaloganyo go dira tshwetso eo. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Go tlhoka boroko go ka ama kelotlhoko, mme tshekatsheko ya dipatlisiso tse dintsi ka go tlhoka boroko e fitlhela ditlamorago tse di farologaneng go ya ka ditiro le dikarolo. Ga e tlhomamise gore ditshenyegelo tsa gago tsa Stroop di tshwanetse go oketsega ka selekanyo se se rileng morago ga bosigo jo bo sa siamang. Se fetole go fetofetoga go go tlwaelegileng go nna tshwetso ka botsogo jwa gago. Lim et al., 2010
Go tweng ka dipuo tse pedi le go ikatisa?
Tshekatsheko ya dipatlisiso tse dintsi ka batho ba bagolo ba ba buang dipuo tse pedi e fitlhetse gore melemo e mennye ya ntlha ya ditiro tsa go laola mogopolo ga e a ka ya nna teng morago ga go siamisiwa ga tlhaolele ya go phasalatsa dipatlisiso. Ka jalo maduo a motho a Stroop ga a ka ke a tlhomamisa molemo kgotsa bothata jo bo bakiwang ke go bua dipuo tse pedi. Go tlwaelana le puo e sa ntse e le karolo ya go tlhaloganya tiro ya mafoko ka boyone; ga se lebaka la go baya motho mo setlhopheng sa kakaretso sa bokgoni jwa tlhaloganyo. Lehtonen et al., 2018
Fa o bapisa maduo a gago, dirisa puo, tsela ya go araba le melao ya go bala maduo e e tshwanang, mme o akanye ka go nepahala mmogo le lebelo. O se ka wa konela ka gore pharologano e nnye e raya kgatelopele fa e bakilwe ke go araba ka bonya mo maemong a motheo kgotsa ke diphoso tse dintsi. Tseno ke dikgakololo tsa go ela tlhoko selekanyo tse di tswang mo ditlhatlhobong, e seng thulaganyo ya katiso e e tlhomamisitsweng. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Se motho a ka se solofelang ka tshwanelo fa a tshameka ke go tlwaela tiro eno e e rileng ya thulano. Go nna thata ga yone kgotsa maduo a a kwa godimo ga go tlhomamise botlhale, bolwetse, kgotsa molemo wa kakaretso o o nnang teng ka ntlha ya katiso. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Leka teko ya mahala e e amanang le seno
Teko ya Stroop
Leka teko ya Stroop, latela ditaelo tse di buang ka mmala wa enke mme o lebelele go nepahala mmogo le nako. E dirisa mokgwa wa yone wa go araba ka go tobetsa konopo. Sekai sa 150 ms se bontsha go ntsha dipalo; ga se maduo a o tshwanetseng go a fitlhelela.
Dipotso tse di tlwaelegileng
Goreng ke bala lefoko ke sa akanya?
Lefoko le le kwadilweng le ka gaisana le karabo ya mmala o o kopilweng mo bathong ba ba buisang sentle. Tlhatlhobo e tlhalosa ditsela di le mmalwa tse di bakang tshitiso eno. MacLeod, 1991
A go se nne le tshitiso gotlhelele ke mokgele?
Pharologano e e batlang e lekana le lefela mo tekong e khutshwane ga e reye ka boyone gore motho o na le mokgwa o o siameng thata. Motheo, go nepahala le boikanyego di botlhokwa. Hedge et al., 2017
A nka bapisa teko ya go araba ka molomo le ya go tobetsa konopo?
Dilo tse o tshwanetseng go di dira fa o araba le tsela ya go bala maduo di a farologana. Dirisa ditekanyetso fela fa di tsamaisana le mofuta wa teko o o o dirileng. Scarpina et al., 2017
Metswedi
- MacLeod (1991). Dingwaga di le masome a matlhano tsa patlisiso ka ditlamorago tsa Stroop: Tlhatlhobo e e kopanyang diphitlhelelo..
- Scarpina et al. (2017). Teko ya Mmala le Lefoko ya Stroop.
- Stroop (1935). Dithuto ka tshitiso mo dikarabong tsa mafoko tsa tatelano..
- Hedge et al. (2017). Kganetsano ya boikanyego: Goreng ditiro tse di nonofileng tsa tlhaloganyo di sa ntshe dipharologano tse di ikanyegang fa go bapisiwa batho ka bongwe.
- Hick (1952). Ka selekanyo sa go oketsega ga tshedimosetso.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Nepahetseng le bonnete jwa nnete jwa dipolatefomo tsa diteko tsa mo inthaneteng, dibrowser tsa webo le didirisiwa.
- Lim et al. (2010). Tshekatsheko ya dipatlisiso tse dintsi ka ditlamorago tsa go tlhoka boroko ka nakwana mo dipalong tsa tlhaloganyo..
- Lehtonen et al. (2018). A go bua dipuo tse pedi go amana le go tokafala ga tiro ya go laola mogopolo mo bathong ba bagolo? Tshekatsheko ya dipatlisiso tse dintsi..
