Tlolela kwa diteng

Go arabela le lobelo

Pharologanyo ke eng fa gare ga nako ya go arabela ka tlhamalalo le ya go tlhopha karabo?

Nako ya go arabela ka tlhamalalo e dirisa karabo e le nngwe e e ipaakanyeditsweng; nako ya go arabela ka go tlhopha e tlhoka gore o tlhophe karabo go ya ka letshwao. Mo dipatlisisong tse pedi tse dikgolo tse di amanang, dipalokesegare tse di lekantsweng e ne e le 231 ms mo tirong e e motlhofo ya pono le 550 ms mo tirong ya pono e e nang le ditlhopho—papiso ya mekgwa eo ya diteko, e seng gore ditshwetso tsotlhe di tsaya 319 ms go feta. Woods et al., 2015 Woods et al al., 2015

Itekole
Selekanyi sa nako se se bopilweng ka mokgwa wa botaki, se pududu, se bapile le buka e e butsweng.

Ka setlhopha sa HelibrainE tlhatlhobilwe la bofelo

Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo

Tiro e e gatisitswengBatsayakaroloPalogare ya tiego e e lekantsweng
Go arabela ka tlhamalalo fa o bona sengwe, Woods Teko 1Bagolo ba le 1,469, ba dingwaga di le 18–65231 ms
Go arabela ka go tlhopha fa o bona sengwe, Woods Teko 1Bagolo ba le 1,466, ba dingwaga di le 18–65550 ms
Tiro ya go tlhopha, setlhopha sa dingwaga di le 18–24Batsayakarolo ba le 86472 ms
Tiro ya go tlhopha, setlhopha sa dingwaga di le 59–65Batsayakarolo ba le 246590 ms

Dipalo tsa tiro e e motlhofo di mo tshobokanyong ya sampole ya yone; ditlhopha tsa dingwaga le dipalokesegare tsa tiro ya go tlhopha di mo Lethathamo 2. Dipatlisiso tseno di dirilwe mo maemong a a tshwanang a patlisiso mme di dirisitse dilo tse di farologaneng tse di bontshiwang le ditiro tse di nang le ditlhokego tse di sa tshwaneng. Go ntsha dipalokesegare tsa ditlhopha tse dikgolo ga go neye selekanyo se se itshekileng sa kgato e le nngwe ya go akanya; ke dipalo fela tsa papiso. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

Go fetoga eng fa o tshwanetse go tlhopha?

Mo tirong e e motlhofo, motsayakarolo a ka ipaakanyetsa go dira motsamao o le mongwe pele ga letshwao lengwe le lengwe. Tiro ya go tlhopha e tlhoka go lemoga se se tlhageletseng le go se nyalanya le tiro nngwe. Diteko tsa bogologolo tsa Hick le Hyman di amanya nako ya go arabela le tshedimosetso e e mo ditlhophong, go akaretsa palo le kgonagalo ya matshwao a a ka tlhagelelang. Hick, 1952 Hyman, 1953

Ke ka moo motho a ka arabelang lesedi ka bonako mme a tlhoka nako e telele go tlhopha motsamao o o siameng mo motshamekong. Ga go ikganetsano: ditiro tseno di botsa dipotso tse di farologaneng. Gape, tiro ya laboratori ya go tlhopha e laola gore ke ditlhopho dife tse di leng teng; motshameko wa botshelo jwa letsatsi le letsatsi kgotsa seemo sa go kgweetsa ga se kgaoganngwe ka selekanyo se le sengwe sa nako ya go arabela. Woods et al., 2015

Dingwaga le bong di tshwanetse go tlhaloganngwa jang?

Ditekanyetso tsa ditlhopha tsa dingwaga tse di fa godimo di tswa mo sampoleng e e bapisiwang ka nako e le nngwe, e seng go sala batho bao bao morago ka dingwaga di le dintsi. Di bontsha maemo a tiro eno, mme ga di bolelele pele gore maduo a motho a tla fetoga go le kana kang ngwaga le ngwaga. Gape ga di tlhomamise gore diperesente tsa batho ba ba dirisang maranyane di tla farologana go ya ka dingwaga, kgotsa gore go tlhokega go baakanya maduo ka selekanyo se se tlhomameng go ya ka bong. Go dira jalo go ne go tla tlhoka mokgwa o o tshwanang wa teko le ditekanyetso tse di maleba. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

Ke eng se se e amang?

Go bala maduo go akaretsa diphoso le lebelo

Go fopholetsa karabo ka bonako go ka fokotsa nako ya go arabela mme ga oketsa diphoso. Ka jalo, teko ya go tlhopha e tshwanetse go tlhalosa gore ke karabo efe e e balwang e siame, go se arabe kgotsa go araba pele ga nako. Nako e e magareng ya dikarabo tse di siameng ga e ka ke ya tlhaloganngwa sentle fa go sa elwe tlhoko gore go nepahala go fetogile kgotsa nnyaa. Patlisiso ya Woods ya go tlhopha e bega diphelelo di le mmalwa, go na le go tsaya nako fela e le tshobokanyo e e feletseng ya tiragatso. Woods et al., 2015

Dikarabo tse di bonya thata kgotsa tse di bonako thata, le tsela e diteko tse di sa arabiwang di tshwarwang ka yone, le tsone di ka fetola tshobokanyo. Tsela ya go tshwara maduo a a fapogileng ke karolo ya tlhaloso ya maduo; diwebosaete tse pedi tse di dirisang melao e e farologaneng di ka ntsha dipalo tse di farologaneng mo boitshwarong jo bo batlang bo tshwana. Ratcliff, 1993

Lebaka la go bo diphelelo tsa mo inthaneteng di farologana le tafole

Dikirini, didirisiwa tsa go tsenya dikarabo le ditsamaiso tsa maranyane di baka tiego le go se tlhomame ga nako ga tsone. Dipapiso tsa diteko di bontsha gore ditekanyo tsa nako tse di nepagetseng thata tsa serweboleta ga di fedise dipharologano tseo. Go bapisa teko ya go tlhopha ka founo le tiro e e motlhofo ya khomputara e e dirisang legotlwana go kopanya go tlhopha karabo le dipharologano tsa didirisiwa le motsamao. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020

Fa o batla papiso e e sa tlhomamang mme e le mosola, dirisa didirisiwa tse di tshwanang mme o bale ditaelo tsa ditiro tsoopedi. Lebelela pharologanyo e e amanang le tiro nngwe le nngwe, mme o se ka wa tsaya palo epe e le selekanyo sa lebelo ka kakaretso. Dipatlisiso tsa go ikanyega ga ditekanyo gape di tlhagisa gore phetogo e kgolo ya palogare ya tiro ga e reye ka boyone gore pharologanyo ya maduo a motho e tlhomame jaaka nonofo ya gagwe. Hedge et al., 2017

Go ikatisa go ka dira gore go amanya letshwao le karabo go tlwaelege thata. Seo e ka nna go ithuta tiro eo tota, mme ga se supe gore bokgoni jwa go dira ditshwetso ka kakaretso bo tokafetse. Se se mosola mo patlisisong ke tiragatso e e tokafetseng mo mokgweng o o tlhalositsweng sentle, mme diphoso le maemo a yone di sa tlogelwe. Woods et al., 2015 Hick, 1952

Leka teko ya mahala e e amanang le seno

Teko ya nako ya go arabela

Simolola ka teko ya nako ya go arabela go bona tiro e e motlhofo ya go araba. Fa o leka le teko e e ikaegileng ka ditlhopho, jaaka Stroop, bapisa ditaelo tsa yone le gore e tlhoka go araba ka nepo go le kae pele o bapisa dinako. Pharologanyo eno ga se selekanyo se se tlhomamisitsweng sa botlhale jwa gago kgotsa bokgoni jwa gago jwa go dira ditshwetso.

Itekole

Dipotso tse di tlwaelegileng

Ke tiro efe e e batlileng go tshwana le metshameko ya bidio?

Gantsi metshameko e tlhoka go tlhopha, go bonela pele le go tsamaisa mmele. Teko e e laolwang ya go tlhopha e lekanya ntlha e le nngwe, mme ga go teko epe ya tseno e e lekanyang tiragatso ya motshameko ka botlalo. Woods et al., 2015

A go oketsa palo ya ditlhopho gabedi go oketsa nako ya go arabela gabedi?

Diphitlhelelo tsa bogologolo di bua ka tshedimosetso e e mo ditlhophong, e seng molao wa gore nako e tshwanetse go oketsega gabedi ka metlha. Go amanya letshwao le karabo, dikgono le tsela e tiro e rulagantsweng ka yone le tsone di botlhokwa. Hick, 1952 Hyman, 1953

A nka ntsha maduo a me go lekanya nako ya go akanya?

Go ntsha dipalo go kopanya dipharologano tsa ditiro le tsa go di lekanya fa thulaganyo e sa di laola. Ga go itiragalele gore go ntsha moo go lekanya kgato e le nngwe fela ya go akanya. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Metswedi

← Sekaseka dikarabo tse dingwe