Tlolela kwa diteng

IQ le go akanya

A banna ba na le bokgoni jo bo kwa godimo ga jwa basadi jwa go dikolosa dilo mo mogopolong?

Dithuto di le dintsi di fitlhela gore banna ka kakaretso ba dira botoka mo mefuteng mengwe ya diteko tsa go dikolosa dilo mo mogopolong, mme seo ga se tlhomamise bokgoni jwa motho ka bongwe. Tshekatsheko e e tlhamaletseng ya dipatlisiso e ne ya sekaseka dipalo tsa ditlamorago di le 286 mo mefuteng ya bokgoni jwa lefelo mme ya fitlhela gore bogolo jwa pharologano le tsela e e fetogang ka kgolo di ne di ikaegile ka teko; ga go na phesente e le nngwe e e dirang mo maemong otlhe. Voyer et al., 1995

Itekole
Lobota lo lo bopegileng jaaka kgoro, kgolokwe le boloko jo bo nang le dikhutlo tse di kgolokwe, tsotlhe di le mmala wa lonaka, di dikologilwe ke mothalo o pududu wa sediko.

Ka setlhopha sa HelibrainE tlhatlhobilwe la bofelo

Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo

Potso ya patlisisoSe bosupi bo se farologanyang
Go dikolosa dilo mo mogopolong le bokgoni jotlhe jwa lefeloDitiro tse di farologaneng tsa lefelo di bontsha dipaterone tse di farologaneng tsa ditlhopha
Palogare ya setlhopha le bokgoni jwa motho ka bongwePharologano ya palogare ga e kgaoganye batho botlhe ka tsela e e tshwanang
Ditiro tsa gone jaanong le bokgoni jwa go tokafala ka ikatisoDithuto tsa ikatiso ya bokgoni jwa lefelo di fitlhela tokafalo
Maduo a tiro le botlhale jotlheTiro e le nngwe ya lefelo ga e tlhalose bokgoni jotlhe jwa tlhaloganyo

Tshekatsheko ya Voyer le badirimmogo e kgaoganya diphitlhelelo go ya ka teko e e rileng le dintlha tsa tsamaiso ya yona. Tshekatsheko ya pele ya Linn le Petersen le yone e farologanya go dikolosa dilo mo mogopolong, go lemoga lefelo le go akanya ka ditshwantsho tsa lefelo. Go bega palo e le nngwe e le pharologano ya bong mo bokgoning jotlhe jwa lefelo go phimola dipharologano tseo. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

Tiro ya go dikolosa dilo mo mogopolong e batla eng?

Diteko tsa bogologolo tsa Shepard le Metzler di ne di sekaseka ditshwetso ka dilo tsa dikarolo tse tharo tse di dikolositsweng. Vandenberg le Kuse ba ne ba tlhama teko ya pampiri ya setlhopha, e e nang le dipotso le mokgwa wa yona wa go bala maduo. Teko ya mo borosareng e e dirisang dibopego, dinako kgotsa melao ya go araba e e farologaneng ga e a tsaya ka boyone selekanyo sa diphetho sa nngwe ya diteko tseo. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978

Seno gape se raya gore pharologano mo go nepeng, mo nakong ya go fetsa le mo dipotsong tse di fitlheletsweng fa go na le moedi wa nako ga di tshwane. Tsamaiso ya teko ke karolo ya se se fitlhetsweng, e seng ntlha e e seng botlhokwa e e ka tlhokomologiwang. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

Pharologano ya palogare e kaya eng ka go tshwana ga maduo?

Ga e kaye gore banna botlhe ba dira botoka go feta basadi botlhe, kgotsa gore maduo a motho a ka bolelelwa pele go ya ka bong jwa gagwe. Tshekatsheko ya Hyde e baya dipharologano tsa tlhaloganyo go ya ka bong mo maemong a ditshwano tse dintsi le dipharologano tse di ikaegileng ka tiro. Dintlha tsa ditlhopha ga se dikatlholo tsa motho ka bongwe. Hyde, 2005

Ke eng se se e amang?

A dithuto di tlhomamisa gore pharologano e bakwa ke eng?

Go bona pharologano ga go kgaoganye ka bosone seabe sa ditshedi, maitemogelo, maano, popego ya teko kgotsa go dirisana ga dilo tseo. Ditshekatsheko tse di umakilweng di sobokanya diphetho le dilo tse di ka di fetolang; ga di tshegetse polelo ya gore motho mongwe o farologana ka ntlha e le nngwe fela. Dipaterone tsa kgolo le tsone di ikaegile ka selekanyo se se dirisiwang, e seng ka dingwaga di le dingwe tse pharologano nngwe le nngwe ya bokgoni jwa lefelo e tlhagang ka tsone. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

A go ikatisa go ka fetola tiro?

Tshekatsheko ya dithuto tsa ikatiso ya bokgoni jwa lefelo ya Uttal le badirimmogo e fitlhetse tlhotlheletso ya palogare ya ikatiso ya Hedges' g = 0.47 fa go sena diphetho tse di farologaneng thata le tse dingwe. Tshekatsheko e akaretsa dithuto tse di farologaneng tsa ikatiso ya lefelo, e seng go dikolosa dilo mo mogopolong fela e bile e sa akaretse motshameko wa Helibrain. E tshegetsa kgopolo ya gore bokgoni jwa lefelo bo ka fetoga, mme ga e solofetse tokafalo e e tshwanang mo bathong botlhe kgotsa go nyelela gotlhelele ga pharologano ya ditlhopha. Uttal et al., 2013

Dithuto tsa go boeletsa diteko le tsone di fitlhela maduo a tokafala mo ditirong tsa bokgoni jwa tlhaloganyo. Ka jalo, gore maduo a moragonyana a tokafale go tlhoka go bapisiwa ka tsela e e elang tlhoko go boeletsa tiro le go e tlwaela pele ga tokafalo eo e ka tlhalosiwa e le phetogo e kgolo ya bokgoni. Scharfen et al., 2018

O tshwanetse go tlhaloganya maduo a gago jang?

Dirisa mofuta o o tshwanang wa ditshwantsho, moedi wa nako le mokgwa wa go bala maduo, mme o sekaseke lebelo mmogo le go nepisa. Dipatlisiso tsa go ikanyega ga ditekanyo di tlhagisa gore tiro e e tiileng mo tekong ga e itiragalele go naya maemo a batho ka bongwe a a tlhomameng. Maduo a le mangwe a nakwana ga se bosupi jo bo nonofileng jwa nonofo ya motho ya leruri ya bokgoni jwa lefelo. Hedge et al., 2017

Tsela e e agang ya go tlhaloganya maduo e ikaegile ka tiro e e rileng: lemoga gore ke dikoloso dife kgotsa melao efe e e thata, mme o leke kgatelopele mo dipotsong tse di tshwanang tse o iseng o di bone. Bosupi bo tshegetsa go ithuta bokgoni jwa lefelo, mme bo tlogela go sa tlhomamisege gore motho mongwe le mongwe o tla tokafala go le kana kang. Ga bo tshegetse polelo ya gore bong bongwe ga bo kgone go dikolosa dilo kgotsa gore motshameko ono o oketsa botlhale jotlhe. Uttal et al., 2013 Hyde, 2005

Palo ya ditlamorago di le 286 e bontsha bogolo jwa tshekatsheko nngwe ya bogologolo. Ga ya tshwanela go tsewa e le selekanyo sa segompieno sa batho ka kakaretso kgotsa palo e go ka balelwang mo go yona phesente ya maemo a gago mo teko ya borosara. Voyer et al., 1995

Leka teko ya mahala e e amanang le seno

Teko ya go dikolosa ditshwantsho mo mogopolong

Leka teko ya go dikolosa ditshwantsho mo mogopolong mme o tlhalose maduo go ya ka ditaelo tsa yona. Bapisa diteko tsa gago tse di tshwanang go na le go tlhalosa maduo ka kakanyo e e tlwaelegileng ka setlhopha. Dipatlisiso tse di gatisitsweng ga di neye phetolelo ya maduo ya motshameko ono go ya ka bong.

Itekole

Dipotso tse di tlwaelegileng

A palogare e mpolelela gore ke mang yo o tla fenyang?

Nnyaa. Pharologano ya palogare ya ditlhopha ga e tlhome sephetho sa papiso nngwe le nngwe ya batho ka bongwe. Hyde, 2005

A pharologano e a tshwana mo ditekong tsotlhe tsa bokgoni jwa lefelo?

Nnyaa. Ditshekatsheko tse pedi tsa bogologolo di farologanya mefuta ya ditiro le ditlamorago tsa tsamaiso ya teko. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

A bokgoni jwa lefelo bo ka tokafala?

Tshekatsheko ya ikatiso e tshegetsa tokafalo ya palogare mo mefuteng ya ikatiso ya bokgoni jwa lefelo, mme diphetho di a farologana e bile tokafalo ya motho ka bongwe ga e tlhomamisege. Uttal et al., 2013

Metswedi

← Sekaseka dikarabo tse dingwe