Tlolela kwa diteng

Mafoko le go buisa

Ke eng fa ke kgona go lemoga mafoko a ke sa kgoneng go a dirisa fa ke bua?

Go lemoga lefoko le go le gopola gore o le dirise fa o bua ke ditiro tse di farologaneng, mme ga go na peresente e le nngwe e e ka fetolelang ka kakaretso bogolo jwa tlotlofoko ya tsone. Mo patlisisong e e neng e akaretsa ditlhopha tse tharo tsa makgetlo a go dirisiwa ga mafoko, kitso e e amogelang e ne e feta kitso e e dirisiwang fa go ne go tlhokega kitso e e feletseng, fa go ne go bonala setshwantsho se sele fa go balwa kitso e e sa felelang. Webb, 2008

Itekole (Seesemane)
Buka e e butsweng e na le kgolokwe e pududu e e kokobetseng le selogotlhe se sesweu sa malepa.

Ka setlhopha sa HelibrainE tlhatlhobilwe la bofelo

Bosupi jo bo botlhokwa le dipalo

Mofuta wa tiroSe e se botsangSe karabo e e siameng e se supang
Go lemogaTlhaola kgotsa lemoga lefoko kgotsa bokaoKitso e e amogelang mo potsong eo
Go gopola ka thuso kgotsa go tlhagisaGopola popego kgotsa bokao go tswa mo thusongGo gopola ka nonofo mo tirong eo
Go bua o sa ipaakanyaTlhopha o bo o dirise puo mo seemongTiragatso e e akaretsang tlotlofoko le dikgono tse dingwe

Patlisiso ya Webb e ne ya dirisa mefuta ya thanolo e e bapisiwang ya kitso e e amogelang le e e tlhagisiwang, mme dikarabo tsa balwa go ya ka maemo a kitso a a farologaneng. Se e se fitlheletseng ga se tekanyo e e sa fetogeng ya tlotlofoko e e dirisiwang go ya ka e e amogelwang. Segolobogolo, pharologano ya go bala kitso e e sa felelang le e e feletseng e bontsha gore se se tsewang e le go itse lefoko se fetola pharologano e e bonalang. Webb, 2008

Lebaka la go bo go lemoga go ka bonala go le motlhofo

Potso e ka go naya tshedimosetso e tiro ya go gopola o sa thusiwe e sa go e nayeng. Laufer le Goldstein ba farologanya kitso ya tlotlofoko go ya ka nonofo le mofuta wa teko, go akaretsa go lemoga le go gopola. Thulaganyo eo e thusa go tlhalosa gore go tlhopha bokao jo o bo tlwaetseng ga go tshwane le go tlhagisa lefoko ka bonako fa lo ntse lo tlotla. Laufer et al., 2004

Bogolo jwa tlotlofoko bo ikaegile gape ka yuniti e e balwang. Pampiri e e buang ka tlotlofoko e kgolo ya Seesemane e farologanya mefuta ya mafoko a a kwadilweng, di-lemma le ditlhopha tsa mafoko a motheo. Go itse mefuta e mentsi ya lefoko e e fetotsweng ga go reye gore motho o itse palo e e tshwanang ya diyuniti tse di ikemetseng tsa tlotlofoko. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984

A tlotlofoko e kgolo e e amogelang e thusa go buisa?

E ka dira gore dikarolo tse dintsi tsa setlhangwa di tlhaloganyege, mme go tlhaloganya mafoko a mantsi a setlhangwa ga se maduo a a feletseng a go tlhaloganya. Nation o sekaseka gore malapa a mafoko a le kae a akaretsa dilo tse di kwadilweng le tse di buiwang, fa Schmitt le badirimmogo ba fitlhela kamano e e tswelelang pele magareng ga go itse mafoko a setlhangwa le go se tlhaloganya. Ga go na phetogo e e itiragalelang go tswa mo palogotlheng ya tlotlofoko go ya kwa go tlhaloganyeng sengwe sotlhe. Nation, 2006 SCHMITT et al., 2011

Ke eng se se e amang?

Lebaka la go bo go tshwanetse ga buiwa ka kelotlhoko ka go kopana le puo le go ikatisa

Patlisiso ya Webb ya poeletso e leka gore go kopana le lefoko gangwe le gape go ama jang dikarolo tse di farologaneng tsa kitso ya lefoko. E tshegetsa go farologanya go ithuta go go sa felelang le go ithuta ka botlalo; ga e tlhomamise palo e le nngwe ya makgetlo a lefoko lengwe le lengwe le tshwanetseng go bonwa ka one gore le kgone go dirisiwa fa motho a bua a sa ipaakanya. Bothata jwa lefoko, seemo le tiro ya go ithuta di sa ntse di le botlhokwa. Webb, 2007

Patlisiso ya bogolo jwa tlotlofoko e bega dikamano le dingwaga le thuto, e bile e tlhalosa go nna le maitemogelo a puo ka nako e telele e le sengwe se se ka di tlhalosang. Dipaterone tseno tse di lemogilweng ga di a tshwanela go kwalwa sesha jaaka selekanyo se se lekantsweng sa gore motho o ithuta bokae letsatsi le letsatsi kgotsa tsholofetso ya gore go buisa selekanyo se se rileng go tla oketsa tlotlofoko e motho a kgonang go e dirisa ka palo e e tlhomameng. Brysbaert et al., 2016

Go tweng ka dingwaga, bong le puo?

Pharologano magareng ga go lemoga le go tlhagisa e dira mo thulaganyong ya tiro, mme dipatlisiso tse di umakilweng tsa baithuti ba puo ga di neye tekanyo e e tlhomameng e e fetotsweng go ya ka dingwaga kgotsa bong. Puo ya ntlha ya motho, bokgoni jwa gagwe le sampole ya mafoko e e tlhamaletseng di fetola tlhaloso. Ditekanyetso tsa Seesemane ga di a tshwanela go fetisediwa fela jaaka di ntse mo dipuong tse dingwe tse di nang le popego ya mafoko le melao ya go bala e e farologaneng. Webb, 2008 Brysbaert et al., 2016

Lebelo la go buisa le lone le farologana go ya ka maitemogelo a puo le boikaelelo. Phelelo e e bonya ya go buisa kgotsa go bua o okaoka ga go tlhalosiwe ka botlalo ke maduo a le mongwe fela a bogolo jwa tlotlofoko. Go tlhaloganya le go tlhagisa puo go tlhoka ditiro tse dingwe tsa go dira tshedimosetso. Brysbaert, 2019 SCHMITT et al., 2011

Ke eng se o ka se lekanyang ka tsela ya mmatota?

Dirisa tiro e e tsamaelanang le potso. Teko ya go lemoga e ka sala morago go lemoga mo dipotsong tsa yone; go tlhokega tiro ya go tlhagisa puo gore go lekolwe go gopola mafoko mo seemong se se lekilweng. Go bapisa ditiro tseno go tlhoka diteng tse di tshwanang le melao e e tlhalositsweng sentle ya go bala maduo. Laufer et al., 2004 Webb, 2008

Go ikatisa go gopola lefoko go ka thusa fa boikaelelo e le go le gopola, mme dipatlisiso tseno ga di neye thulaganyo e e tlhomameng ya go bua ka thelelo. Phelelo e e boammaaruri ke tokafalo mo karolong e e tlhalositsweng ya kitso ya lefoko, e seng polelo ya gore maduo a le mongwe a kitso e e amogelang a emela sengwe le sengwe se o ka se buang, se o ka se tlhaloganyang kgotsa se o ka se gakologelwang. Webb, 2007 Brysbaert et al., 2016

Leka teko ya mahala e e amanang le seno

Teko ya tlotlofoko

Leka teko ya tlotlofoko jaaka tiro ya go lemoga mafoko, mme o bale tlhaloso ya kafa mafoko a balwang le maduo a newang ka teng. Ga e lekanye tlotlofoko yotlhe e o ka e dirisang fa o bua, e bile ga e bolelele pele selekanyo se se tlhomameng sa go lemoga fa go bapisiwa le go tlhagisa.

Itekole (Seesemane)

Dipotso tse di tlwaelegileng

A tlotlofoko e e sa dirisiweng ka metlha e nna gabedi ya e e dirisiwang?

Ga go na tekanyo e le nngwe e e tlhomamisitsweng. Pharologano e e bonalang e fetoga go ya ka mafoko, mofuta wa tiro le maemo a kitso a a tlhokegang. Webb, 2008

A go lemoga lefoko go raya gore ke le itse ka botlalo?

Go supa kitso e e tlhokegang mo potsong eo. Go gopola, go tlhaloganya bokao ka botebo le go dirisa lefoko mo seemong go ka tlhoka tshedimosetso e e farologaneng. Laufer et al., 2004

A maduo a tlotlofoko a ka bolelela pele go tlhaloganya se ke se buisang?

A ka thusa go tlhalosa seemo, mme go itse mafoko a setlhangwa le go se tlhaloganya ke selekanyo se se amanang, e seng selo se le sengwe. SCHMITT et al., 2011

Metswedi

← Sekaseka dikarabo tse dingwe